Με τον χειμώνα να πλησιάζει και τις ανάγκες θέρμανσης να αυξάνονται, οι λογαριασμοί ενέργειας επιστρέφουν στο επίκεντρο των ανησυχιών των νοικοκυριών. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που προκαλεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές, καθιστά την εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου ολοένα σημαντικότερη.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Βρετανίας, όπου η ρυθμιστική αρχή ενέργειας Ofgem ανακοίνωσε αύξηση 4% στο ανώτατο όριο τιμολόγησης για το τελευταίο τρίμηνο του 2026. Για ένα τυπικό νοικοκυριό που χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, το αντίστοιχο ετήσιο κόστος διαμορφώνεται στις 1.723 λίρες (2.050 ευρώ), αυξημένο κατά 60 λίρες (71 ευρώ). Η εξέλιξη συνδέεται με τις υψηλότερες χονδρεμπορικές τιμές φυσικού αερίου και την αστάθεια που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η μείωση της κατανάλωσης δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλες επενδύσεις ή ριζικές αλλαγές στην καθημερινότητα. Όπως αναφέρει η βρετανική Express, ο Ίαν Πάλμερ-Σμιθ, ειδικός στην επισκευή οικιακών συσκευών της Domestic & General, προτείνει οκτώ πρακτικές κινήσεις που μπορούν να περιορίσουν την ενεργειακή επιβάρυνση.
- Προσοχή στις συσκευές που καταναλώνουν ρεύμα χωρίς να λειτουργούν
Πολλές ηλεκτρικές συσκευές συνεχίζουν να καταναλώνουν ενέργεια ακόμη και όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής. Πρόκειται για τις λεγόμενες «συσκευές-βαμπίρ», οι οποίες επιβαρύνουν τον λογαριασμό χωρίς να χρησιμοποιούνται ενεργά.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τηλεοράσεις, παιχνιδομηχανές, οθόνες υπολογιστών, εκτυπωτές, φούρνοι μικροκυμάτων και ορισμένες συσκευές κουζίνας.
Ο ειδικός συνιστά την πλήρη απενεργοποίησή τους όταν δεν χρησιμοποιούνται. Για πρίζες με δύσκολη πρόσβαση υπάρχουν ειδικοί διακόπτες ή έξυπνα πολύπριζα που διακόπτουν την παροχή ρεύματος.
Η εξοικονόμηση εξαρτάται από την κατανάλωση αναμονής κάθε συσκευής, καθώς δεν χρησιμοποιούν όλες την ίδια ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας.
- Πλυντήριο πιάτων αντί για πλύσιμο στο χέρι
Σε αντίθεση με όσα πιστεύουν πολλοί καταναλωτές, το πλυντήριο πιάτων μπορεί να αποδειχθεί οικονομικότερο από το πλύσιμο στο χέρι, κυρίως λόγω της μικρότερης κατανάλωσης ζεστού νερού.
Σύμφωνα με τον Πάλμερ-Σμιθ, ένα σύγχρονο πλυντήριο μπορεί να χρησιμοποιεί έως και τέσσερις φορές αποτελεσματικότερα το νερό, ιδιαίτερα όταν λειτουργεί με πλήρες φορτίο.
Επιπλέον, δεν χρειάζεται να ξεπλένονται προηγουμένως όλα τα πιάτα. Αρκεί η απομάκρυνση των υπολειμμάτων τροφών, ώστε να αποφεύγονται φραγές και βλάβες. Για σκεύη με καμένα υπολείμματα ενδέχεται να χρειάζεται προηγουμένως μούλιασμα.
- Αντικατάσταση παλιών, ενεργοβόρων συσκευών
Τα παλαιότερα ψυγεία, πλυντήρια και άλλες μεγάλες οικιακές συσκευές μπορεί να καταναλώνουν σημαντικά περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από νεότερα μοντέλα.
Ο ειδικός προτείνει να εξετάζεται η αντικατάσταση ιδιαίτερα ενεργοβόρων συσκευών, λαμβάνοντας υπόψη την ενεργειακή τους κατηγορία.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ετικέτα ενεργειακής απόδοσης, με κλίμακα από Α έως G για πολλές κατηγορίες προϊόντων, βοηθά τους καταναλωτές να συγκρίνουν την κατανάλωση.
Πριν από οποιαδήποτε αγορά, ωστόσο, πρέπει να συνυπολογίζεται το κόστος απόκτησης και η πιθανή εξοικονόμηση, ώστε η επένδυση να είναι πραγματικά συμφέρουσα.
