Μασούτης: Aπό το μάρκετ της Κρυστάλλη, στα υψηλά του λιανεμπορίου
Οι υπογραφές έπεσαν, ολοκληρώνοντας με επιτυχία ένα από τα σημαντικότερα deals στον χώρο του λιανεμπορίου, με την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, στο 100%, από τη «Διαμαντής Μασούτης ΑΕ». Όλοι, μα όλοι, αναφέρονται στις εκτιμήσεις για το οικονομικό μέγεθος της εξαγοράς και το πράγματι πολύ μεγάλο δίκτυο που πλέον αποκτά η «Μασούτης» πανελλαδικά, με περισσότερα από 1.200 καταστήματα, κατακτώντας μία πολύ πιο ανταγωνιστική θέση στην αγορά της Αττικής και στις περιοχές που είχε καλύτερη διείσδυση η «Κρητικός». Η «Μασούτης», με τζίρο που πλέον θα φτάνει κοντά στα 2 δισ., ανεβαίνει θέση στους ισχυρούς των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και προφανώς, στους στόχους της είναι, η περαιτέρω ανάπτυξη. Ωστόσο, αυτή είναι η στιγμή στην ιστορία της εταιρείας για να θυμηθεί κάποιος από πού είχε ξεκινήσει, ένας κατά κυριολεξία αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας, ο Διαμαντής Μασούτης, όταν το 1976 άνοιξε το πρώτο μικρό κατάστημα λιανικής στην οδό Κρυστάλλη, στην παλιά Θεσσαλονίκη, παραδίπλα από την Αντιγονιδών. Η κάθε εταιρεία έχει τη δική της ταυτότητα και η «Μασούτης» είναι μία… επιχείρηση ανθρώπινη. Είναι η εταιρεία που αντάμειψε γενναιόδωρα τους υπαλλήλους, επειδή είχαν βάλει πλάτη στην πολύ δύσκολη περίοδο της πανδημίας. Είναι η εταιρεία που δεν κομπάζει για τις επιτυχίες της. Επίσης, πολύ σημαντικό; Έχει την εκτίμηση των υπαλλήλων της και τον καλό λόγο που λέγεται αβίαστα, δίχως σκοπιμότητα και σκέψεις για όφελος. Να σημειωθεί ότι είναι ένας μεγάλος εργοδότης που απασχολεί περί τις 11.500 άτομα προσωπικό. Η «Μασούτης» αναπτύχθηκε σταδιακά. Το δεύτερο σούπερ μάρκετ άνοιξε το 1978, μετά τον μεγάλο σεισμό της Θεσσαλονίκης, για να ακολουθήσουν και άλλα, τα Cash & Carry, τα Grand, τα Express Market, αγορές πολλών μικρών επιχειρήσεων λιανικής. Όμως, η μεγάλη ανάπτυξη έγινε με την εξαγορά των Δύο Άλφα, των Αφων Μπίσκα, των Άλφα Δέλτα. Η ανάπτυξη, οργανική και μέσω εξαγορών, συνεχίστηκε, με την εταιρεία να δίνει παράλληλα μεγάλη έμφαση στην ψηφιοποίηση και την υλοποίηση μέσω συνεργασιών και καινοτόμων έργων που στοχεύουν στη δημιουργία έξυπνων αλλά και εύκολα προσβάσιμων για όλους καταστημάτων. Η επόμενη μεγάλη στιγμή της «Μασούτης», ήταν η εξαγορά της Προμηθευτικής το 2018, που συνδέεται και με την κάθοδο στην Αθήνα, καθώς και η πολύ σημαντική συνεργασία με το ΣΥΝΚΑ Κρήτης, το 2022, που οδήγησε σε επέκταση της «Μασούτης» σε νησιά του Ιονίου και των Κυκλάδων. Και αυτά γίνονταν όσο φήμες ήθελαν τη «Μασούτης» να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για την εξαγορά της από μεγάλο όμιλο. Οι φήμες επέμεναν, παρότι ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Εταιρείας, Γιάννης Μασούτης, αρνούνταν ένα τέτοιο ενδεχόμενο αν και διάφοροι, επίδοξοι επενδυτές, είχαν κατά καιρούς προσεγγίσει τη διοίκηση της επιχείρησης. Και σήμερα, με την υπογραφή της συμφωνίας εξαγοράς της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, έρχεται η απάντηση σε όλα τα παραπάνω και η «Μασούτης» μπήκε πια στο 2026, κλείνοντας 50 στρογγυλά χρόνια ανάπτυξης, μία πορεία που ξεκίνησε από τον Διαμαντή Μασούτη, ένα παιδί προσφύγων από την Ανατολική Θράκη που είχε κατεβεί από το Άδενδρο, στην πόλη, για να αναζητήσει μία καλύτερη τύχη, αρχικά σαν πωλητής της ΤΡΥΛΕΤ, μετά σα χονδρέμπορος και στη συνέχεια, σαν ο ιδρυτής μίας από τις μεγαλύτερες λιανεμπορικές αλυσίδες της χώρας.
