Οι ΑΠΕ, ηλιακή και η αιολική ενέργεια, σε συνδυασμό με την αποθήκευση σε μπαταρίες, είναι αξιόπιστες και παρέχουν ήδη σήμερα οικονομικά αποδοτική ηλεκτρική ενέργεια σε 24ωρη βάση, σημειώνει η νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA).
Η έκθεση με τίτλο «Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 24/7: Τα οικονομικά στοιχεία της σταθερής ηλιακής και αιολικής ενέργειας» επιβεβαιώνει ότι σε περιοχές με υψηλό δυναμικό ήλιου και ανέμου, οι υβριδικές λύσεις σε συνδυασμό με την αποθήκευση παρέχουν ενέργεια όλο το εικοσιτετράωρο με χαμηλότερο κόστος από τα ορυκτά καύσιμα.
Το σταθερό σταθμισμένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας («σταθερό κόστος») για την ηλιακή ενέργεια με αποθήκευση κυμαίνεται από 54 έως 82 δολάρια ΗΠΑ ανά μεγαβατώρα (MWh) σε περιοχές με πόρους υψηλής ποιότητας, έναντι 70–85 δολαρίων ανά MWh για τη νέα παραγωγή από άνθρακα στην Κίνα και πάνω από 100 δολάρια ανά MWh για το νέο φυσικό αέριο παγκοσμίως.
Σχολιάζοντας τη νέα έκθεση του IRENA, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε: «Η χειρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών αποκάλυψε το πραγματικό κόστος της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Όμως, ένας άλλος δρόμος είναι πλέον εφικτός. Η ανανεώσιμη ενέργεια είναι όλο και περισσότερο η πιο προσιτή, αξιόπιστη και ασφαλής επιλογή. Ας επιταχύνουμε τη μετάβαση, ας επενδύσουμε σε ενεργειακές υποδομές και ας ενισχύσουμε τη διεθνή συνεργασία για να προσφέρουμε επιτέλους καθαρή, εγχώρια ενέργεια στους ανθρώπους παντού».
Ο Γενικός Διευθυντής του IRENA, Φραντσέσκο Λα Κάμερα, πρόσθεσε: «Η ανανεώσιμη ενέργεια 24/7 είναι πλέον ανταγωνιστική ως προς το κόστος έναντι των ορυκτών καυσίμων. Το μακροχρόνιο επιχείρημα ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στερούνται αξιοπιστίας δεν ισχύει πλέον. Σήμερα, οι ΑΠΕ μπορούν να προσφέρουν αξιόπιστη ισχύ όλο το εικοσιτετράωρο. Καθώς οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν εκτεθειμένες σε γεωπολιτικούς κραδασμούς, συμπεριλαμβανομένων των συνεχιζόμενων αναταραχών στα Στενά του Ορμούζ, πρέπει να θωρακίσουμε τις οικονομίες μας με ανθεκτικά συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα οικονομικά δεδομένα ολόκληρου του ενεργειακού συστήματος έχουν μετατοπιστεί: η επανάσταση στις μπαταρίες μείωσε το κόστος, επιταχύνοντας παράλληλα την πρόοδο στην αποθήκευση. Το πλεονέκτημα των ΑΠΕ δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και στρατηγικό, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια σε περιόδους κρίσης».
Η ανανεώσιμη ενέργεια 24/7 βελτιστοποιεί τη χρήση των περιορισμένων συνδέσεων δικτύου, μετατοπίζει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες υψηλότερης αξίας και μειώνει την έκθεση στην αστάθεια των τιμών. Αυτές οι υβριδικές λύσεις είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν τους πιο απαιτητικούς χρήστες ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και των κέντρων δεδομένων που απαιτούν αδιάλειπτη παροχή ως ένα από τα βασικά εμπορικά κριτήρια αναφοράς. Οι σταθερές ΑΠΕ επιτρέπουν επίσης την παραγωγή καθαρών καυσίμων για τομείς όπου η μείωση των ρύπων είναι δύσκολη και όπου η οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται όχι μόνο από το κόστος αλλά και από τη δυνατότητα λειτουργίας με υψηλά ποσοστά χρήσης.
