Σε σημαντικές επενδύσεις σε μπαταρίες προσανατολίζονται μεγάλες εγχώριες βιομηχανίες, επιδιώκοντας να περιορίσουν αισθητά το ενεργειακό τους κόστος. Παράλληλα, με την αξιοποίηση των μπαταριών στοχεύουν να αποκτήσουν μεγαλύτερη προστασία σε βάθος χρόνου από τις διακυμάνσεις των χονδρεμπορικών τιμών ρεύματος, οι οποίες έχουν αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας για το κόστος παραγωγής.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται ήδη μεγάλοι βιομηχανικοί όμιλοι, όπως η Metlen, η Helleniq Energy, ο ΤΙΤΑΝ, ο ΗΡΑΚΛΗΣ και η Viohalco, εξετάζοντας διαφορετικά μοντέλα αξιοποίησης της αποθήκευσης, ανάλογα με τις ενεργειακές ανάγκες των εγκαταστάσεών τους. Κοινός παρονομαστής είναι η δυνατότητα των μπαταριών να περιορίσουν την έκθεση των βιομηχανικών εγκαταστάσεων στη χονδρική, τις ώρες που η αγορά Επόμενης Ημέρας καταγράφει «υψηλές πτήσεις», βελτιώνοντας έτσι την ανταγωνιστικότητά τους.
Μάλιστα, πρόσθετη ώθηση στις σχεδιαζόμενες επενδύσεις αναμένεται να δώσουν τα νέα μέτρα στήριξης του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, τα οποία δημιουργούν και μία δυνητική πηγή χρηματοδότησης έργων αποθήκευσης.
Η «δεξαμενή» των 35-40 εκατ. ευρώ από CISAF και METSAF
Ειδικότερα, σύμφωνα με εκτιμήσεις, από τα δύο ευρωπαϊκά πλαίσια κρατικών ενισχύσεων CISAF και METSAF προκύπτει μία «δεξαμενή» της τάξης των 35-40 εκατ. ευρώ, η οποία θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε επενδύσεις ενεργειακής μετάβασης των εγχώριων βιομηχανιών.
Κι αυτό γιατί βασική προϋπόθεση των συγκεκριμένων σχημάτων είναι οι επιχειρήσεις που θα ενισχυθούν για το κόστος ηλεκτροδότησής τους να διαθέσουν τουλάχιστον το 50% των επιδοτήσεων σε επενδύσεις απανθρακοποίησης, ενεργειακής εξοικονόμησης και εξηλεκτρισμού. Στις επιλέξιμες κατηγορίες περιλαμβάνονται και τα συστήματα αποθήκευσης, τα οποία επομένως αποτελούν μία από τις επιλογές των δικαιούχων για την εκπλήρωση της συγκεκριμένης υποχρέωσης.
Οι εταιρείες που επιδοτούνται θα πρέπει να πραγματοποιήσουν τις επενδύσεις εντός 48 μηνών. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από την αξιοποίηση της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, οι βιομηχανίες μπορούν επίσης να επενδύσουν σε ΑΠΕ, τεχνολογίες εξηλεκτρισμού και ενεργειακής εξοικονόμησης, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών Απόκρισης – Ζήτησης (demand – response).
Όσον αφορά την προώθηση της αποθήκευσης, πάντως, πρόσθετο κίνητρο για τις βιομηχανίες αποτελεί η επιδότηση ύψους 50 εκατ. ευρώ, με εθνικούς πόρους μέσω της ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια. Όπως έχει γράψει το powergame, η εν λόγω προκήρυξη (που θα καλύπτει και εταιρείες μικρότερου μεγέθους) αναμένεται από το ΥΠΕΝ μέχρι το τέλος του έτους. Πιθανότατα οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν με κριτήριο τη διεκδίκηση όσο το δυνατόν μικρότερης επιδότησης (σε ευρώ ανά Μεγαβάτ), ώστε το κονδύλι να καλύψει όσο το δυνατόν περισσότερα έργα.
