Ο πληθωρισμός συνέχισε να εμφανίζει ανθεκτικότητα και το 2025, σύμφωνα με την τακτική έκθεση της Eurobank με τίτλο «7 Ημέρες Οικονομία». Όπως προκύπτει από την ανάλυση, η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών στις υπηρεσίες, στα νωπά τρόφιμα, καθώς και στην ενέργεια, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο, τα στερεά καύσιμα και τη θερμική ενέργεια. Παράλληλα, οι αναλυτές της τράπεζας υπογραμμίζουν την ανάγκη επέκτασης της παραγωγικής βάσης της χώρας.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Eurobank, καθώς η εσωτερική ζήτηση παραμένει σε υψηλά επίπεδα μετά την πανδημία κορονοϊού, η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης μέσω της βελτίωσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας αναδεικνύεται σε κομβικό στόχο για την ελληνική οικονομία. Μια τέτοια πορεία μπορεί να συμβάλει τόσο στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων όσο και στη σταδιακή μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Επιπλέον, η βιώσιμη διεύρυνση της παραγωγικής δραστηριότητας ενισχύει τις προοπτικές για μελλοντικές αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποδείχτηκε επίμονος το 2025. Αναλυτικά, η μέση ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) διαμορφώθηκε στο 2,9%, από 3,0% το 2024. Στην Ευρωζώνη καταγράφηκε αποκλιμάκωση στο 2,1%, δηλαδή σε ένα επίπεδο οριακά υψηλότερο του μεσοπρόθεσμου στόχου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), από 2,4% το 2024.
Εντούτοις, μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ, παρατηρούνται σημαντικές διαφορές ως προς τα επίπεδα του πληθωρισμού. Ειδικότερα, στην Εσθονία οι τιμές αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό το 2025 (4,8%), και ακολούθησαν (εξαιρουμένων των χωρών της Ιρλανδίας και του Λουξεμβούργου):
- Η Κροατία (4,4%),
- η Σλοβακία (4,2%),
- η Λετονία (3,8%),
- η Αυστρία (3,6%),
- η Λιθουανία (3,4%),
- το Βέλγιο (3,0%),
- η Ολλανδία (3,0%),
- η Ελλάδα (2,9%),
- η Ισπανία (2,7%),
- η Σλοβενία (2,5%),
- η Μάλτα (2,4%),
- η Γερμανία (2,3%),
- η Πορτογαλία (2,2%),
- η Φινλανδία (1,8%),
- η Ιταλία (1,7%),
- η Γαλλία (0,9%) και
- η Κύπρος (0,8%).
Οι παραπάνω αποκλίσεις, πέραν των παραγόντων όπως είναι το παραγωγικό κενό, δηλαδή η διαφορά του τρέχοντος με το δυνητικό ΑΕΠ, τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής κάθε χώρας (π.χ. έμμεσοι φόροι) και το επίπεδο του ανταγωνισμού στις διάφορες αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, σχετίζονται και με τον βαθμό ευαισθησίας κάθε οικονομίας στις γεωπολιτικές διαταραχές των τελευταίων ετών. Κατά την 6ετία 2020-2025, δηλαδή την περίοδο που περιλαμβάνει την πανδημία και τον εν εξελίξει πόλεμο στην Ουκρανία, οι χώρες της Ευρωζώνης που κατέγραψαν τον υψηλότερο σωρευτικό πληθωρισμό ήταν η Εσθονία (47,1%), η Λιθουανία (42,5%), η Σλοβακία (40,4%) και η Λετονία (39,0%). Σημειώνεται ότι οι χώρες της Βαλτικής παρουσιάζουν γεωγραφική εγγύτητα με τη Ρωσία, ενώ η Σλοβακία με την Ουκρανία.
Τα αίτια για τον επίμονο πληθωρισμό
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό στην Ελλάδα το 2025, η επιμονή του προήλθε κυρίως από τις κατηγορίες των υπηρεσιών, των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής, καθώς και της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου, των στερεών καυσίμων και της θερμικής ενέργειας. Και στις τρεις κατηγορίες καταγράφηκε επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου των τιμών: στην πρώτη στο 4,8%, από 4,4% το 2024, στη δεύτερη στο 6,4%, από 3,4%, και στην τρίτη στο 6,2%, από -1,2% (Πίνακας 2).
Οι εν λόγω πληθωριστικές πιέσεις αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την επιβράδυνση του πληθωρισμού στα επεξεργασμένα είδη διατροφής και στα αλκοολούχα ποτά και καπνό, στο 0,2% από 2,5% το 2024, καθώς και στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά, στο 0,7% από 1,7%. Επιπλέον, παρατηρήθηκε επιτάχυνση του αρνητικού πληθωρισμού στα υγρά καύσιμα και στα καύσιμα και λιπαντικά για εξοπλισμό προσωπικών μεταφορών, στο -5,5% από -1,5%, εξέλιξη που συνδέεται με τη μείωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Εν κατακλείδι, σύμφωνα με τη Eurobank, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα το 2025 παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αποτέλεσμα της ταυτόχρονης δράσης αντίρροπων δυνάμεων.
Από τη μία πλευρά, οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής, των υπηρεσιών (στέγαση, αναψυχή κ.ά.) και της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου κ.ά., και από την άλλη, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα επεξεργασμένα είδη διατροφής, στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά και στα υγρά καύσιμα. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ισχυρή ζήτηση, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, μέσω της ενίσχυσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, δύναται να συμβάλει τόσο στην επιβράδυνση του επίμονου πληθωρισμού όσο και στη σταδιακή αποκλιμάκωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με βιώσιμο τρόπο, αυξάνει την πιθανότητα για περαιτέρω αναβαθμίσεις από του οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης του αξιόχρεου της Ελλάδας στο μέλλον.
