Χρονιά αναβαθμίσεων για την ελληνική αγορά
Αναβαθμίσεις σε ανεπτυγμένη από αναδυόμενη αγορά, από τους περισσότερους παρόχους χρηματιστηριακών δεικτών, έχει να περιμένει η χώρα μας φέτος. Το λέει η JP Morgan, η οποία δεν τάσσεται υπέρ της αναβάθμισης της ελληνικής αγοράς, αλλά από την άλλη, παραμένει στην overweight θέση της για την Ελλάδα. Στις 26 Ιανουαρίου, η MSCI ανακοίνωσε την έναρξη διαβούλευσης σχετικά με την πιθανή αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς στις ανεπτυγμένες και περιμένει τις απόψεις των επενδυτών μέχρι τις 16 Μαρτίου, προκειμένου να ανακοινώσει τη δική της απόφαση μέχρι τις 31 Μαρτίου και αν είναι θετική, να προχωρήσει στην αναταξινόμηση της χώρας μας κατά την αναθεώρηση του δείκτη MSCI τον Αύγουστο. Την αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς έχει επιβεβαιώσει ήδη ο FTSE για τον Σεπτέμβριο. Ενώ, η JPM αναμένει ότι και o STOXX θα ανακοινώσει πιθανότατα την αναβάθμιση της Ελλάδας στην Ετήσια Ανασκόπηση Ταξινόμησης Χωρών του 2026, με την αλλαγή να τίθεται σε ισχύ από την αναθεώρηση του Σεπτεμβρίου. Οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες θα βρίσκονται μέσα στις νέες «λίστες» των δεικτών που θα κατατάσσουν την ελληνική αγορά στις ανεπτυγμένες, «ψαρεύοντας» πλέον επενδυτές σε μεγαλύτερη θάλασσα. Ο ανταγωνισμός θα είναι μεγαλύτερος, αλλά από την άλλη, υπάρχουν κάποια συγκριτικά πλεονεκτήματα που ξεχωρίζουν τις ελληνικές τράπεζες. Δεν είναι τυχαίο ότι ενόψει και των ανακοινώσεων αποτελεσμάτων 2025 που ξεκινούν την Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου, οι ξένοι οίκοι σπεύδουν να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες, προεξοφλώντας συνέχεια των θετικών προοπτικών τους. Η Goldman Sachs έδωσε, μάλιστα, τον τόνο, λέγοντας ότι θεωρεί επιβεβλημένες τις θέσεις σε μετοχές των ελληνικών τραπεζών.
Πώς η ΕΖΑ θέλει να γυρίσει το νόμισμα
Με στοχευμένες κινήσεις προκειμένου να γυρίσει το νόμισμα, αντιστρέφοντας το μείγμα των πωλήσεών της που σήμερα κατά 70% προέρχεται από το λιανεμπόριο και μόλις κατά 30% από την εστίαση, η Ελληνική Ζυθοποιία Αταλάντης, γνωστή ευρύτερα ως ΕΖΑ, βάζει διαρκώς νέες μπύρες στο χαρτοφυλάκιό της. Εκτός από τις ΕΖΑ και Pils ή την Odyssey με τις οποίες είναι ευρύτερα γνωστή, έχει βάλει στην ομπρέλα τον τελευταίο καιρό και τοπικές μπύρες όπως η κρητική Cretan Kings, η Πειραϊκή από τον Πειραιά αλλά και brands όπως η δημοφιλέστερη μπύρα και πρώτη σε πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, η San Miguel, της οποίας ανέλαβε τη διανομή στην Ελλάδα καθώς και της Mahou που επίσης εντάσσεται πλέον στο χαρτοφυλάκιό της. Το στοίχημα βρίσκεται στα καλά περιθώρια κέρδους που προσφέρει η εστίαση σε σχέση με τα σούπερ μάρκετ όπου ο πόλεμος τιμών και προσφορών στη μπύρα καλά κρατεί. Με αυτόν τον τρόπο η γνωστή ζυθοποιία προσβλέπει στην ενίσχυση της θέσης και των μεριδίων της έναντι των δύο μεγάλων πολυεθνικών παικτών της αγοράς, της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (Heineken, Amstel) και της Ολυμπιακής Ζυθοποιίας (Carlsberg, Mythos, Kaiser).
