Το ενδεχόμενο μιας δυσάρεστης φορολογικής έκπληξης μετά την ολοκλήρωση μιας σημαντικής επιχειρηματικής συμφωνίας επιχειρεί να περιορίσει η νέα διαδικασία των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (ΦΔΑ). Μέσω του νέου θεσμού, οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα, όπως και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να γνωρίζουν εκ των προτέρων τη θέση της ΑΑΔΕ για την εφαρμογή της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας σε μια συγκεκριμένη μελλοντική πράξη, πριν προχωρήσουν στην υλοποίησή της.
Το σύστημα έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή και προβλέπει ότι η απάντηση της φορολογικής διοίκησης θα εκδίδεται μέσα σε 150 ημέρες, ενώ για όσους επιλέξουν την ταχύτερη διαδικασία η προθεσμία περιορίζεται στις 90 ημέρες, με υψηλότερο κόστος.
Η απάντηση δεσμεύει την ΑΑΔΕ, όχι όμως τον φορολογούμενο, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις προσφέρει προστασία από τον καταλογισμό ανακριβούς δήλωσης. Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας καθορίζονται με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή.
Ποιοι μπορούν να ζητήσουν δεσμευτική απάντηση
Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες. Βασική προϋπόθεση είναι το ερώτημα να αφορά συγκεκριμένη μελλοντική συναλλαγή ή πράξη, για την οποία προκύπτει πραγματικό ζήτημα ερμηνείας της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας.
Δεν γίνονται δεκτά γενικά ερωτήματα, υποθετικά σενάρια ή υποθέσεις για τις οποίες βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη διαδικασία προσφυγής. Εκτός του πεδίου εφαρμογής της νέας διαδικασίας βρίσκονται και ζητήματα ενδοομιλικής τιμολόγησης που υπάγονται στο καθεστώς προέγκρισης.
Η εξασφάλιση μιας δεσμευτικής απάντησης δεν είναι φθηνή υπόθεση. Το παράβολο κυμαίνεται από 10.000 έως 50.000 ευρώ και το ύψος του προσδιορίζεται με βάση τον αριθμό και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων που τίθενται, τη νομική μορφή του αιτούντος, καθώς και το ενδεχόμενο επίσπευσης της διαδικασίας.
Η πληρωμή πραγματοποιείται μέσω e-Παραβόλου πριν από την υποβολή της αίτησης. Σε περίπτωση απόρριψης επιστρέφεται το ποσό που υπερβαίνει τα 3.500 ευρώ. Αντίθετα, εάν ο αιτών αποσύρει το αίτημά του μετά την παρέλευση 30 ημερών από την πληρωμή, δεν δικαιούται επιστροφή του παραβόλου.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση
Η διαδικασία προβλέπεται να πραγματοποιείται μέσω ειδικής εφαρμογής στην πλατφόρμα myAADE. Μέχρι να τεθεί σε λειτουργία, οι αιτήσεις και τα απαραίτητα δικαιολογητικά αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση ruling@aade.gr.
Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να περιγράψει αναλυτικά τη σχεδιαζόμενη συναλλαγή, να προσδιορίσει τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις και να τεκμηριώσει το ζήτημα για το οποίο ζητά διευκρινίσεις. Παράλληλα, οφείλει να παρουσιάσει τη δική του ερμηνευτική προσέγγιση.
Η ΑΑΔΕ έχει προθεσμία 15 ημερών για να ελέγξει εάν ο φάκελος είναι πλήρης. Από την παραλαβή του πλήρους φακέλου και την καταβολή του παραβόλου αρχίζει να μετρά η προθεσμία έκδοσης της απάντησης:
- 90 ημέρες για όσους επιλέξουν την επίσπευση, καταβάλλοντας το αντίστοιχο αυξημένο παράβολο.
- Εάν η φορολογική διοίκηση ζητήσει πρόσθετα στοιχεία ή διευκρινίσεις, η προθεσμία αναστέλλεται μέχρι να προσκομιστούν.
Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση αφορά τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που περιγράφονται στην αίτηση και δεσμεύει την ΑΑΔΕ ως προς την αντιμετώπισή τους. Η ισχύς της μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να επεκταθεί και σε τρίτους για όμοιες συναλλαγές που πραγματοποιούνται μετά τη δημοσίευσή της, εφόσον εξακολουθεί να ισχύει το ίδιο νομοθετικό πλαίσιο.
Ο φορολογούμενος, από την πλευρά του, δεν υποχρεούται να ακολουθήσει την ερμηνεία που υιοθετεί η ΑΑΔΕ. Εάν, ωστόσο, επιλέξει να ενεργήσει σύμφωνα με μια Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση που βρίσκεται σε ισχύ, δεν θεωρείται ότι υπέβαλε ανακριβή δήλωση ή παρέλειψε να υποβάλει δήλωση για τη συγκεκριμένη φορολογική υποχρέωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείεται κάθε έλεγχος. Η ΑΑΔΕ διατηρεί το δικαίωμα να εξετάσει εάν τα πραγματικά δεδομένα της συναλλαγής ανταποκρίνονται σε όσα είχαν περιγραφεί στην αρχική αίτηση.
Η προστασία που παρέχει η δεσμευτική απάντηση δεν είναι απεριόριστη. Παύει να ισχύει εάν μεταβληθούν τα πραγματικά περιστατικά στα οποία βασίστηκε, αλλάξει η σχετική νομοθεσία ή εκδοθεί αντίθετη ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο.
Παράλληλα, οι απαντήσεις δημοσιεύονται ανωνυμοποιημένες μέσα σε 60 ημέρες, ώστε να είναι διαθέσιμες και σε άλλους φορολογούμενους που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα ζητήματα. Για την προστασία σχεδιαζόμενων συναλλαγών και επιχειρηματικών απορρήτων προβλέπεται δυνατότητα αναβολής της δημοσίευσης έως και 12 μήνες.