Η μεγάλη μάχη για εργαζόμενους στον τουρισμό ξεκινά νωρίς
Μόλις τελείωσαν οι γιορτές και ενώ οι περισσότεροι τουριστικοί προορισμοί βρίσκονται σε… χειμερία νάρκη, οι ξενοδόχοι ξυπνούν νωρίς για το μεγάλο τους «στοίχημα»: να βρουν προσωπικό. Η εύρεση αξιόπιστων εργαζομένων παραμένει από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του κλάδου, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη, και φέτος η μάχη φαίνεται να ξεκινάει πιο νωρίς από ποτέ. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Παγκρήτιος Σύλλογος Διευθυντών Ξενοδοχείων και η Περιφέρεια Κρήτης διοργανώνουν για πέμπτη φορά την «Παγκρήτια Ημέρα Καριέρας στις Ξενοδοχειακές Μονάδες της Κρήτης». Η εκδήλωση θα γίνει στις 21 Ιανουαρίου στο Ξενοδοχείο «Aquila Atlantis» στο Ηράκλειο και στις 23 Ιανουαρίου στο «Akali» στα Χανιά. Εκεί, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι (από έμπειρους επαγγελματίες μέχρι φοιτητές που αναζητούν πρακτική) θα συναντήσουν διευθυντές και υπεύθυνους προσωπικού και θα ενημερωθούν για διαθέσιμες θέσεις. Η Κρήτη, με τη φήμη της για φιλοξενία και φυσική ομορφιά, παραμένει μαγνήτης για τον τουρισμό. Και όσο οι επενδύσεις αυξάνονται και οι υποδομές αναβαθμίζονται, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η πίεση για ανθρώπινο δυναμικό. Η μεγάλη «μάχη» της σεζόν ξεκινά τώρα.