Υπερταμείο: Ένα νέο αποτύπωμα στα 12 δισ. ευρώ
Όσοι δουν τα στοιχεία του 2025 για το Υπερταμείο γρήγορα αντιλαμβάνονται ότι δεν παραπέμπει σε έναν οργανισμό που μόνο σχεδιάζει, αλλά σε έναν οργανισμό που εκτελεί. Το 2025 καταγράφεται ως χρονιά κατά την οποία ένα σύνολο περιουσιακών στοιχείων συνολικής αξίας 12 δισ. ευρώ αρχίζει να παράγει μετρήσιμο έργο και συγκεκριμένες επιδόσεις. Η διοικητική ανανέωση φαίνεται πως επιδιώκει μια ουσιαστική αναδιάταξη προσανατολισμού. Από έναν φορέα που είχε συνδεθεί κυρίως με αποκρατικοποιήσεις, το Υπερταμείο επιχειρεί να εξελιχθεί σε κεντρικό μοχλό ανάπτυξης, με ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση επενδυτικών πρωτοβουλιών και στην υποστήριξη των εθνικών επιλογών μέσα από σύγχρονες πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης. Σημαντικό εργαλείο σε αυτή τη διαδικασία αποτελεί το PPF, το οποίο επιταχύνει κρίσιμες συμβάσεις και προωθεί την ωρίμανση σύνθετων έργων υποδομής, συμβάλλοντας στη λειτουργική ανασυγκρότηση του οργανισμού.
Καθοριστική υπήρξε και η ανανέωση στα διοικητικά σχήματα των θυγατρικών. Τα νέα στελέχη δεν περιορίστηκαν σε ρόλο διαχείρισης, αλλά ανέλαβαν ενεργό δράση, δίνοντας ρυθμό στις αλλαγές και ενισχύοντας τη λογοδοσία και την αποδοτικότητα. Οι εξελίξεις στις επιμέρους εταιρείες αποτυπώνουν τη στροφή αυτή. Η Διώρυγα της Κορίνθου σημείωσε την καλύτερη οικονομική επίδοση της τελευταίας δεκαπενταετίας. Η ΕΤΑΔ έθεσε σε εφαρμογή ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ψηφιακής καταγραφής χιλιάδων τίτλων δημόσιας ακίνητης περιουσίας μέσω του Landmark 360°. Τα ΕΛΤΑ υλοποιούν εκτεταμένο σχέδιο αναδιοργάνωσης, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στην αγορά ταχυμεταφορών. Παράλληλα, στον τομέα των αστικών μεταφορών, η συνεργασία με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αποδίδει πρακτικά αποτελέσματα που στοχεύουν στη βελτίωση της καθημερινής μετακίνησης.
Η κατεύθυνση που ακολουθείται εδράζεται στην εφαρμογή κανόνων και εργαλείων που συναντώνται στον ιδιωτικό τομέα, με παράλληλη προσήλωση στη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των δημόσιων επιχειρήσεων και στη δημιουργία κοινωνικού οφέλους. Το Υπερταμείο διαμορφώνει σταδιακά μια διαφορετική ταυτότητα: από θεματοφύλακας περιουσιακών στοιχείων, μετατρέπεται σε παράγοντα οικονομικής υπεραξίας. Η επιτυχία αυτής της μετάβασης θα κριθεί από τη συνέπεια, τη διάρκεια και το αποτύπωμά της στην πραγματική οικονομία.
