Ρεύμα: Εξαγωγικός διάδρομος με αφετηρία την Ελλάδα, στήριγμα οι μπαταρίες της Βουλγαρίας

Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία οι κύριοι προορισμοί στο 8μηνο, με άνοδο 430% των "καθαρών" εξαγωγών

Δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας © 123RF

Έναν άτυπο «Κάθετο Διάδρομο» ηλεκτρικής ενέργειας, με αφετηρία την Ελλάδα και κύριους αποδέκτες τις αγορές της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας, διαμορφώνουν οι διασυνοριακές ανταλλαγές στο πρώτο οκτάμηνο του 2026. Η μεγάλη αύξηση των καθαρών εξαγωγών ενισχύει την παρουσία της χώρας στην περιφερειακή αγορά, ενώ από το καλοκαίρι αναδεικνύεται και μία αντίστροφη λειτουργία, καθώς εδώ και ένα περίπου τρίμηνο οι εισαγωγές από τη Βουλγαρία στηρίζουν την ελληνική αγορά στις ώρες που υποχωρεί η φωτοβολταϊκή παραγωγή.

Σύμφωνα με την επεξεργασία από το powergame των στοιχείων για τα εμπορικά προγράμματα, οι καθαρές εξαγωγές του ελληνικού συστήματος διαμορφώθηκαν σε περίπου 6.104 GWh (Γιγαβατώρες) στο διάστημα Ιανουαρίου–Αυγούστου, έναντι 1.144 GWh την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Πρόκειται για άνοδο περίπου 430%, με τις συνολικές εξαγωγές να φτάνουν τις 9.240 GWh και τις εισαγωγές τις 3.136 GWh. Η μεταβολή είναι ακόμη εντονότερη σε σύγκριση με το 2024, όταν στο ίδιο οκτάμηνο η χώρα είχε καθαρές εισαγωγές περίπου 726 GWh.

Ωστόσο, πίσω από το συνολικό εξαγωγικό πρόσημο, το ωριαίο προφίλ των ανταλλαγών με τη Βουλγαρία αλλάζει όσο προχωρά το έτος. Αναλυτές της αγοράς συνδέουν αυτή τη μεταβολή με την αυξανόμενη διείσδυση των μπαταριών στο γειτονικό σύστημα. Η αποθήκευση δημιουργεί ζήτηση τις ώρες φόρτισης για ενέργεια από τη χώρα μας, αλλά παράλληλα ενισχύει τη δυνατότητα αντίστροφων ροών αργότερα, περιορίζοντας την ανάγκη ενεργοποίησης ακριβότερων εγχώριων μονάδων.

Οι δύο κύριοι προορισμοί

Η Βουλγαρία απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος των καθαρών ελληνικών εξαγωγών, με το ισοζύγιο του οκταμήνου να διαμορφώνεται σε περίπου 3.156 GWh υπέρ της Ελλάδας. Έναν χρόνο νωρίτερα, η εικόνα ήταν αντίστροφη, με καθαρές εισαγωγές περίπου 422 GWh από τη γειτονική χώρα. Αντίστοιχα, το 2024 η Ελλάδα είχε εισαγωγικό ισοζύγιο περίπου 738 GWh στις συγκεκριμένες διασυνδέσεις.

Δεύτερος μεγάλος προορισμός είναι η Βόρεια Μακεδονία, προς την οποία οι καθαρές εξαγωγές έφτασαν τις 1.839 GWh, από περίπου 600 GWh στο οκτάμηνο του 2025. Το 2024 η Ελλάδα ήταν καθαρός εισαγωγέας από τη συγκεκριμένη αγορά, κατά περίπου 792 GWh. Μαζί, οι δύο βόρειες αγορές αντιστοιχούν φέτος σε σχεδόν 5.000 GWh καθαρών εκροών, εξηγώντας το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού εξαγωγικού πλεονάσματος.

