Εξαιρετικά παροδική αποδεικνύεται η ανάσα στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με τις αγορές της Ασίας να καταγράφουν άλμα τη Δευτέρα, έπειτα από την απόφαση της Τεχεράνης πριν από δύο 24ωρα να κλείσει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ. Έτσι, αναμένεται να δοθεί άμεσα τέλος στην αποκλιμάκωση του μπρεντ , όπως και στην υποχώρηση των καυσίμων στην ελληνική αγορά κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο – έστω και σχεδόν αποκλειστικά στα αστικά κέντρα.
Μιλώντας στο powergame.gr, παράγοντες του κλάδου εκτιμούν πως το νέο μπλόκο στο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί ένα αρνητικό μήνυμα για τις διεθνείς αγορές, οι οποίες θα αντιδράσουν ανοδικά. Όπως σπεύδουν, πάντως, να προσθέσουν, εδώ και αρκετές εβδομάδες φαίνεται πως οι αγορές αντιδρούν σχετικά συγκρατημένα σε οποιαδήποτε αρνητική ή θετική εξέλιξη, χωρίς δηλαδή να προεξοφλούν το απόλυτα θετικό σενάριο (λήξη του πολέμου) ή το απόλυτα αρνητικό (παράταση επ’ αόριστον της κρίσης).
«Ως αποτέλεσμα, το κλείσιμο των Στενών αναμένεται να προκαλέσει ήπια άνοδο στις τιμές του μαύρου χρυσού, οι οποίες στη βάση των νέων δεδομένων αναμένεται να επιστρέψουν στα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι», σημειώνουν χαρακτηριστικά. Σε ένα τέτοιο σενάριο, τόσο η «απλή» βενζίνη όσο και το ντίζελ κίνησης θα ενισχυθούν πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο πανελλαδικά – με το ντίζελ, μάλιστα, να ενσωματώνει την επιδότηση περίπου 20 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία.
Μεγαλύτερο «αγκάθι» το ντίζελ κίνησης
Στο ερώτημα πότε αυτή η ήπια άνοδος θα «περάσει» και στην ελληνική λιανική αγορά, πηγές των πρατηριούχων σημειώνουν ότι αυτό πρόκειται να συμβεί προς το τέλος της εβδομάδας που ξεκινά. «Τότε αναμένεται να έχουν εφοδιαστεί στο σύνολό τους τα πρατήρια με καύσιμα, στη βάση της νέα αυξημένης διυλιστηριακής τιμής. Στο μεσοδιάστημα, οι Έλληνες οδηγοί θα συνεχίσουν να ανεφοδιάζονται με τις τρέχουσες χαμηλότερες τιμές, βάσει των οποίων είχαν προμηθευτεί καύσιμο τα πρατήρια προς το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας», αναφέρουν.
Στις «υψηλές πτήσεις» των καυσίμων, οι οποίες επομένως αναμένεται να συνεχιστούν, ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για την κυβέρνηση είναι το ντίζελ κίνησης, καθώς η τιμή του κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα (όπως και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές), αποτελώντας παράλληλα «κλειδί» για τον πληθωρισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, αν δεν υπάρξει κάποια απρόοπτη θετική εξέλιξη εν τω μεταξύ, το πιο πιθανό είναι η επιδότηση στην αντλία να παραταθεί τον Μάιο.
Την αμέσως επόμενη θέση στην ατζέντα της κυβέρνησης καταλαμβάνει η βενζίνη, όπου όμως τα δεδομένα δεν δικαιολογούν το ίδιο επίπεδο συναγερμού, κατ’ αρχάς γιατί οι τιμές είναι μεν αυξημένες , όχι όμως σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Επίσης, το Fuel Pass ισχύει για Απρίλιο-Μάιο, επομένως υπάρχει περισσότερος χρόνος για τις όποιες αποφάσεις.
«Κλειδωμένες» προμήθειες των διυλιστηρίων
Όπως έχουν επισημαίνει οι διοικήσεις της Helleniq Energy και της Motor Oil, αλλά και κυβερνητικοί αξιωματούχοι, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα επάρκειας για την ελληνική αγορά, με δεδομένο ότι τα δύο διυλιστήρια έχουν αναπροσαρμόσει τις πηγές προέλευσης του πετρελαίου που προμηθεύονται, ώστε τόσο να μην παράγεται στον Περσικό Κόλπο όσο και να μη χρειάζεται να μεταφέρεται μέσω των Στενών του Ορμούζ, για να φτάσει στην Ελλάδα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αποδέσμευση 3 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα (που ξεκίνησε μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα) στοχεύουν στο να αμβλυνθεί η στενότητα στην ευρύτερη περιφερειακή αγορά, και όχι στη χώρα μας. «Ακόμη καλύτερα, οι νέες ποιότητες αργού που προμηθεύονται τα δύο διυλιστήρια επιτρέπουν τη μεγαλύτερη παραγωγή ντίζελ κίνησης, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη δεδομένη συγκυρία», σημειώνουν στελέχη του κλάδου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο Όμιλοι έχουν συμβασιοποιήσει το σύνολο των προμηθειών τους μέχρι τον Μάιο. Κατά συνέπεια, η τροφοδοσία της εγχώριας αγοράς (όπως και της ευρύτερης περιοχής, με δεδομένο ότι η παραγωγή των ελληνικών διυλιστηρίων υπερκαλύπτει τις τοπικές ανάγκες και εξάγεται κατά 60%) είναι και επίσημα διασφαλισμένη έως και τον επόμενο μήνα. Στην τρέχουσα χρονική συγκυρία οι δύο Όμιλοι κλείνουν τις παραγγελίες τους για τον Μάιο.