Μια «Αυγή» που δεν ένωσε, αλλά χώρισε…
Τουλάχιστον υποτονική ήταν η συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας στα εγκαίνια του συστήματος εποπτείας φάσματος δορυφορικών επικοινωνιών και γεωεντοπισμού πομπών που εγκαταστάθηκε στον Αυλώνα Αττικής. Καίτοι η χώρα θέλει να πρωταγωνιστήσει στις εξελίξεις των δορυφορικών επικοινωνιών, η εκπροσώπηση ήταν πολύ χαμηλή. Μόνον ο νέος υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Χρήστος Δερμετζόπουλος παρευρέθηκε, επιβεβαιώνοντας έτσι τις «κακές σχέσεις» της ηγεσίας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με την απερχόμενη διοίκηση της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων. Η κατάσταση αυτή αναμένεται ν’ αλλάξει προς το καλύτερο αμέσως μετά την αλλαγή προεδρείου, το οποίο κατά τα φαινόμενα δεν επικοινωνούσε καθόλου με τον σημερινό υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου. Το έργο ΗΩΣ όπως ονομάζεται το Σύστημα Εποπτείας Φάσματος Δορυφορικών Επικοινωνιών (ΣΕΦΔ) εγκαινιάστηκε την περασμένη Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026 στο Στρατόπεδο «Επιλάρχου Μελίδη Γεωργίου» που βρίσκεται στα όρια του Αυλώνα Αττικής. Γι’ αυτό και στα εγκαίνια παραβρέθηκε και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημήτρης Χούπης και ο αρχηγός ΓΕΑ Δημοσθένης Γρηγοριάδης. Το σύστημα ΗΩΣ υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός 2021-2027» και συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), Εθνικούς Πόρους και την ΕΕΤΤ. Το τίμημα της σύμβασης ανήλθε στο ποσό των 6 εκατ. ευρώ (συμπ. ΦΠΑ), εκ των οποίων ο συνολικός επιλέξιμος προϋπολογισμός με πόρους του ΕΣΠΑ ανήλθε σε 3,7 εκατ. ευρώ (συμπ. ΦΠΑ). Σύμφωνα με την ΕΕΤΤ, η λειτουργία του συγκεκριμένου συστήματος εποπτείας, η Ελλάδα αποκτά τη δυνατότητα καταγραφής και ελέγχου των δορυφορικών εκπομπών προς την ελληνική επικράτεια, ενισχύοντας την αντιμετώπιση παρεμβολών, τον εντοπισμό μη αδειοδοτημένων εκπομπών και την αποτελεσματική διαχείριση του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων, το οποίο αποτελεί κρίσιμο εθνικό πόρο. Τέλος η Ηώς (αρχ. Έως ή Αύως), η Αουρόρα των Λατίνων, στην Ελληνική Μυθολογία ήταν η θεότητα-προσωποποίηση της αυγής, κόρης του Τιτάνα Υπερίωνα και της Τιτανίδας.
Η ΡΑΣ δρομολογεί συνάντηση με ΟΣΕ και Hellenic Train για τον Οδοντωτό
Σε συνάντηση εργασίας με τον ΟΣΕ και τη Hellenic Train προχωρά η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, μετά το πρόσφατο περιστατικό ακινητοποίησης αμαξοστοιχίας του Οδοντωτού στη γραμμή Διακοπτό–Καλάβρυτα, στις 11 Φεβρουαρίου. Πέρα από τον προγραμματισμό της συνάντησης, η ανακοίνωση της ΡΑΣ λειτουργεί και ως σαφής υπενθύμιση αρμοδιοτήτων. Η Αρχή επισημαίνει ότι τα προβλήματα της γραμμής –υποδομές και τροχαίο υλικό με έντονα σημάδια παλαιότητας– είναι γνωστά, αλλά ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει ότι, λόγω του χαρακτήρα του οδοντωτού ως ιστορικού–τουριστικού δικτύου, η ευθύνη για την ασφαλή λειτουργία του δεν εμπίπτει στις δικές της αρμοδιότητες ως Εθνικής Αρχής Ασφάλειας.
Με άλλα λόγια, η ΡΑΣ περιγράφει το πρόβλημα, αλλά δείχνει προς τον διαχειριστή υποδομής και τη σιδηροδρομική επιχείρηση ως τους κατεξοχήν υπεύθυνους για την κατάσταση στη γραμμή. Δεν είναι τυχαίο ότι υπενθυμίζει πως έχει ήδη απευθυνθεί στη Hellenic Train, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μείωσης ή προσωρινής διακοπής των δρομολογίων, εφόσον δεν διασφαλίζεται το απαιτούμενο επίπεδο ασφάλειας και ποιότητας υπηρεσιών. Την ίδια στιγμή, η Αρχή σπεύδει να τονίσει ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο αφήνει τα ιστορικά και τουριστικά δίκτυα σε μια ιδιότυπη «γκρίζα ζώνη», την οποία η ίδια έχει ζητήσει να κλείσει με ειδική νομοθετική ρύθμιση – ρύθμιση που παραμένει σε εκκρεμότητα. Μέχρι τότε, όμως, η ευθύνη παραμένει διαμοιρασμένη στα χαρτιά και δυσδιάκριτη στην πράξη.
