Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άναψε το πράσινο φως σε ένα φιλόδοξο ισπανικό σχέδιο κρατικών ενισχύσεων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες υψηλής ενεργειακής απόδοσης, ενισχύοντας τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Με συνολικό ύψος 3,1 δισ. ευρώ —περίπου 3,4 δισ. δολάρια— το μέτρο εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή προσπάθεια επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η επάρκεια και η ασφάλεια εφοδιασμού.
Η στήριξη αφορά νέες ή εκσυγχρονισμένες μονάδες συμπαραγωγής, με αυστηρούς όρους ώστε να αποφευχθεί η διαιώνιση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ συνδέεται άμεσα με τους φιλόδοξους κλιματικούς στόχους της ΕΕ έως το 2030 και το 2050.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι ενέκρινε ισπανικό σχήμα κρατικών ενισχύσεων ύψους 3,1 δισ. ευρώ για τη στήριξη της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιταχύνει τις πολιτικές της για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά, μεταδίδει το Reuters.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το σχέδιο είναι συμβατό με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, καθώς συμβάλλει σε στόχους κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, χωρίς να προκαλεί αδικαιολόγητες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.
Ποιες μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας καλύπτονται
Η κρατική στήριξη θα αφορά νέα έργα ή έργα εκτεταμένης αναβάθμισης μονάδων συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας (Combined Heat and Power – CHP). Οι μονάδες αυτές μπορούν να χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, βιορευστά, βιοαέριο ή στερεή βιομάζα, ενισχύοντας το μείγμα τεχνολογιών που συμβάλλουν στην αποδοτικότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο όρος που τίθεται για τα έργα φυσικού αερίου: οι μονάδες θα πρέπει να διαθέτουν εξοπλισμό που να επιτρέπει τη χρήση τουλάχιστον 10% ανανεώσιμου υδρογόνου κατ’ όγκο. Με τον τρόπο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να αποφευχθεί η παγίωση της εξάρτησης από το φυσικό αέριο και να διασφαλιστεί η μελλοντική δυνατότητα μετάβασης σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Ηλεκτρική ενέργεια και κλιματικοί στόχοι της ΕΕ
Το ισπανικό σχήμα εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των δεσμεύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα. Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, καθώς και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
Παράλληλα, η Ένωση επιδιώκει τη συνολική μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια. Η αποδοτικότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μονάδων CHP θεωρείται κρίσιμο εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς μειώνει τις απώλειες και αξιοποιεί καλύτερα τα καύσιμα.
Δεκαετές σχήμα στήριξης για την ηλεκτρική ενέργεια
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρίνισε ότι το ισπανικό πρόγραμμα θα έχει διάρκεια δέκα ετών και θα είναι ανοικτό σε φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων συμπαραγωγής που πληρούν τον ορισμό της «υψηλής απόδοσης συμπαραγωγής», όπως αυτός καθορίζεται στην Οδηγία της ΕΕ για την Ενεργειακή Απόδοση.
Η μακρά διάρκεια του σχήματος στοχεύει στη δημιουργία σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος, επιτρέποντας στους παραγωγούς να προχωρήσουν σε κεφαλαιουχικές επενδύσεις που διαφορετικά θα θεωρούνταν υψηλού ρίσκου.
Πώς θα χορηγείται η ενίσχυση
Η ενίσχυση θα παρέχεται με τη μορφή προσαύξησης αμοιβής (remuneration premium), η οποία θα αποζημιώνει τόσο τις επενδύσεις που απαιτούνται για τη θέση των μονάδων σε λειτουργία όσο και μέρος του λειτουργικού τους κόστους. Σύμφωνα με την Κομισιόν, το ύψος της ενίσχυσης θα υπολογίζεται και θα επικαιροποιείται σε τριμηνιαία βάση, ώστε να αντανακλά τις συνθήκες της αγοράς και να αποφεύγεται η υπεραντιστάθμιση.
Η προσέγγιση αυτή θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στην κρατική στήριξη και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως σε μια περίοδο έντονων διακυμάνσεων στις τιμές και αυξημένων επενδυτικών αναγκών λόγω της ενεργειακής μετάβασης.