Στην τελική ευθεία το Cairo III
Την πώληση του μεγαλύτερου μέρους των δανείων της τιτλοποίησης Cairo III, ακούω ότι υπέγραψε η doValue στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Πρόκειται για χαρτοφυλάκιο εταιρικών δανείων με κυρίως εξασφαλισμένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, συνολικής ακαθάριστης απαίτησης 5,7 δισ. ευρώ (ημερομηνία αναφοράς 31 Δεκεμβρίου 2024). Μετά τη συναλλαγή, το υπόλοιπο του εναπομείναντος χαρτοφυλακίου ανέρχεται σε περίπου 740 εκατ. ευρώ. Η ολοκλήρωση της συναλλαγής αναμένεται γύρω στις 9 Φεβρουαρίου 2026, υπό την επιφύλαξη προϋποθέσεων, με τα καθαρά έσοδα να αντιμετωπίζονται ως εισπράξεις και να κατανέμονται μέσω του waterfall, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών σε ομόλογα της κατηγορίας Α κατά την επόμενη ημερομηνία πληρωμής τόκων. Οι πληροφορίες που έφτασαν στα αυτιά μου, επιβεβαιώνουν όσα, προ διμήνου και πλέον, έγραφε η στήλη. Ότι δηλαδή, η doValue είχε ανοίξει τη διαδικασία για την πώληση της τιτλοποίησης Cairo III, εξαιρουμένων των απαιτήσεων από δάνεια σε εταιρείες συμφερόντων Μαντωνανάκη. Στόχος -όπως έγραφε η στήλη- είναι η διαδικασία της πώλησης να ολοκληρωθεί Δεκέμβριο – Ιανουάριο και να επιτευχθεί, έτσι, η πρώτη επιστροφή κρατικών εγγυήσεων του «Ηρακλή» στο Ελληνικό Δημόσιο. Εάν ο επενδυτής βρεθεί και ολοκληρωθεί η πώληση -έγραφε η στήλη- τότε η Eurobank (στην οποία ανήκαν τα τιτλοποιημένα κόκκινα δάνεια) θα είναι η πρώτη τράπεζα, που θα αποπληρώσει στο Δημόσιο τις εγγυήσεις που έλαβε για την εν λόγω τιτλοποίηση. Οι ανακτήσεις του χαρτοφυλακίου Cairo III δεν παρουσιάζουν πρόβλημα, ενώ το χαρτοφυλάκιο αποτελείται από επιχειρηματικά δάνεια, ως επί το πλείστον ρυθμισμένα. Πρόκειται για ποιοτικό χαρτοφυλάκιο που προσομοιάζει στο χαρτοφυλάκιο Etalia, το οποίο είχε πωλήσει η Εθνική Τράπεζα στην Bain Capital.
Στρατηγικός πυλώνας ανάπτυξης ο οπτικοακουστικός τομέας μέσω του cash rebate
Kαθοριστικός είναι ο ρόλος του προγράμματος κινήτρων για τον τομέα οπτικοακουστικής παραγωγής (cash rebate) στην ελληνική οικονομία, όπως προκύπτει από νέα μελέτη οικονομικών επιδράσεων της διεθνούς εταιρείας Olsberg•SPI (SPI), που παρουσιάστηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού και τον ΕΚΚΟΜΕΔ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, την περίοδο 2018-2025 το cash rebate παρήγαγε εντυπωσιακή οικονομική απόδοση επένδυσης (ROI) 4,2, δημιουργώντας σημαντική προστιθέμενη αξία και χιλιάδες θέσεις εργασίας. Ειδικότερα, κάθε 1 ευρώ δημόσιας επένδυσης στο πρόγραμμα cash rebate δημιούργησε 4,2 ευρώ ακαθάριστη προστιθέμενη αξία. Δημιουργήθηκαν κατά μέσο όρο 2.900 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης ετησίως, ενώ το συνολικό οικονομικό όφελος για την ελληνική οικονομία ανήλθε σε 928,7 εκατ. ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία. Επιπλέον, το ελληνικό cash rebate λειτούργησε ως βασικός καταλύτης προσέλκυσης διεθνών παραγωγών. Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι ο κλάδος κινηματογραφικής και τηλεοπτικής παραγωγής αποτελεί στρατηγικό κλάδο, με σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο για την Ελλάδα, ενισχύει την καινοτομία και την τεχνολογική εξειδίκευση, προσελκύει σημαντικές διεθνείς επενδύσεις, προωθεί το brand της Ελλάδας διεθνώς, συνολικά αλλά και ως τουριστικό προορισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που λήφθηκαν από τον ΕΚΚΟΜΕΔ κατά τη διάρκεια της μελέτης (Απρίλιος-Οκτώβριος 2025), περί τα 291 εθνικά και διεθνή έργα υποστηρίχθηκαν μέσω του cash rebate από τότε που άρχισε να λαμβάνει αιτήσεις το 2018, ενώ περί τα 205,4 εκατ. ευρώ καταβλήθηκαν μέσω του προγράμματος από το 2019.
