Στην τελική ευθεία βρίσκεται η απόφαση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ενεργοποίηση ενός σχήματος επιδότησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μάλιστα, σύμφωνα με αρμόδιους κύκλους του ΥΠΕΝ, στην περίπτωση που προκριθεί η παροχή ενισχύσεων, οι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν άμεσα, ώστε να υπάρξει το συντομότερο δυνατόν οικονομική ελάφρυνση των δικαιούχων.
Βαρόμετρο για τον σχεδιασμό του μέτρου θα έχει το αντίστοιχο πρόγραμμα ενίσχυσης που εφαρμόστηκε το 2025. Ωστόσο, το νέο πρόγραμμα θα διαφοροποιείται στο γεγονός ότι η ενίσχυση θα έχει πιο στοχευμένο χαρακτήρα. Κι αυτό γιατί το ενδεχόμενο που βρίσκεται στο τραπέζι είναι να περιοριστεί η «περίμετρος» των δικαιούχων, με στόχο οι διαθέσιμοι πόροι να κατευθυνθούν σε επιχειρήσεις που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προστασίας από τις αυξημένες ενεργειακές δαπάνες.
Προς αυτή την κατεύθυνση, καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να διαδραματίσει η περιορισμένη ανταπόκριση στο περσινό πρόγραμμα, καθώς από το σύνολο των κονδυλίων που είχαν δεσμευθεί, αξιοποιήθηκε τελικά ένα περιορισμένο ποσοστό. Επομένως, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τα αποτελέσματα της προηγούμενης παρέμβασης, ώστε να διαπιστώσει ποιες επιχειρήσεις ανταποκρίθηκαν και κατά πόσο οι ενισχύσεις είχαν ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Στο μικροσκόπιο τα στοιχεία του προηγούμενου προγράμματος
Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά κύκλοι του υπουργείου, αυτή την περίοδο εξετάζονται αναλυτικά τα δεδομένα των αιτήσεων, ώστε να αποτυπωθούν οι κλάδοι που συμμετείχαν, το ποσοστό ανταπόκρισης, αλλά και τα ποσά που εισέπραξαν οι δικαιούχοι.
«Προσπαθούμε να προσδιορίσουμε την περίμετρο», αναφέρουν χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι στο προηγούμενο σχήμα ανταποκρίθηκε περιορισμένος αριθμός επιχειρήσεων. «Το ένα τρίτο περίπου χρησιμοποιήθηκε», πρόσθεταν, αναφερόμενοι στον προϋπολογισμό του μέτρου.
Τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια
Η επιλογή πιο στοχευμένων παρεμβάσεων συνδέεται και με τις ιδιαίτερες συνθήκες στις οποίες εκτυλίσσεται η νέα ενεργειακή κρίση. Όπως επισήμανε χθες ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, μιλώντας στο 8ο Renewable & Storage Forum, σε αντίθεση με το 2022, η σημερινή συγκυρία χαρακτηρίζεται και από έντονες πιέσεις στις αγορές ομολόγων.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η αμφισβήτηση της δυνατότητας μεγάλων οικονομιών να εξυπηρετήσουν το δημόσιο χρέος τους περιορίζει τα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων. Επομένως, η επανάληψη των εκτεταμένων οριζόντιων επιδοτήσεων της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστική επιλογή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβερνητική στρατηγική στρέφεται σε παρεμβάσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών, όπως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Άλλωστε, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου είχε ήδη αναφερθεί στο ενδεχόμενο ενεργοποίησης ενός νέου ανάλογου προγράμματος, ενώ ο κ. Τσάφος επιβεβαίωσε ότι εξετάζεται η προσαρμογή του προηγούμενου μοντέλου στις σημερινές συνθήκες.
Τι προέβλεπε το μέτρο του 2025
Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο μέτρο είχε σχεδιαστεί ώστε να καλύψει μέρος της αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά το τρίμηνο Δεκεμβρίου 2024 – Φεβρουαρίου 2025. Δυνητικοί δικαιούχοι ήταν περισσότερες από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις, με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10 εκατ. ευρώ, οι οποίες διέθεταν κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος.
Η βασική επιδότηση ανερχόταν σε 2 λεπτά ανά κιλοβατώρα, με διαφοροποίηση ως προς το ποσοστό κατανάλωσης που καλυπτόταν, ανάλογα με τον τζίρο κάθε επιχείρησης. Για κύκλο εργασιών έως 500.000 ευρώ ενισχυόταν το σύνολο της κατανάλωσης, για τζίρο από 500.000 έως 1 εκατ. ευρώ το 80%, ενώ για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών από 1 έως 10 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν στο 60%.
Ειδική μεταχείριση προβλεπόταν για αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια, λόγω των υψηλών ενεργειακών αναγκών τους, τα οποία λάμβαναν ενίσχυση 4 λεπτών ανά κιλοβατώρα για το σύνολο της κατανάλωσής τους. Παράλληλα, είχαν τεθεί περιορισμοί για επιχειρήσεις με οφειλές από διαπιστωμένες ρευματοκλοπές.
«Ασπίδα» τα μπλε τιμολόγια για τα νοικοκυριά
Το γεγονός ότι, παρά τον μεγάλο αριθμό δυνητικών δικαιούχων, δεν απορροφήθηκε ούτε το μισό του διαθέσιμου προϋπολογισμού φαίνεται πως οδηγεί το υπουργείο στην αναζήτηση διαφορετικής προσέγγισης.
Έτσι, η τελική απόφαση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί τόσο από τα συμπεράσματα της αξιολόγησης του προηγούμενου προγράμματος, όσο και από τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια. Το βέβαιο είναι ότι, εφόσον αποφασιστεί νέα παρέμβαση, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να μην υπάρξει καθυστέρηση στην ενεργοποίησή της.
Αντίθετα, για τα νοικοκυριά δεν βρίσκεται προς το παρόν στο τραπέζι ανάλογη επιδότηση. Το ΥΠΕΝ εκτιμά ότι οι οικιακοί καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να προστατευθούν από τις ανατιμήσεις αξιοποιώντας τα διαθέσιμα προϊόντα της αγοράς, καθώς κυκλοφορούν αρκετά σταθερά «μπλε» τιμολόγια με ανταγωνιστικές χρεώσεις.