Η ανάλυση του IRENA δείχνει ότι το σταθερό κόστος έχει μειωθεί ραγδαία, λόγω της πτώσης του κόστους των φωτοβολταϊκών, της αιολικής ενέργειας και της αποθήκευσης σε μπαταρίες. Από το 2010, το συνολικό κόστος εγκατάστασης μειώθηκε κατά 87% για τα φωτοβολταϊκά και κατά 55% για τη χερσαία αιολική ενέργεια. Το κόστος αποθήκευσης μπαταριών μειώθηκε ακόμη πιο απότομα, καταγράφοντας πτώση 93%.
Τα χρονοδιαγράμματα κατασκευής συντομεύονται επίσης, με τα έργα συνήθως να ολοκληρώνονται εντός ενός έως δύο ετών από την εξασφάλιση των αδειών και της σύνδεσης στο δίκτυο, πολύ νωρίτερα από τις νέες εναλλακτικές λύσεις με φυσικό αέριο στις περισσότερες αγορές.
Η συνεχής τεχνολογική εξέλιξη, η κλίμακα παραγωγής και η ενσωμάτωση της εφοδιαστικής αλυσίδας αναμένεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω μειώσεις κόστους και στις τρεις τεχνολογίες. Καθώς το κόστος μειώνεται ταυτόχρονα σε ηλιακή, αιολική ενέργεια και μπαταρίες, η συνδυαστική τους επίδραση στα υβριδικά συστήματα είναι ήδη σημαντική.
Η ανάλυση του IRENA για διαμορφώσεις ηλιακής ενέργειας με μπαταρία σε πολλές χώρες δείχνει ότι το σταθερό κόστος μειώθηκε από πάνω από 100 δολάρια ανά MWh το 2020 σε περίπου 54-82 δολάρια ανά MWh έως το 2025 σε περιοχές με υψηλή ηλιοφάνεια και ισχυρούς αιολικούς διαδρόμους.
Προβλέπονται περαιτέρω μειώσεις κόστους περίπου 30% έως το 2030 και περίπου 40% έως το 2035, φέρνοντας το σταθερό κόστος κάτω από τα 50 δολάρια ανά MWh στις τοποθεσίες με τις καλύτερες επιδόσεις έως το 2035. Το συγκρότημα Al Dhafra στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για παράδειγμα, που συνδυάζει φωτοβολταϊκά με αποθήκευση μπαταριών, απεικονίζει ήδη τι σημαίνει αυτό στην πράξη: παρέχει σταθερά 1 γιγαβάτ καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας σε τιμή περίπου 70 δολάρια ανά MWh.
Τα σταθερά συστήματα αιολικής ενέργειας με αποθήκευση γίνονται επίσης ολοένα και πιο ανταγωνιστικά. Οι εκτιμήσεις του IRENA για το 2025 δείχνουν ότι το σταθερό κόστος αιολικής ενέργειας με αποθήκευση κυμάνθηκε από περίπου 59 δολάρια ανά MWh στην Εσωτερική Μογγολία έως περίπου 88-94 δολάρια ανά MWh στη Βραζιλία, τη Γερμανία και την Αυστραλία, με το κόστος να προβλέπεται να μειωθεί σε περίπου 49-75 δολάρια ανά MWh σε αυτές τις αγορές έως το 2030.
Το κόστος μειώνεται περαιτέρω όταν ο άνεμος συνδυάζεται με φωτοβολταϊκά, αξιοποιώντας συμπληρωματικά προφίλ παραγωγής για τη μείωση των απαιτήσεων αποθήκευσης και του συνολικού κόστους του συστήματος.
Η έκθεση «Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 24/7» παρέχει ένα ισχυρό σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση και τη σύγκριση του κόστους της ανανεώσιμης ενέργειας όλο το εικοσιτετράωρο, αναλύοντας παράλληλα τις τάσεις κόστους, τους παράγοντες διαμόρφωσής του και τις περιφερειακές διακυμάνσεις στα υβριδικά συστήματα ηλιακής, αιολικής ενέργειας και αποθήκευσης.