Το μοντέλο «πίσω από τον μετρητή» και τα PPAs
Βασικό «όχημα» των σχεδίων που εξετάζονται από τις βιομηχανίες είναι τα συστήματα αποθήκευσης «πίσω από τον μετρητή» (behind the meter), τα οποία εγκαθίστανται στις εργοστασιακές εγκαταστάσεις. Πρόκειται για μία λύση που έγινε δυνατή από τις αρχές Σεπτεμβρίου, με την νέα Απόφαση για την αυτοκατανάλωση που υπέγραψαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο Υφυπουργός, Νίκος Τσάφος.
Μάλιστα, σε σχέση με τη φόρμουλα για αξιοποίηση μονάδων αποθήκευσης ενέργειας για ιδιοκατανάλωση, όπως αυτή περιγραφόταν στο κείμενο της Υπουργικής Απόφασης που είχε τεθεί σε διαβούλευση, η τελική εκδοχή είναι ακόμη πιο ευέλικτη. Έτσι, οι μπαταρίες μπορούν να φορτίζουν όταν το ρεύμα είναι φθηνότερο – είτε αξιοποιώντας ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο είτε απορροφώντας την παραγωγή φωτοβολταϊκών που εξυπηρετούν τη βιομηχανία. Στη συνέχεια, η αποθηκευμένη ενέργεια χρησιμοποιείται τις ώρες υψηλών τιμών, περιορίζοντας τις ανάγκες προμήθειας ρεύματος από την αγορά τότε.
Ωστόσο, δεν είναι η μοναδική λύση που βρίσκεται στο τραπέζι. Από ορισμένες εταιρείες, εξετάζονται επίσης μακροχρόνιες συμβάσεις αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs), οι οποίες συνδυάζουν φωτοβολταϊκούς σταθμούς με μπαταρίες. Αντικείμενο είναι η παροχή «πράσινου» ρεύματος με σταθερό προφίλ, ώστε να καλύπτεται μέρος από το φορτίο βάσης (baseload) που χρειάζονται οι βιομηχανικές μονάδες.
Με αυτόν τον τρόπο, μέσω της αποθήκευσης θα καλύπτεται η τροφοδοσία των εργοστασίων ακόμη και τις ώρες που δεν υπάρχει παραγωγή από τα φωτοβολταϊκά, ώστε οι επιχειρήσεις να ηλεκτροδοτούνται σε σταθερή βάση.
Το παράδειγμα της Metlen
Χαρακτηριστικό παράδειγμα στροφής στην αποθήκευση αποτελεί η Metlen, καθώς η εταιρεία αξιοποιεί τη μεγάλη μπαταρία που ανέπτυξε από κοινού με τον όμιλο Καράτζη στη Λάρισα, ισχύος 330 MW, με στόχο μεταξύ άλλων τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης της Αλουμίνιον της Ελλάδος.
Όπως έχει γράψει το Powergame, η συγκεκριμένη εγκατάσταση έχει θέση στον σχεδιασμό της Metlen για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της Αλουμίνιον της Ελλάδας, της πλέον ενεργοβόρου βιομηχανίας της χώρας, σε μια περίοδο ανοδικών πιέσεων στις τιμές ρεύματος, που τροφοδοτείται από το ράλι των τιμών του φυσικού αερίου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μέρος της κατανάλωσης της Αλουμίνιον της Ελλάδος, που ανέρχεται στις 2,8 Τεραβατώρες τον χρόνο, θα καλύπτεται από την περίσσεια της πράσινης ενέργειας που θα αποθηκεύει μέσα στην ημέρα η μεγαλύτερη standalone μπαταρία στην Ελλάδα και μία από τις μεγαλύτερες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι σχεδιασμοί όμως της Metlen δεν περιορίζονται στη συγκεκριμένη επένδυση. Σε δεύτερη φάση, η εταιρεία δρομολογεί τη δημιουργία ενός μεγάλου πάρκου φωτοβολταϊκών μαζί με μια αντίστοιχης ισχύος μπαταρίας περίπου 300 MW στα Άσπρα Σπίτια, με την εγκατάσταση να συνδέεται «πίσω από τον μετρητή» με τη βιομηχανία για να την ηλεκτροδοτεί.
Helleniq Energy: Σχέδια για τα διυλιστήρια
Στον τομέα της διύλισης, η Helleniq Energy εξετάζει την αξιοποίηση μπαταριών στα διυλιστήρια της Θεσσαλονίκης και της Ελευσίνας, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους και τη μείωση του ενεργειακού τους αποτυπώματος.
Στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης, η αξιοποίηση της αποθήκευσης εντάσσεται το πρότζεκτ «Green Hub North», για τον πράσινο μετασχηματισμό του διυλιστηρίου. Σε αυτό το πλαίσιο, θα συνδυαστούν με ένα φωτοβολταϊκό έργο ισχύος 250 MW στην περιοχή του Κιλκίς, το οποίο θα συνδέεται με το διυλιστήριο μέσω αποκλειστικής γραμμής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εγκαταστάσεις διύλισης έχουν ιδιαίτερα υψηλές και συνεχείς ενεργειακές ανάγκες, γεγονός που καθιστά σημαντική την εξασφάλιση οικονομικότερης τροφοδοσίας. Η αποθήκευση θα μπορούσε να επιτρέψει μεγαλύτερη αξιοποίηση φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας, περιορίζοντας την επιβάρυνση από τις ώρες υψηλών τιμών. Επίσης, θα καταστήσει πιο ευέλικτη την τροφοδοσία με «πράσινο» ρεύμα, ενισχύοντας την αυτονομία των εγκαταστάσεων.
Πρόσθετο κίνητρο η δέσμευση CO2 για τις τσιμεντοβιομηχανίες
Ανάλογο ενδιαφέρον για την αποθήκευση υπάρχει και από τις δύο μεγάλες τσιμεντοβιομηχανίες, ΤΙΤΑΝ και ΗΡΑΚΛΗΣ, οι οποίες εξετάζουν λύσεις για την περαιτέρω μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης των παραγωγικών τους μονάδων. Μάλιστα, στη συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται πως υπάρχουν ευήκοα ώτα και για τη σύναψη PPAs με φωτοβολταϊκά με μπαταρία για το baseload φορτίο, πέρα από την εγκατάσταση μπαταριών «πίσω από τον μετρητή».
Αξίζει να σημειωθεί πως όσον αφορά τις εγχώριες τσιμεντοβιομηχανίες, η αξιοποίηση μπαταριών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς τα σχεδιαζόμενα έργα δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα, που δρομολογούν, πρόκειται να αυξήσουν κατακόρυφα τις ανάγκες τους σε ηλεκτρική ενέργεια.
Κι αυτό γιατί η δέσμευση, η επεξεργασία και η συμπίεση του CO2 απαιτούν σημαντικές ποσότητες ενέργειας, οι οποίες θα προστεθούν στις ήδη υψηλές καταναλώσεις των τσιμεντοβιομηχανιών. Επομένως, η πρόσβαση σε οικονομικότερο ρεύμα θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων απανθρακοποίησης.
Viohalco: Στο τραπέζι μπαταρίες στις μεγάλες μονάδες
Τη δυνατότητα εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης «πίσω από τον μετρητή» εξετάζει και ο όμιλος Viohalco, με τους σχεδιασμούς να αφορούν δυνητικά το σύνολο των μεγάλων βιομηχανικών του εγκαταστάσεων.
Η συγκεκριμένη επιλογή θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για τις δραστηριότητες παραγωγής αλουμινίου, χαλκού και χάλυβα, όπου το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες του powergame, τα σχετικά σχέδια βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί η υλοποίησή τους.
Παράλληλα, ο Όμιλος διαθέτει ένα ξεχωριστό επενδυτικό σχέδιο για standalone σταθμό αποθήκευσης στη Βιομηχανική Περιοχή Θίσβης Βοιωτίας, μέσω της ElvalHalcor. Το έργο θα υλοποιηθεί μέσω του ίδιου θεσμικού πλαισίου που επέτρεψε την ανάπτυξη της μονάδας αποθήκευσης της κοινοπραξίας Metlen – Καράτζη. Προβλέπει την ανάπτυξη μπαταρίας ονομαστικής ισχύος 314 MW, με εγκατεστημένη ενεργειακή χωρητικότητα 941 Mwh.
Έχει ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντική αδειοδότηση, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες έχει υποβληθεί και αίτηση σύνδεσης στο σύστημα μεταφοράς. Σε αντίθεση με τις λύσεις behind the meter, ο συγκεκριμένος σταθμός προορίζεται να δραστηριοποιείται στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες εμπορικής εκμετάλλευσης της αποθήκευσης.