Γιατί παραμένει στο τραπέζι ο 13ος μισθός στο Δημόσιο
Μπορεί αρμόδια στελέχη της κυβέρνησης να το έχουν αποκλείσει επανειλημμένως -ειδικά μετά την έμμεση αύξηση στις αποδοχές στο Δημόσιο με όχημα τη μείωση της άμεσης φορολογίας από 1η Ιανουαρίου 2026- αλλά εκκρεμεί ακόμα η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ. Υπενθυμίζεται πως το «κλίμα» κατά τη εκδίκαση της προσφυγής της ΑΔΕΔΥ ερμηνεύτηκε από συνδικαλιστικούς κύκλους ως θετικό. Εξάλλου και οι δικαστές έχουν υποστηρίξει δημοσίως το αίτημα της επαναφοράς του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο. Αν μη τι άλλο, στους κόλπους των δημοσίων υπαλλήλων υπάρχει ελπίδα για την επαναφορά έστω του 13ου μισθού και για την ακρίβεια ενός μισθού ακόμα και στο ύψος του κατώτατου, από τη στιγμή που έχει περάσει νόμος (από το 2024) με τον οποίο εξισώνεται (πράγμα που έχει ήδη γίνει από την 1η Απριλίου 2025) ο εισαγωγικός μισθός στο Δημόσιο με τον κατώτατο στον ιδιωτικό τομέα. Το δημοσιονομικό κόστος για κάτι τέτοιο δεν φαίνεται ιδιαίτερα μεγάλο. Ανέρχεται σε μικτά (δηλαδή μαζί με τις εισφορές και τις κρατήσεις) σε 325 εκατ. ευρώ και σε καθαρά (καθώς οι εισφορές και οι κρατήσεις θα γυρίσουν στο κράτος) κοντά στα 250 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, ακόμα και αν η απόφαση του ΣτΕ ορίσει κάτι τέτοιο, υπηρεσιακά στελέχη στο ΥΠΟΙΚ δεν βλέπουν να μπορεί εύκολα να γίνει κάτι τέτοιο, καθώς είναι άλλες οι προτεραιότητες για το 2026, ενώ μέχρι το 2027 (εφόσον γίνουν οι εκλογές τότε) υπάρχει ακόμα πολιτικός και δημοσιονομικός χρόνος.
Ακριβή μου γκαρσονιέρα
Οι αυξήσεις στα ενοίκια κατοικιών έχουν πάει στο… Διάστημα, καθώς αυξήθηκαν περισσότερο απ’ ότι οι τιμές πώλησης διαμερισμάτων. Στην αγορά κατοικίας, οι τιμές στις οποίες τελικά κλείνουν οι αγοραπωλησίες, είναι χαμηλότερες από τις ζητούμενες, έως και 20%. Στα ενοίκια συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, ειδικά όταν πρόκειται για μικρά διαμερίσματα, στούντιο και γκαρσονιέρες, για τα οποία η ζήτηση είναι μεγάλη από φοιτητές και νέους επαγγελματίες. Έτσι, σε περιοχές στην περιφέρεια του κέντρου της Θεσσαλονίκης δεν υπάρχει ούτε για δείγμα γκαρσονιέρα των 40-45 τ.μ. κάτω από 600 ευρώ, εκτός κι αν πρόκειται για ισόγειο ή τίποτε οπίσθιο διαμερισματάκι, που νοικιάζεται προς 350-400 ευρώ. Μία γκαρσονιέρα, φροντισμένη, σε όροφο πολυκατοικίας με ασανσέρ, εμβαδού 35-45 τ.μ., νοικιάζεται προς 600 ευρώ/ μήνα, έχοντας μόνο τον πολύ βασικό εξοπλισμό. Εάν ο επίδοξος ενοικιαστής ψάχνει για μία καλή στέγη, θα δώσει τα 700 ευρώ, μηνιαίο μίσθωμα. Συγκριτικά, τα «μεγάλα» διαμερίσματα έρχονται σε πιο συμφέρουσες τιμές, αλλά το πρόβλημα είναι πως οι νέοι σε ηλικία «ξορκίζουν» τη συγκατοίκηση, ακόμη και αν πρόκειται για αδέλφια που σπουδάζουν στην ίδια πόλη. Τα «μικρά» φεύγουν στην αγορά σαν «ζεστό ψωμί», αυτός είναι και ο λόγος που τεχνικές εταιρείες και μεσίτες παίρνουν παλιά διαμερίσματα των 90 τ.