Πλύσιμο ρούχων στους 30 βαθμούς
Η επιλογή χαμηλότερης θερμοκρασίας αποτελεί μία από τις απλούστερες παρεμβάσεις για τη μείωση της κατανάλωσης.
Σύμφωνα με τον Πάλμερ-Σμιθ, το πλύσιμο στους 30 βαθμούς Κελσίου μπορεί να απαιτεί περίπου 40% λιγότερη ενέργεια σε σύγκριση με προγράμματα υψηλότερης θερμοκρασίας.
Τα σύγχρονα απορρυπαντικά είναι συχνά αποτελεσματικά ακόμη και σε χαμηλές θερμοκρασίες, περιορίζοντας την ανάγκη θέρμανσης μεγάλων ποσοτήτων νερού.
Η χρήση οικονομικών προγραμμάτων συμβάλλει επίσης στην εξοικονόμηση, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι οδηγίες για τα υφάσματα και τις ιδιαίτερες ανάγκες υγιεινής.
- Ετήσια συντήρηση του λέβητα θέρμανσης
Η σωστή λειτουργία του συστήματος θέρμανσης επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση καυσίμου.
Η ετήσια συντήρηση του λέβητα μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ενεργειακής απόδοσης, ενώ περιορίζει τον κίνδυνο βλαβών που συνεπάγονται πρόσθετα έξοδα.
Παρότι αποτελεί μια επιπλέον δαπάνη, η παράλειψη του ελέγχου μπορεί μακροπρόθεσμα να αποδειχθεί ακριβότερη.
Ο ειδικός επισημαίνει επίσης ότι η κατάλληλη ρύθμιση της θερμοκρασίας προσαγωγής μπορεί να βελτιώσει την απόδοση ορισμένων συστημάτων. Κάθε παρέμβαση, πάντως, πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και εξειδικευμένου τεχνικού.
- Τακτική απόψυξη του καταψύκτη
Η συσσώρευση πάγου στον καταψύκτη μπορεί να αυξήσει την ενεργειακή κατανάλωση, καθώς δυσκολεύει τη διατήρηση της επιθυμητής θερμοκρασίας.
Σύμφωνα με τον ειδικό, όταν ο πάγος ξεπεράσει περίπου τα έξι χιλιοστά, ενδέχεται να επηρεαστεί η απόδοση της συσκευής.
Για καταψύκτες που απαιτούν χειροκίνητη απόψυξη, συνιστάται τακτικός έλεγχος, ενώ καλό είναι να αποφεύγεται η υπερφόρτωση των συρταριών και η τοποθέτηση τροφίμων με τρόπο που εμποδίζει την κυκλοφορία του αέρα.
- Περιορισμός της χρήσης στεγνωτηρίου
Τα ηλεκτρικά στεγνωτήρια μπορούν να αυξήσουν αισθητά την κατανάλωση ρεύματος, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται καθημερινά.
Εναλλακτικές λύσεις, όπως οι θερμαινόμενες απλώστρες, ενδέχεται να έχουν χαμηλότερο λειτουργικό κόστος, αν και χρειάζονται περισσότερο χρόνο για το στέγνωμα.
Οι οικονομίες εξαρτώνται από την ισχύ, τη διάρκεια λειτουργίας και την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, η λιγότερο συχνή χρήση του στεγνωτηρίου μπορεί να περιορίσει τη φθορά του.
- Πιο οικονομικοί τρόποι μαγειρέματος
Αλλαγές στον τρόπο προετοιμασίας του φαγητού μπορούν επίσης να μειώσουν την κατανάλωση.
Οι φριτέζες αέρος (air fryers) και οι συσκευές αργού μαγειρέματος (slow cookers) αποτελούν εναλλακτικές επιλογές έναντι του συμβατικού φούρνου.
Οι φριτέζες αέρος συχνά ολοκληρώνουν το μαγείρεμα μικρών ποσοτήτων φαγητού γρηγορότερα, ενώ οι συσκευές αργού μαγειρέματος λειτουργούν με σχετικά χαμηλή ισχύ.
Το τελικό όφελος εξαρτάται από την ποσότητα του φαγητού, τη διάρκεια μαγειρέματος και τη συσκευή που αντικαθιστούν.
Σε κάθε περίπτωση, το κοινό στοιχείο των οκτώ συμβουλών είναι ότι η εξοικονόμηση ενέργειας ξεκινά από μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα, οι οποίες μπορούν αθροιστικά να περιορίσουν το κόστος λειτουργίας ενός νοικοκυριού.