Ιανουάριος με άνοδο 8,1% για τα περιφερειακά αεροδρόμια, με τους Γερμανούς να δίνουν τον τόνο
Αύξηση 8,1% κατέγραψε τον Ιανουάριο του 2026 η επιβατική κίνηση στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport Greece, φτάνοντας συνολικά τους 717.808 επιβάτες. Η κίνηση εσωτερικού ενισχύθηκε κατά 10,4%, με τη Θεσσαλονίκη να σημειώνει άνοδο 7,4% (192.605 επιβάτες) και την Καβάλα να εμφανίζει θεαματική ποσοστιαία αύξηση λόγω χαμηλής βάσης σύγκρισης. Ισχυρή κινητικότητα καταγράφηκε επίσης στη Σαντορίνη (+19%), στη Ρόδος (+11,6%) και στα Χανιά (+8%). Στο διεθνές σκέλος, η άνοδος διαμορφώθηκε στο 4,6%, με τους Γερμανούς να καταγράφουν τις περισσότερες αφίξεις (42.431), ακολουθούμενοι από Κύπρο, Ιταλία, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι επιδόσεις του Ιανουαρίου έχουν ιδιαίτερη σημασία καθώς δεν είναι μήνας που «φουσκώνει» εύκολα τα νούμερα. Όταν λοιπόν τα περιφερειακά αεροδρόμια εμφανίζουν τέτοια αύξηση στην καρδιά του χειμώνα, το μήνυμα αφορά τη δομή της ζήτησης. Η εγχώρια αγορά λειτουργεί ως σταθεροποιητής, κρατώντας την κίνηση σε τροχιά ανάπτυξης, ενώ η γερμανική αγορά επιβεβαιώνει ότι παραμένει στρατηγικός πυλώνας.
Το ζητούμενο πλέον είναι αν αυτή η ανθεκτικότητα θα μεταφραστεί σε ουσιαστική επιμήκυνση της περιόδου και σε καλύτερη διασπορά της κίνησης εκτός της «κλασικής» περιόδου αιχμής. Αν ο πρώτος μήνας του έτους δίνει τον τόνο, τότε το 2026 ξεκινά με θετικό πρόσημο αλλά και με αυξημένες απαιτήσεις για να διατηρηθεί η δυναμική.
Πέμπτη εβδομάδα πτώσης στους ναύλους containers
Οι ναύλοι στα containerships υποχωρούν για πέμπτη συνεχόμενη εβδομάδα, καθώς η ζήτηση πριν από το Κινεζικό Νέο Έτος αποδείχθηκε ασθενέστερη των προσδοκιών. Οι τιμές spot στις βασικές γραμμές Ασίας–ΗΠΑ και Ασίας–Ευρώπης κατέγραψαν νέα πτώση, συμπαρασύροντας τον δείκτη Freightos Baltic Index (FBX) στα 1.927 δολάρια ανά feu (κοντέινερ 40 ποδών), από περίπου 2.500 δολάρια στις αρχές του έτους.
Σύμφωνα με το Tradewinds, η διόρθωση των ναύλων έρχεται μετά από μια περίοδο αυξημένης χωρητικότητας τον Ιανουάριο, όταν οι εταιρείες επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν την παραδοσιακά ισχυρή εποχική ζήτηση. Ωστόσο, με το τέλος της προ-εορταστικής περιόδου, η προσφορά χωρητικότητας υπερβαίνει πλέον τη ζήτηση, οδηγώντας σε πιέσεις στις τιμές. Στη γραμμή Ασίας–Αμερικανικής Δυτικής Ακτής, οι ναύλοι έχουν υποχωρήσει πάνω από 20% μέσα σε δύο εβδομάδες, αγγίζοντας τα 1.900 δολάρια ανά feu και επιστρέφοντας στα επίπεδα των αρχών Δεκεμβρίου. Παράλληλα, οι ροές προς τη Βόρεια Ευρώπη διαμορφώνονται στα 2.400 δολάρια και προς τη Μεσόγειο στα 3.500 δολάρια ανά feu.
