Εξελίξεις υπάρχουν στην ένταση που καταγράφηκε τα τελευταία 24ωρα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ττο ζήτημα με τις NAVTEX που αντάλλαξαν Αθήνα και Άγκυρα για τις έρευνες του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo» στην Ανατολική Μεσόγειο. Ειδικότερα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, σε ερώτηση που του έγινε από τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη εμφανίστηκε καθησυχαστικός, ενώ τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα που είχε ανακύψει έχει πλέον επιλυθεί.
Μετά την αναφορά του Χακάν Φιντάν, διπλωματικές πηγές από την Αθήνα αναφέρουν ότι «η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά». Και υπογραμμίζουν ότι η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει.
«Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά»
«Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών. Την ίδια ώρα, τουρκικές διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι το ζήτημα που προέκυψε με τις NAVTEX για το υποθαλάσσιο καλώδιο έχει επιλυθεί, χωρίς ωστόσο να δίνονται περισσότερες διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο διευθετήθηκε.
Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας με τον Έλληνα δημοσιογράφο:
Μανώλης Κωστίδης: Καλημέρα σας, πώς είστε;
Χακάν Φιντάν: Ωωω τι κάνεις πως είσαι, τι νέα ;
Μανώλης Κωστίδης: Καλά είμαι τα νέα είναι σε σας
Χακάν Φιντάν: Τι νέα θέλεις ;
Μανώλης Κωστίδης: Ξέρετε, πώς εκδόθηκαν οι NAVTEX
Χακάν Φιντάν: Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά
Τα επόμενα βήματα για το Abeille Marengo
Στο επιχειρησιακό σκέλος, οι διαθέσιμες πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι το Abeille Marengo, το οποίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου, αναμένεται να αποπλεύσει μέσα στα επόμενα 24ωρα, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα χρειαστούν αρχικά μία έως δύο ημέρες για τη βαθμονόμηση και τον έλεγχο των ερευνητικών οργάνων, πριν το σκάφος κατευθυνθεί στις θαλάσσιες περιοχές όπου εκκρεμεί η ολοκλήρωση των ερευνών βυθού.
Το αντικείμενο των εργασιών αφορά το τμήμα της προβλεπόμενης όδευσης στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου μέχρι την Κύπρο. Πρόκειται για τις έρευνες που απομένουν ώστε να οριστικοποιηθεί η ακριβής χάραξη του καλωδίου. Οι NAVTEX Αθήνας και Κύπρου καλύπτουν τη διαδρομή των προβλεπόμενων εργασιών. Το χρονικό διάστημα που προσδιορίζεται εκτείνεται από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027, παρέχοντας το αναγκαίο περιθώριο για την πραγματοποίηση των ερευνών.
Επομένως, το καθοριστικό ορόσημο θα είναι η είσοδος του γαλλικού σκάφους στις θαλάσσιες περιοχές όπου η Τουρκία προβάλλει τις αξιώσεις της. Εκεί θα αποσαφηνιστεί κατά πόσο οι τουρκικές αντιδράσεις θα εξαντληθούν σε αναγγελίες και διπλωματικές παρεμβάσεις, ή θα υπάρξουν κινήσεις που θα επιχειρήσουν να επηρεάσουν την εξέλιξη των ερευνητικών εργασιών.
Οι οικονομικές εξελίξεις που «ξεκλειδώνουν»
Πέρα από το γεωπολιτικό και επιχειρησιακό σκέλος, η επανεκκίνηση των ερευνών δημιουργεί προϋποθέσεις για να επιταχυνθούν και σημαντικές οικονομικές και μετοχικές εξελίξεις, οι οποίες παραμένουν σε εκκρεμότητα για το Great Sea Interconnector.
Κατ’ αρχάς, η έκδοση των NAVTEX ανοίγει τον δρόμο για την καταβολή της πρώτης δόσης των 25 εκατ. ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία, στο πλαίσιο της συμφωνίας για την ανάκτηση δαπανών του έργου. Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία προβλέπει συνολικές καταβολές 125 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας, δηλαδή 25 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η εκταμίευση της κυπριακής συνεισφοράς αποτελεί ένα από τα ζητήματα που συνδέονται με τη χρηματοοικονομική πρόοδο της διασύνδεσης. Παράλληλα, παραμένουν προς διευθέτηση και άλλες ρυθμιστικές εκκρεμότητες, μεταξύ των οποίων η αναγνώριση των δαπανών που έχει ήδη πραγματοποιήσει ο ΑΔΜΗΕ για το έργο.
Η διευθέτηση αυτών των ζητημάτων αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για τη μεταβίβαση του έργου στην εταιρεία ειδικού σκοπού Great Sea Interconnector, ώστε αυτή να αναλάβει πλήρως τον ρόλο του φορέα υλοποίησης. Πρόκειται για το επόμενο σημαντικό βήμα προκειμένου να ολοκληρωθεί σε επιχειρησιακό επίπεδο η αλλαγή του εταιρικού σχήματος, με τη Meridiam να αποκτά ουσιαστικά τον έλεγχο της ανάπτυξης της διασύνδεσης.
Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία με το γαλλικό fund, για την απόκτηση ποσοστού 66% στην εταιρεία GSI, συνοδεύεται από συγκεκριμένες οικονομικές υποχρεώσεις. Όταν μεταφερθεί το έργο στην εταιρεία ειδικού σκοπού, η Meridiam προβλέπεται να καταβάλει το 66% των 251,4 εκατ. ευρώ που έχει επενδύσει έως τώρα ο ΑΔΜΗΕ, με συμψηφισμό των ποσών που θα δαπανήσει η ίδια για την πραγματοποίηση του υπολειπόμενου 40% των ερευνών βυθού.
Έως ότου ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες, ο ΑΔΜΗΕ εξακολουθεί να έχει τον ρόλο του project promoter, διατηρώντας την αρμοδιότητα για τις ενέργειες υλοποίησης του έργου. Επομένως, η επανέναρξη των ερευνών δεν αποτελεί μόνο ένα σημαντικό τεχνικό ορόσημο, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη μετάβαση στο νέο εταιρικό και χρηματοδοτικό σχήμα.