Σημαντική παραμένει και η συμβολή της Ιταλίας, με καθαρές εξαγωγές περίπου 1.350 GWh, έναντι 592 GWh πέρυσι και 1.310 GWh το 2024. Στον αντίποδα, η Ελλάδα εμφανίζεται φέτοςκαθαρά εισαγωγική από την Αλβανία και την Τουρκία, κατά περίπου 63 GWh και 177 GWh αντίστοιχα.

Η αλλαγή από τον Ιούλιο

Η επεξεργασία από το powergame των ωριαίων εμπορικών προγραμμάτων Ελλάδας–Βουλγαρίας δείχνει ότι τους πρώτους μήνες του έτους, το καθαρό μηνιαίο ισοζύγιο ήταν εξαγωγικό για την Ελλάδα σε όλες τις ώρες της ημέρας. Οι καθαρές εκροές δεν περιορίζονταν στο μεσημέρι, αλλά εκτείνονταν και στις βραδινές και πρωινές ώρες.

Από τον Ιούλιο, η εικόνα αποκτά σαφέστερη διαφοροποίηση μέσα στην ημέρα. Η Ελλάδα διατηρεί εξαγωγικό ισοζύγιο στις ώρες υψηλής ηλιακής παραγωγής, αλλά γίνεται εισαγωγική σε ζώνες νωρίς το πρωί και από το απόγευμα προς το βράδυ. Αντίστοιχο προφίλ εμφανίζεται τον Αύγουστο, ενώ συνεχίζεται και τον Σεπτέμβριο, αναδεικνύοντας την αλλαγή σε σχέση με τους πρώτους μήνες του έτους.

Σύμφωνα με την ερμηνεία αναλυτών, οι βουλγαρικές μπαταρίες στη γειτονική χώρα αποτελούν πλέον μεγάλο χαρτοφυλάκιο, με συνέπεια να έχουν πλέον σημαντικό αποτύπωμα στις ανταλλαγές ενέργειας με τη χώρα μας. Έτσι, οι μονάδες απορροφούν ενέργεια στις ώρες μεγάλης φωτοβολταϊκής παραγωγής, αξιοποιώντας και τις εισαγωγές από την Ελλάδα.

Στη συνέχεια, η εκφόρτισή τους αυξάνει τη διαθέσιμη προσφορά στη γειτονική αγορά, διευκολύνοντας και τις εξαγωγές προς το ελληνικό σύστημα. Έτσι, μέρος της ενέργειας που εξάγεται το μεσημέρι μπορεί, μέσω της αποθήκευσης, να στηρίζει την κάλυψη της ελληνικής ζήτησης σε άλλες ώρες, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των τιμών.

Όταν η φόρτιση ανεβάζει τη ζήτηση

Πιο πρόσφατα, πάντως, η ανάπτυξη της αποθήκευσης συνοδεύεται και από μία διαφορετική τάση: την αποσύζευξη των τιμών των δύο αγορών το μεσημέρι. Σε συγκεκριμένες περιόδους, η ελληνική χονδρεμπορική τιμή κινείται γύρω από το μηδέν, ενώ η βουλγαρική παραμένει πάνω από τα 100 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Η μεγάλη διαφορά αναδεικνύει τα όρια στη μεταφορά της φθηνότερης ενέργειας από τη μία αγορά στην άλλη.

Όπως εξηγούν αναλυτές, όταν οι εισαγωγές από την Ελλάδα εξαντλούν τη διαθέσιμη διασυνοριακή ικανότητα και η φωτοβολταϊκή παραγωγή στη Βουλγαρία δεν προσφέρει επαρκείς ποσότητες, η ζήτηση για φόρτιση των μπαταριών καλύπτεται από ακριβότερες θερμοηλεκτρικές μονάδες στο γειτονικό σύστημα.

Μάλιστα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου υπάρχει περίσσεια φθηνής «πράσινης» παραγωγής στην Ελλάδα (κάτι που καταδεικνύουν οι αρνητικές χονδρεμπορικές τιμές), χωρίς όμως να μπορεί να «περάσει» τα σύνορα, ώστε να καλύψει και αυτή τη ζήτηση. Κι αυτό γιατί έχει εξαντληθεί η δυναμικότητα των διασυνδέσεων Ελλάδας – Βουλγαρίας.