Οι μεταφορείς αντιδρούν με εκτεταμένα “blank sailings”, δηλαδή ακυρώσεις δρομολογίων, προκειμένου να περιορίσουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα. Σύμφωνα με αναλυτές, έχουν ανακοινωθεί 125 ακυρώσεις σε σύνολο περίπου 710 προγραμματισμένων αναχωρήσεων έως τα μέσα Μαρτίου, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 18% των δρομολογίων. Παρά τις προσπάθειες εξισορρόπησης της αγοράς και τις προγραμματισμένες αυξήσεις ναύλων τον Μάρτιο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η μεταβλητότητα θα συνεχιστεί, με τις πιέσεις να παραμένουν όσο η ζήτηση κινείται σε υποτονικά επίπεδα.
Το νέο συμβόλαιο της Παληού με την ιαπωνική NYK Line
Η Diana Shipping, συμφερόντων της Σεμίραμις Παληού, εξασφάλισε νέο συμβόλαιο χρονοναύλωσης με την ιαπωνική NYK Line, επιτυγχάνοντας σημαντικά υψηλότερο ναύλο σε μια περίοδο απρόσμενα ισχυρής αγοράς ξηρού φορτίου. Το post-panamax bulk carrier Phaidra (87.146 dwt, ναυπήγησης 2013) θα απασχοληθεί με ημερήσιο μικτό ναύλο 14.500 δολαρίων, μείον προμήθεια 5%. Σύμφωνα με το Tradewinds, η ελάχιστη διάρκεια του συμβολαίου εκτείνεται έως τις 20 Φεβρουαρίου 2027, με δυνατότητα παράτασης έως τις 20 Απριλίου. Η έναρξη της ναύλωσης τοποθετείται στις 24 Φεβρουαρίου και εκτιμάται ότι θα αποφέρει έσοδα 5,18 εκατ. δολαρίων κατά την ελάχιστη περίοδο. Σημειώνεται ότι το πλοίο απασχολείται σήμερα με 9.750 δολάρια ημερησίως, γεγονός που αναδεικνύει το premium που πέτυχε η εταιρεία.
Η συμφωνία έρχεται σε μια συγκυρία όπου η αγορά bulkers παρουσιάζει ισχυρό ξεκίνημα για το 2026, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική θέση των πλοιοκτητών. Η Diana, υπό τη διοίκηση της Σεμίραμις Παλαιού, διατηρεί συντηρητική εμπορική στρατηγική, με το σύνολο του στόλου της να απασχολείται σε συμβόλαια περιόδου. Ο στόλος της εταιρείας αριθμεί 36 bulk carriers συνολικής χωρητικότητας 4,1 εκατ. dwt, με μέσο όρο ηλικίας 12,2 έτη, ενώ έχει προγραμματίσει την παραλαβή δύο νεότευκτων kamsarmax διπλού καυσίμου (μεθανόλης) την περίοδο 2027–2028.
Μπέργκαμ: Δουλεύουμε για να φέρουμε φυσικό αέριο από την Ελλάδα προς τα βόρεια
Για το ταξίδι του στην Ελλάδα μίλησε μεταξύ άλλων ο Νταγκ Μπέργκαμ, υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, σε εκδήλωση του Foundation for Defense of Democracies (FDD) με θέμα την τρέχουσα κατάσταση της λεγόμενης αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας. Πιο συγκεκριμένα, ο Νταγκ Μπέργκαμ ανέφερε πως «ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ και εγώ είχαμε σπουδαία ταξίδια στην Ευρώπη τον τελευταίο χρόνο, στην Ελλάδα για την P-TEC, στο Μιλάνο για την Gastech…», ενώ ειδική αναφορά έκανε και στα αμερικανικά ενεργειακά σχέδια για την περιοχή μας και τη συνεργασία με την Ελλάδα. Παράλληλα, υπογράμμισε πως «ένα από τα πράγματα πάνω στο οποίο δουλεύει το Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας είναι ο “North South Prosperity Corridor” , δουλεύουμε πάνω σε αυτό ώστε να φέρουμε αέριο από την Πολωνία προς τα νότια και από την Ελλάδα προς τα βόρεια».
