Σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική σημασία για τον Νότιο Καύκασο, η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν κατέληξαν σε συμφωνία για τη σιδηροδρομική διαμετακόμιση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και ασφάλτου, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο συνεργασίας έπειτα από δεκαετίες εντάσεων και συγκρούσεων.
Πρόκειται για μια συμφωνία που, για πρώτη φορά, μετατρέπει τη σιδηροδρομική υποδομή της περιοχής σε εργαλείο ενεργειακής και βιομηχανικής διασύνδεσης.
Η συμφωνία προβλέπει τη χρήση υφιστάμενων και αναβαθμισμένων σιδηροδρομικών γραμμών για τη μεταφορά LNG και προϊόντων ασφάλτου μέσω εδαφών και των δύο χωρών, με στόχο την εξυπηρέτηση τόσο εγχώριων αναγκών όσο και εξαγωγικών ροών προς τρίτες αγορές.
Η διαμετακόμιση θα γίνεται υπό συγκεκριμένο καθεστώς ασφαλείας, με κοινά πρωτόκολλα ελέγχου και εγγυήσεις απρόσκοπτης διέλευσης.
Η σημασία για τις δύο χώρες
Για το Αζερμπαϊτζάν, η συμφωνία ενισχύει τον ρόλο του ως ενεργειακού κόμβου, προσθέτοντας μια ακόμη διαδρομή για τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων και παραγώγων υδρογονανθράκων.
Το LNG αποκτά αυξανόμενη σημασία για τις περιφερειακές αγορές, καθώς προσφέρει ευελιξία στη διανομή και μειώνει την εξάρτηση από σταθερά δίκτυα αγωγών. Παράλληλα, η άσφαλτος, κρίσιμο υλικό για έργα υποδομών, αποτελεί βασικό εξαγώγιμο προϊόν για την κατασκευαστική δραστηριότητα σε γειτονικές χώρες.
Για την Αρμενία, η συμφωνία σηματοδοτεί μια σημαντική επανένταξη σε περιφερειακά δίκτυα μεταφορών και εμπορίου. Η πρόσβαση σε σιδηροδρομικές ροές διαμετακόμισης δημιουργεί νέες πηγές εσόδων, ενισχύει τη συνδεσιμότητα της χώρας και μειώνει τον οικονομικό της αποκλεισμό. Παράλληλα, προσφέρει τη δυνατότητα ανάπτυξης υποστηρικτικών υπηρεσιών logistics και αποθήκευσης.
Η συμφωνία έχει και σαφή πολιτική διάσταση. Σε μια περιοχή όπου οι μεταφορικές οδοί συχνά αποτέλεσαν αιτία αντιπαράθεσης, η κοινή διαχείριση σιδηροδρομικών ροών θεωρείται δείκτης σταδιακής οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Διεθνείς παρατηρητές εκτιμούν ότι η επιτυχής εφαρμογή της συμφωνίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο για περαιτέρω συνεργασίες σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και το εμπόριο.
