«Ανάσα» στα οικονομικά των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας πρόκειται να δώσει κρατική παρέμβαση ύψους 200 εκατ. ευρώ που δρομολογείται, καθώς θα μειώσει σημαντικά οφειλές προς τις εταιρείες, οι οποίες έχουν φτάσει στα δυσθεώρητα επίπεδα των 530 εκατ. Έτσι, σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την ενεργειακή αγορά, η χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό θα βελτιώσει τη ρευστότητα των προμηθευτών και θα τους προσφέρει μεγαλύτερα περιθώρια να περιορίσουν την πίεση στα τιμολόγια ρεύματος, διαχειριζόμενοι τις αυξήσεις που καταγράφονται στη χονδρεμπορική αγορά.
Τη δεδομένη χρονική στιγμή, η σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ο πόλεμος στο Ιράν, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών φυσικού αερίου, η οποία θα μετακυλιστεί σταδιακά και στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, οι ζημιές στις εγκαταστάσεις υγροποίησης του Κατάρ έχουν θέσει εκτός αγοράς σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής LNG, επιτείνοντας τις πιέσεις στη διεθνή προσφορά αερίου.
Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο έντονες τους επόμενους μήνες. Μέχρι το τέλος της άνοιξης, η αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ μπορεί να λειτουργήσει ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις. Ωστόσο, από το καλοκαίρι και μετά, όταν θα αυξηθεί η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και θα ξεκινήσει η διαδικασία αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου, οι πιέσεις είναι πιθανό να ενταθούν. Σε αυτό το περιβάλλον, οι προμηθευτές χρειάζονται ισχυρές οικονομικές «άμυνες», ώστε να μετριαστεί η «μεταφορά» στους τελικούς καταναλωτές αυτής της νέας ανάφλεξης των τιμών.
Χρέη από τα μέσα του 2023
Τα 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό προορίζονται για την ενίσχυση του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ. Η παρέμβαση αυτή θα οδηγήσει σε άμεση μείωση του ελλείμματος του Λογαριασμού, περιορίζοντας κατά το ίδιο ποσό τις οφειλές προς τους προμηθευτές. Επομένως, με την καταβολή της ενίσχυσης, η «τρύπα» στα οικονομικά των προμηθευτών θα μειωθεί σημαντικά, βελτιώνοντας τη χρηματοοικονομική τους θέση.
Ο Ειδικός Λογαριασμός ΥΚΩ αποτελεί βασικό εργαλείο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς μέσω αυτού αποζημιώνονται οι προμηθευτές για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά με τις ίδιες τιμές που ισχύουν στην ηπειρωτική χώρα, παρά το πολύ υψηλότερο κόστος παραγωγής. Παράλληλα, από τον ίδιο λογαριασμό χρηματοδοτούνται και οι εκπτώσεις που παρέχονται στους δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου.
Ωστόσο, από τον Απρίλιο του 2023 ο λογαριασμός παρουσιάζει έλλειμμα, με αποτέλεσμα οι προμηθευτές να λαμβάνουν σε μηνιαία βάση μόνο μέρος των αποζημιώσεων που δικαιούνται. Αυτό έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό βάρος για τις εταιρείες, οι οποίες αναγκάζονται να καλύπτουν τη διαφορά με το άνοιγμα πιστωτικών γραμμών. Το κόστος αυτής της χρηματοδότησης είναι ιδιαίτερα υψηλό, φτάνοντας –με βάση ενδεικτικά επιτόκια– κοντά στα 40 εκατ. ευρώ ετησίως.
Αίτημα για «ένεση» 530 εκατ.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο κλάδος έχει επανειλημμένα ζητήσει την παρέμβαση της πολιτείας για την κάλυψη του ελλείμματος. Ενδεικτικά, για αυτό τον λόγο ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), έχουν στείλει επτά επιστολές στο ΥΠΕΝ, επισημαίνοντας το πρόβλημα. Στις αρχές του 2025 είχε πραγματοποιηθεί αντίστοιχη κρατική χρηματοδότηση ύψους 400 εκατ. ευρώ, η οποία όμως δεν αποδείχθηκε αρκετή, καθώς το έλλειμμα διογκώθηκε εκ νέου στην πορεία.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες του powergame.gr, στην επιστολή του προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητούσε να καλυφθούν από δημόσιους πόρους και τα 530 εκατομμύρια. Κάτι ωστόσο που δεν έγινε, καθώς το κυβερνητικό επιτελείο έκρινε ότι ήταν εκτός των αντοχών τους κρατικού προϋπολογισμού.
Η μερική κάλυψη του ελλείμματος σημαίνει πως η υπόλοιπη «τρύπα» στα οικονομικά των προμηθευτών θα αποζημιωθεί από τη σταδιακή επιστροφή του Ειδικού Λογαριασμού σε πλεόνασμα, χάρις στη νέα διασύνδεση Κρήτη-Αττική. Με δεδομένο ότι για την κάλυψη των φορτίων της Κρήτης προοριζόταν περίπου το 50% των ποσών που συγκεντρώνονταν για τις ΥΚΩ, το γεγονός ότι πλέον οι ανάγκες του νησιού ικανοποιούνται από το ηπειρωτικό σύστημα, χάρις στη νέα διασύνδεση, σημαίνει πως προοδευτικά ο Ειδικός Λογαριασμός θα επανέλθει σε θετικό έδαφος.
Κάλυψη κρατικών υποχρεώσεων
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ, από τις 17 Δεκεμβρίου που έχει μπει σε εμπορική λειτουργία η διασύνδεση, το έργο σε συνδυασμό με το Κρήτη-Πελοπόννησος και τη συνδρομή των τοπικών σταθμών ΑΠΕ, καλύπτει πλέον το σύνολο των φορτίων του νησιού. Επομένως, σε μηνιαία πλέον βάση εξοικονομούνται σημαντικά ποσά από τις ΥΚΩ.
Πάντως, οι προμηθευτές είναι αντίθετοι στη σταδιακή εξόφλησή των υπόλοιπων οφειλών σε βάθος χρόνου, όταν χάρις στο Κρήτη-Πελοπόννησος θα καλυφθούν και τα υπόλοιπα 330 εκατ. περίπου της «τρύπας» στον Ειδικό Λογαριασμό ΥΚΩ. Πιο συγκεκριμένα, στην επιστολή του ο ΕΣΠΕΝ επισημαίνει πως ένα τέτοιο σενάριο θα συνεπαγόταν σημαντική περαιτέρω καθυστέρηση στην πλήρη εξόφληση των οφειλόμενων ποσών.
Συνεπώς, η ευθύνη και το κόστος χρηματοδότησης του συσσωρευμένου ελλείμματος θα εξακολουθήσει να μετατίθεται στους προμηθευτές, οι οποίοι ήδη, επί μακρό χρονικό διάστημα, καλύπτουν με ίδια κεφάλαια τις σχετικές κρατικές υποχρεώσεις.