Στην ίδια εκδήλωση, ο εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας, Τζάροντ Έιγκεν, είπε ότι η αμερικανική πλευρά επιδίωξε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον Κάθετο Διάδρομο. Όπως είπε, στόχος είναι να σταλεί μήνυμα προς τη Ρωσία ότι πρόκειται για συμφωνίες και όχι για δηλώσεις. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ο Έιγκεν σημείωσε ότι έχει προηγηθεί «πολλή δουλειά» για την επέκταση τερματικών εισαγωγής και την υλοποίηση πλωτών μονάδων επαναεριοποίησης, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα ήταν «εξαιρετικά υποστηρικτική» σε κυβερνητικό και εταιρικό επίπεδο. Είπε, επίσης, ότι υπάρχει «ισχυρή διάθεση» από ελληνικές ιδιωτικές εταιρείες να συνεργαστούν με αμερικανικές.
Κατά τον Έιγκεν, το επόμενο βήμα είναι να δοθεί έμφαση πέρα από την Ελλάδα, καθώς η αύξηση των ποσοτήτων φυσικού αερίου προϋποθέτει, όπως είπε, ότι οι ροές θα μπορούν να κινηθούν μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας προς τα βόρεια. Ανέφερε ότι θα ακολουθήσουν συζητήσεις με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και μέχρι την Ουκρανία για το πώς ο Κάθετος Διάδρομος θα γίνει «ισχυρή, χειροπιαστή πραγματικότητα».
Βόρεια Μακεδονία: Καλή η συμφωνία για προμήθεια αμερικανικού LNG αλλά πότε θα τελειώσει ο αγωγός με την Ελλάδα ;
Ένα ακόμα κομμάτι στο «παζλ» του αφηγήματος που «χτίζει» η Ελλάδα ως αξιόπιστου κόμβου τροφοδοσίας (και) των Δυτικών Βαλκανίων -όπου το ρωσικό αέριο έχει ακόμα ισχυρή παρουσία- με αμερικανικό LNG προσθέτει η συμφωνία πλαίσιο μεταξύ ΗΠΑ και Βόρειας Μακεδονίας που ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος και που προβλέπει την έναρξη προμήθειας LNG που θα μεταφέρεται στη γειτονική χώρα μέσω του διασυνδετηρίου αγωγού Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος βρίσκεται υπό κατασκευή με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2027.
Ο αγωγός ανήκει στη «συστάδα» των υποδομών που προωθούν την διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την απεξάρτηση από το ρωσικό αγώγιμο αέριο (ΤΑP, ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB, FSRU Αλεξανδρούπουλης κ.α.) και κουμπώνει υπό αυτή την έννοια και με το project του Κάθετου Διαδρόμου. Η θέση του αγωγού σε εμπορική λειτουργία αναμένεται να δώσει περαιτέρω ώθηση και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης, καθώς εκτιμάται ότι τα περισσότερα φορτία αμερικανικού LNG που θα προωθούνται στη γειτονική χώρα θα εκφορτώνονται εκεί.