μ. και μεγαλύτερα, διαμερίσματα που πλέον δεν τραβούν το ενδιαφέρον οικογενειών για εγκατάσταση, τα «σπάνε» σε δύο ή τρία μικρότερα, τα ανακαινίζουν και τα βγάζουν προς ενοικίαση. Στα μικρά κερδίζει ο επενδυτής πολύ περισσότερο απ’ ότι στα μεγάλα, ενώ συνήθως οι ενοικιαστές, αλλάζουν κάθε 2-3 χρόνια, οπότε αυτό διευκολύνει στην αναπροσαρμογή του μισθώματος, αρκεί… ο παλιός να έχει σεβαστεί και προσέξει την ξένη ιδιοκτησία που μισθώνει. Οι τιμές στις αγοραπωλησίες έχουν αρχίσει, ξεκάθαρα, να εμφανίζουν σημεία εξορθολογισμού, κάτι που δεν ισχύει σε καμία περίπτωση, στην ενοικιαζόμενη στέγη.
Στον απόηχο του μπλακάουτ στο FIR Αθηνών η κοπή πίτας της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας
Λίγες μόλις ημέρες μετά το χάος που επικράτησε στον ελληνικό εναέριο χώρο, με την κατάρρευση του FIR Αθηνών και τη σχεδόν καθολική αναστολή των πτήσεων, πραγματοποιήθηκε η κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ). Η εκδήλωση συνέπεσε χρονικά με την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, δρ. Χρήστου Τσίτουρα, και συγκέντρωσε ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου προσκεκλημένους. Μεταξύ αυτών, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης, ο επιχειρηματίας Δημήτρης Κοπελούζος, καθώς και η διοίκηση της Fraport Ελλάδος. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο στο περιθώριο της εκδήλωσης τέθηκε επί τάπητος το πρόσφατο μπλακάουτ στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο ήδη εξετάζεται από ειδική Επιτροπή Διερεύνησης, τον συντονισμό της οποίας έχει αναλάβει ο ίδιος ο διοικητής της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας.
Ζητείται εκπρόσωπος των Μικρομεσαίων στις επιτροπές του ΕΦΚΑ
Ο κλάδος της εστίασης έχει γνωρίσει μαζί με τον τουρισμό γιγάντια μεγέθυνση τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, στελέχη του κλάδου δεν είναι τόσο… αισιόδοξα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γεγονός ότι η ΓΣΕΒΕΕ δεν μπορεί να βρει ούτε με το «ματογυάλι» επιχειρηματία στην εστίαση που είναι και μέλος μιας τοπικής οργάνωσης της για να τον στείλει στις επιτροπές του ΕΦΚΑ, οι οποίες επιλύουν διαφορές εργοδοτών – εργαζομένων. Και αυτό γιατί για να συμμετάσχει ένας επιχειρηματίας – μέλος της ΓΣΕΒΕΕ σε μία επιτροπή πρέπει, βάσει νόμου, όχι μόνο να μη χρωστάει ούτε σεντς στον ΕΦΚΑ, αλλά και να μην έχει καν… ρύθμιση. Μάλιστα, δεν πρέπει να χρωστά όχι μόνο στο τέως ΙΚΑ, αλλά και στον πρώην ΟΑΕΕ. Και τέτοιος επιχειρηματίας, απλά δεν… βρίσκεται. Αποτέλεσμα είναι να υπάρχει πρόβλημα σύγκλισης τέτοιων επιτροπών. Φυσικά, δεν είναι μόνο αυτό πρόβλημα, αλλά και το γεγονός ότι πίσω από τη «βιτρίνα» της ακμάζουσας εστίασης υπάρχουν παράλληλα ακμάζοντα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
