Έκρηξη τιμών έζησε η Ελλάδα κατά την τελευταία 6ετία (2020-2025), με τον πληθωρισμό σε ορισμένες κατηγορίες αγαθών να εκτοξεύεται σωρευτικά ακόμα και στο 43,7%. Μάλιστα, για ορισμένες κατηγορίες (π.χ. υπηρεσίες, μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ενέργεια) δείχνει ιδιαίτερη «επιμονή», κρατώντας έτσι ουσιαστικά στάσιμο σε σχετικά υψηλά επίπεδα τον ρυθμό αύξησης του γενικού δείκτη τιμών το 2025 σε σχέση με το 2024 (2,9% έναντι 3%), την ίδια περίοδο που στην ΕΕ σημειώθηκε σαφής περαιτέρω αποκλιμάκωση (2,1% έναντι 2,4%).
Αυτό αποκαλύπτει έρευνα την οποία δημοσίευσε η μονάδα οικονομικών ερευνών της Eurobank (Eurobak Research-«7 Ημέρες Οικονομία») με θέμα την «επιμονή» του πληθωρισμού στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η εν λόγω έρευνα της Eurobank Research συμπεραίνει πως σωρευτικά, μεταξύ 2020-2025, ο γενικός δείκτης τιμών στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 19,8%.
Ειδικότερα, την τελευταία 6ετία, ο πληθωρισμός στα αγαθά έτρεξε με ρυθμό 21,5%, ενώ ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες έτρεξε με ρυθμό 16,8%. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αύξηση των τιμών στον κλάδο:
- των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής (σωρευτικά στο 43,7%),
- της ηλεκτρικής ενέργειας (40,2%),
- των οργανωμένων ταξιδιών και διαμονής (29,8%),
- της αναψυχής και προσωπικής φροντίδας (24,9%) και
- της στέγασης (18,7%).
Γράφημα με τον πληθωρισμό στην Ελλάδα ανά κατηγορία © Gemini Generated Image
Όπως αναφέρει η μονάδα Eurobank Research, η επιμονή του πληθωρισμού προήλθε κυρίως από τις κατηγορίες των υπηρεσιών, των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής, καθώς και της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου, των στερεών καυσίμων και της θερμικής ενέργειας. Και στις τρεις κατηγορίες καταγράφηκε επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου των τιμών:
- Στην πρώτη (σ.σ. Υπηρεσίες) στο 4,8%, από 4,4% το 2024.
- Στη δεύτερη (σ.σ. Μη επεξεργασμένες είδη διατροφής) στο 6,4%, από 3,4%.
- Στην τρίτη (σ.σ. ενέργεια) στο 6,2%, από -1,2%.
Οι εν λόγω πληθωριστικές πιέσεις αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την επιβράδυνση του πληθωρισμού στα επεξεργασμένα είδη διατροφής και στα αλκοολούχα ποτά και καπνό, στο 0,2% από 2,5% το 2024, καθώς και στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά, στο 0,7% από 1,7%. Επιπλέον, παρατηρήθηκε επιτάχυνση του αρνητικού πληθωρισμού στα υγρά καύσιμα και στα καύσιμα και λιπαντικά για εξοπλισμό προσωπικών μεταφορών, στο -5,5% από -1,5%, εξέλιξη που συνδέεται με τη μείωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Εν κατακλείδι, σημειώνει η Eurobank Research, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα το 2025 παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αποτέλεσμα της ταυτόχρονης δράσης αντίρροπων δυνάμεων: Από τη μία πλευρά, οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής, των υπηρεσιών (στέγαση, αναψυχή κ.ά.) και της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου κ.ά., και από την άλλη η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα επεξεργασμένα είδη διατροφής, στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά και στα υγρά καύσιμα.
Επιμένει στην Ελλάδα ο πληθωρισμός, αλλά υποχωρεί στην ΕΕ
Αξιοσημείωτη είναι η διαφορά στις πληθωριστικές τάσεις, μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ: Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός επιμένει, στην ΕΕ υποχωρεί. Του λόγου το αληθές, η μέση ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) διαμορφώθηκε στο 2,9% το 2025, από 3% το 2024.
Στην ευρωζώνη καταγράφηκε αποκλιμάκωση στο 2,1%, δηλαδή σε ένα επίπεδο οριακά υψηλότερο του μεσοπρόθεσμου στόχου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), από 2,4% το 2024.
Εντούτοις, σημειώνει η Eurobank Research, μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ, παρατηρούνται σημαντικές διαφορές ως προς τα επίπεδα του πληθωρισμού, με τους ρυθμούς αύξησης του γενικού δείκτη να ξεκινούν από 0,8% (Κύπρος) και να φτάνουν το 4,4% (Κροατία).
Οι παραπάνω αποκλίσεις, πέραν των παραγόντων όπως είναι το παραγωγικό κενό, δηλαδή η διαφορά του τρέχοντος με το δυνητικό ΑΕΠ, τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής κάθε χώρας (π.χ. έμμεσοι φόροι) και το επίπεδο του ανταγωνισμού στις διάφορες αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, σχετίζονται και με τον βαθμό ευαισθησίας κάθε οικονομίας στις γεωπολιτικές διαταραχές των τελευταίων ετών.
Κατά την περίοδο 2020-2025, δηλαδή την περίοδο που περιλαμβάνει την πανδημία και τον εν εξελίξει πόλεμο στην Ουκρανία, οι χώρες της Ευρωζώνης που κατέγραψαν τον υψηλότερο σωρευτικό πληθωρισμό ήταν η Εσθονία (47,1%), η Λιθουανία (42,5%), η Σλοβακία (40,4%) και η Λετονία (39,0%). Σημειώνεται ότι οι χώρες της Βαλτικής παρουσιάζουν γεωγραφική εγγύτητα με τη Ρωσία, ενώ η Σλοβακία με την Ουκρανία.
Πώς μπορεί να καμφθεί ο πληθωρισμός και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ισχυρή ζήτηση, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, μέσω της ενίσχυσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας μπορεί να συμβάλλει τόσο στην επιβράδυνση του επίμονου πληθωρισμού όσο και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, συνεχίζει η Eurobank Research.
Η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με βιώσιμο τρόπο αυξάνει την πιθανότητα για περαιτέρω αναβαθμίσεις από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης του αξιόχρεου της Ελλάδας στο μέλλον. Δεδομένου ότι η εγχώρια ζήτηση παραμένει ισχυρή μετά την πανδημία, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, μέσω της ενίσχυσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα για την Ελλάδα, σημειώνεται στην ίδια έρευνα.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να συμβάλει τόσο στην επιβράδυνση του επίμονου πληθωρισμού όσο και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με βιώσιμο τρόπο αυξάνει την πιθανότητα για περαιτέρω αναβαθμίσεις από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης του αξιόχρεου της Ελλάδας στο μέλλον.