Το κρίσιμο ερώτημα βέβαια είναι πότε θα «μπει στην πρίζα» ο αγωγός, καθώς οι κατασκευαστικές εργασίες σε Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία δεν εξελίσσονται παράλληλα: Πιο συγκεκριμένα, στα 55 χιλιόμετρα του ελληνικού σκέλους του αγωγού (συνολικού μήκους 123 χλμ.), ο ανάδοχος του έργου ΤΕΡΝΑ αναμένεται να ολοκληρώσει τα έργα ως το φθινόπωρο. Από την άλλη πλευρά των συνόρων, οι εργασίες ξεκίνησαν με καθυστέρηση, το περασμένο καλοκαίρι, και καθώς η σχετική σύμβαση προβλέπει διάρκεια των κατασκευών 34 μήνες, το βορειομακεδονικό τμήμα αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2027 ή στις αρχές του 2028. Είναι μετά να μην διερωτάται κανείς μήπως κάποιοι στα Σκόπια δεν βιάζονται ιδιαίτερα να λήξει η εξάρτηση από το ρωσικό αέριο, καθώς η Gazprom είναι ο μοναδικός προμηθευτής της γείτονος και για αυτό «σπεύδουν βραδέως» να τελειώσουν τον αγωγό που θα ανοίξει το δρόμο για το τέλος της «μονοκαλλιέργειας» του ρωσικού αερίου, προωθώντας την διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την ευελιξία προμηθειών της Βόρειας Μακεδονίας…
Ανθεκτική αμερικανική οικονομία με σχέδιο 3-3-3
Πολλά και ενδιαφέροντα είπαν σε κύκλο επενδυτών στην Αθήνα, ο Moz Afzal, Global Chief Investment Officer και ο Daniel Murray, Deputy CIO της EFG International, οι οποίοι επισκέφθηκαν την ελληνική πρωτεύουσα για να συμμετάσχουν στην επενδυτική εκδήλωση μαζί με τον Δημήτρη Κεφαλογιάννη, CEO του γραφείου της EFG στην Αθήνα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ελληνικής αγοράς για τον διεθνή Όμιλο. Η EFG International ιδρύθηκε στη Ζυρίχη το 1995 και κύρια δύναμή της, όπως λένε τα στελέχη της, υπήρξε το επιχειρηματικό πνεύμα, το οποίο έχει τις ρίζες του στην ελβετική παράδοση της ιδιωτικής τραπεζικής. Αυτή η φιλοσοφία έχει εδραιωθεί πλήρως και στην Ελλάδα, από την έναρξη της λειτουργίας της EFG στην Αθήνα το 2014. Τι είπαν τα στελέχη της EFG για τις επενδυτικές προοπτικές του 2026; Καταρχάς, ότι η αμερικανική οικονομία αναμένεται να ηγηθεί της παγκόσμιας ανάπτυξης, με αιχμή την ανθεκτικότητά της, ένα σαφές αναπτυξιακό σχέδιο (γνωστό ως «3-3-3», με στόχο 3% πραγματική αύξηση του ΑΕΠ, δημοσιονομικό έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ και αύξηση της παραγωγής πετρελαίου κατά 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως) και τεχνολογική πρωτοπορία. Η αμερικανική οικονομία θα ενισχυθεί από χαμηλότερα επιτόκια, μειωμένο ενεργειακό κόστος και δημοσιονομικά κίνητρα. Τα επιτόκια στις ανεπτυγμένες οικονομίες πλησιάζουν το κατώτατο όριό τους, περιορίζοντας τα περιθώρια περαιτέρω μειώσεων, ενώ οι αναδυόμενες αγορές, με υψηλά πραγματικά επιτόκια και αποδόσεις, προσφέρουν επιλεκτικές επενδυτικές ευκαιρίες. Οι αγορές ομολόγων μπαίνουν σε περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας, με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα να τίθεται υπό επιτήρηση σε αγορές όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε φάση αναδιάρθρωσης και μεταρρυθμίσεων, υπό την πίεση γεωπολιτικών εξελίξεων και αυξανόμενων αμυντικών αναγκών, με θετικές προοπτικές για τις μετοχές μικρότερων ευρωπαϊκών και ελβετικών εταιρειών. Όσο για τις αναδυόμενες αγορές, διαμορφώνουν ευνοϊκές προοπτικές, υποστηριζόμενες από ελκυστικές αποτιμήσεις, αποδυναμωμένο αμερικανικό δολάριο και ισχυρές δημογραφικές δυναμικές. Συνολικά, το γεωπολιτικό τοπίο αναδιαμορφώνεται, με επίκεντρο τον ανταγωνισμό μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, τη διαμόρφωση νέων συμμαχιών, την άνοδο του κρατικού καπιταλισμού και μια ολοένα και πιο κατακερματισμένη εκλογική βάση.