Επιδείνωση από Ιούλιο
Οι πηγές του κλάδου προβλέπουν ότι σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα συνεχίσει να προκαλεί κρίση τιμών (και όχι επάρκειας) μέχρι τον Ιούνιο, καθώς η «Γηραιά Ήπειρος» διαθέτει μία σειρά από (προσωρινές) άμυνες που παρατείνουν την κάλυψη της ζήτησης, ακόμη κι αν βρίσκεται «εκτός κάδρου» η παραγωγή του Περσικού Κόλπου. Αν όμως ο πόλεμος εξακολουθήσει να μαίνεται και τότε, τότε από τις αρχές Ιουλίου η κατάσταση θα γίνει πολύ πιο δύσκολα διαχειρίσιμη.
Βασικός λόγος είναι οι ασιατικές χώρες, οι οποίες έχουν έως τώρα «απαντήσει» στην κρίση κατά κύριο λόγο με μείωση της κατανάλωσής τους. Ωστόσο, εκτιμάται πως από τα μέσα του καλοκαιριού θα χρειαστεί να αναπληρώσουν τις πηγές προμήθειάς τους, στρεφόμενες στις ίδιες αγορές από τις οποίες ανεφοδιάζεται η Ευρώπη, τόσο με αργό όσο και με πετρελαιοειδή. Επομένως, θα γίνει εμφανής η ανισορροπία μεταξύ παγκόσμιας προσφοράς και ζήτησης, επιφέροντας όχι μόνο εκτίναξη των τιμών, αλλά και προβλήματα επάρκειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι άνθρωποι της ελληνικής αγοράς συμφωνούν με την εκτίμηση του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, πως το πρώτο «θύμα» θα είναι τα αεροπορικά καύσιμα – με δεδομένο ότι η Ευρώπη προμηθευόταν από τη Μέση Ανατολή το 75% του καυσίμου τζετ που καταναλώνει. Αυτός είναι ο λόγος που, όπως δήλωσε πρόσφατα ο επίτροπος στους FT, η Κομισιόν επεξεργάζεται να λάβει έκτακτα μέτρα για τη διαχείριση των αποθεμάτων καυσίμων αεροσκαφών.
Οι «άμυνες» της ελληνικής αγοράς
Επίσης, η «Γηραιά Ήπειρος» καλύπτει με εισαγωγές και μεγάλο μέρος της ζήτησής της σε ντίζελ κίνησης. Επομένως, η παράταση της κρίσης θα απειλήσει με έλλειμμα εφοδιασμού των ευρωπαϊκών αγορών και με το συγκεκριμένο καύσιμο (εκτός από εκτίναξη των τιμών). Ο ρόλος που έχει το πετρέλαιο κίνησης σχεδόν σε όλες τις παραγωγικές και εμπορικές δραστηριότητες σημαίνει πως θα προκαλούνταν χιονοστιβάδα παρενεργειών σχεδόν στο σύνολο της οικονομίας.
Αξίζει να σημειωθεί πως η υπερεπάρκεια της ελληνικής αγοράς, χάρη στην παραγωγή των δύο διυλιστηρίων, καλύπτει όλα τα είδη καυσίμων – επομένως και το ντίζελ, όπως και το αεροπορικό τζετ. Επομένως, το γεγονός ότι οδεύει προς εξαγωγές το 60% των προϊόντων των Helleniq Energy και Motor Oil λειτουργεί σαν ένα μαξιλάρι ασφαλείας για την επάρκεια σε ντίζελ κίνησης της ελληνικής αγοράς.
Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση των αεροπορικών καυσίμων, υπό την αίρεση βέβαια της πιθανής εφαρμογής ενός σχεδίου αναδιανομής εντός ΕΕ. Ακόμη όμως και χωρίς την παράμετρο της αναδιανομής, οι αερομεταφορές δεν είναι θωρακισμένες ούτε στη χώρα μας, αφού ένα αεροσκάφος χρειάζεται να εφοδιάζεται τόσο στην αφετηρία όσο και στον προορισμό του.
Προτάσεις εξοικονόμησης της Κομισιόν
Για να απαντήσει στις προκλήσεις, η Κομισιόν αναμένεται να ενσωματώσει προτάσεις εξοικονόμησης καυσίμων στην εργαλειοθήκη αντιμετώπισης της κρίσης, την οποία θα παρουσιάσει την Τετάρτη 22 Απριλίου. Προς αυτήν την κατεύθυνση εξετάζονται παρεμβάσεις που αγγίζουν την καθημερινότητα, όπως η καθιέρωση ημερών χωρίς αυτοκίνητο στις πόλεις, η ενίσχυση της ποδηλασίας και των μετακινήσεων με δίκυκλα για διανομές, αλλά και ο περιορισμός των επαγγελματικών αεροπορικών ταξιδιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην τηλεργασία, με την πρόταση να ενθαρρύνονται οι εργαζόμενοι να δουλεύουν από το σπίτι τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, μειώνοντας έτσι τις μετακινήσεις και τη ζήτηση καυσίμων. Την ίδια στιγμή, τα κράτη-μέλη θα κληθούν να κάνουν πιο ελκυστικές τις δημόσιες συγκοινωνίες, ακόμη και μέσω μειωμένων ή δωρεάν εισιτηρίων.
