Η παγκόσμια αγορά ενέργειας ενδέχεται να χρειαστεί έως και δύο χρόνια για να επανέλθει σε κανονικά επίπεδα μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, προειδοποιεί ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) Φατίχ Μπιρόλ και αναμεταδίδει το Bloomberg.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει πληγεί σοβαρά, καθώς οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει ζημιές σε πετρελαιοπηγές, διυλιστήρια και αγωγούς στον Περσικό Κόλπο.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τον σχεδόν πλήρη αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Οι απώλειες είναι τεράστιες: εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και καυσίμων έχουν βγει εκτός αγοράς, δημιουργώντας ισχυρές πιέσεις στις τιμές και στην προσφορά.
Ο Μπιρόλ προειδοποιεί ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση, ακόμη και αν αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα. Η άποψη ότι η αγορά θα επανέλθει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα θεωρείται λανθασμένη, καθώς οι ζημιές στις υποδομές απαιτούν χρόνο και επενδύσεις για να αποκατασταθούν.
Ακόμη πιο αργή αναμένεται να είναι η ανάκαμψη στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, όπου ορισμένες εγκαταστάσεις μπορεί να χρειαστούν πάνω από δύο χρόνια για να λειτουργήσουν πλήρως ξανά.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές:
- εμφάνιση δελτίων κατανάλωσης σε ορισμένες χώρες,
- μείωση της οικονομικής δραστηριότητας,
- αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις λόγω ακριβότερης ενέργειας.
Τα μεγαλύτερα πλήγματα αναμένεται να δεχθούν οι αναδυόμενες οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, κυρίως σε Ασία και Αφρική. Ωστόσο, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν εκεί.
Η Ευρώπη, που παραμένει ευάλωτη σε ενεργειακές διαταραχές, ενδέχεται να αντιμετωπίσει υψηλότερες τιμές καυσίμων και αυξημένο κόστος παραγωγής, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και την αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Το βασικό ρίσκο, σύμφωνα με αναλυτές, είναι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση: όσο διαρκεί η σύγκρουση, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ελλείψεων και έντονων διακυμάνσεων στις αγορές.
Παράλληλα, η κατάσταση αναδεικνύει και μια σημαντική παράμετρο: την ανάγκη για επενδύσεις σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας και διαφοροποίηση προμηθειών, ώστε οι οικονομίες να είναι λιγότερο ευάλωτες σε γεωπολιτικά σοκ.