Ο «αυτοδιαχειριζόμενος» Ειδικός Λογαριασμός Επαγγελματικής Κατάρτισης και τα 110 εκατ. ευρώ από εισφορές
Για το νομικό σκέλος της «υπόθεση Παναγόπουλου» θα αποφασίσουν οι αρμόδιες αρχές, ενώ για το συνδικαλιστικό και πολιτικό σκέλος οι αρμόδιοι συνδικαλιστές και το κόμμα του. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλα ζητήματα τα οποία μένουν σε πρακτική εκκρεμότητα, ειδικά όσο εκκρεμεί η υπόθεση αυτή. Ένα από αυτά είναι και το τι θα γίνει με τον «Ειδικό Λογαριασμό Επαγγελματικής Κατάρτισης» (ΕΛΕΚ). Ο ΕΛΕΚ ιδρύθηκε βάση του νόμου του τότε υπουργού Εργασίας, Κωστή Χατζηδάκη, («Δουλειές ξανά», 2021) και αποτελεί ένα «φορέα» ο οποίος θα διαχειρίζεται τις -υποχρεωτικές- εισφορές ασφαλισμένων και εργοδοτών για προγράμματα κατάρτισης. Συγκεκριμένα, από το μικτό μισθό κάθε εργαζομένου εισπράττονται εισφορές 0,10% από πλευράς εργαζομένου και 0,016% από την πλευρά του εργοδότη προς χάρη της κατάρτισης των εργαζομένων. Αυτός ο φορέας τελεί υπό την διοίκηση των ίδιων των κοινωνικών εταίρων (δηλαδή της ΓΣΕΕ και των εργοδοτικών τριτοβάθμιων οργανώσεων, όπως η ΕΣΕΕ κλπ.) και όχι της κυβέρνησης. Πρόεδρος του ΕΛΕΚ (του οποίου οι εισφορές έχουν φύγει από τη ΔΥΠΑ και έχουν περάσει στους κοινωνικούς εταίρους) είναι ο κ. Παναγόπουλος. Πληροφορίες αναφέρουν πως ο ΕΛΕΚ έχει ήδη συγκεντρώσει πάνω από 110 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, η αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, οδηγεί σε ολοένα και περισσότερα έσοδα από εισφορές υπέρ του ΕΛΕΚ. Ανεξάρτητα τι θα γίνει με την υπόθεση του κ. Παναγόπουλου, το ΕΛΕΚ παραμένει και… μένει να δούμε πως θα το χειριστεί το ζήτημα το υπ. Εργασίας.
Το πρόωρο ναυάγιο του Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης των κοινωνικών εταίρων
Με αφορμή τον «αυτοδιαχειριζόμενο» από τους κοινωνικούς εταίρους «Ειδικό Λογαριασμό Επαγγελματικής Ασφάλισης», το Game Over … θυμήθηκε πως σε παλαιότερη εθνική συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων (δηλαδή ΓΣΕΕ κλπ.) είχε προβλεφθεί η διαμόρφωση μίας ομάδας εργασίας, η οποία θα υπέβαλλε ένα σχέδιο για τη σύσταση ενός «αυτοδιαχειριζόμενου» Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) για όλους τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα. Έτσι πέρα από την επαγγελματική κατάρτιση, το ενδιαφέρον της ΓΣΕΕ αφορούσε και την… επαγγελματική ασφάλιση. Ωστόσο, το όλο πρότζεκτ στη συνέχεια ναυάγησε. Στο μεταξύ το 2022, ιδρύθηκε το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (μέρος του 1ου πυλώνα και όχι του 2ου στον οποίο ανήκουν τα ΤΕΑ) στο οποίο εντάσσονται υποχρεωτικά έκτοτε όλοι νεοασφαλισμένοι, ενώ αργότερα θεσπίστηκαν νέοι φόροι στα ΤΕΑ, κάτι που ανέκοψε τότε την ανάπτυξη τους. Από εκεί και πέρα, η στήλη διερωτάται, αν εδώ και μέρες ασχολούμαστε με την τύχη κοινοτικών και εθνικών επιδοτήσεων για κατάρτιση, τι θα γινόταν αν ασχολούμασταν σήμερα με την τύχη επενδύσεων από εισφορές εργοδοτών και ασφαλισμένων μέσω ενός ΤΕΑ των κοινωνικών εταίρων, σαν και αυτό που είχαν συμφωνήσει να διερευνήσουν τη δυνατότητα ίδρυσης η ΓΣΕΕ και οι εργοδοτικές οργανώσεις…
