Η ελληνική οικονομία παραμένει σε τροχιά ανάκαμψης, ωστόσο, οι χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες της εξακολουθούν να χρήζουν περαιτέρω βελτίωσης, είναι το κεντρικό συμπέρασμα στο τελευταίο τεύχος του δελτίου 7 Ημέρες Οικονομία των αναλυτών της Eurobank. Παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα στοιχεία αναφορικά με τους εθνικούς λογαριασμούς και την αγορά εργασίας για το έτος 2025.
Οι συνεχιζόμενες διεθνείς διαταραχές καθιστούν αναγκαία την εγρήγορση στα πεδία της αποτελεσματικής χρήσης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), των μεταρρυθμίσεων και της δημοσιονομικής πειθαρχίας, προκειμένου να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της οικονομίας στο νέο, αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, αναφέρουν.
Αναλυτικά:
Η ανακοίνωση των εθνικών λογαριασμών για το δ’ τρίμηνο του 2025 επιβεβαίωσε τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας που είχαν ήδη προδιαγράψει οι δημοσιευθέντες δείκτες προσδοκιών και οικονομικής δραστηριότητας το προηγούμενο διάστημα. Αναλυτικά, ο πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις παγίων, την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές αγαθών, επιταχύνθηκε στο 0,8% σε τριμηνιαία βάση και στο 2,4% σε ετήσια βάση (έναντι 0,2% και 1,2% στην Ευρωζώνη), από 0,7% και 2,1% αντίστοιχα το γ’ τρίμηνο του 2025.
Επιπρόσθετα, διαμορφώθηκε σε υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με τη μέση εκτίμηση της αγοράς, σύμφωνα με την οποία ο τριμηνιαίος ρυθμός μεγέθυνσης για το δ’ τρίμηνο του 2025 εκτιμούνταν στο 0,6% και ο αντίστοιχος ετήσιος στο 2,0%. Τέλος, το πραγματικό ΑΕΠ στην Ελλάδα το δ’ τρίμηνο του 2025 υπερέβη τα προ πανδημίας επίπεδα κατά 12,2%, έναντι 6,8% στην Ευρωζώνη.
Για το σύνολο του έτους 2025, η ανάπτυξη στην Ελλάδα διατηρήθηκε στα ίδια επίπεδα με εκείνα των ετών 2024 και 2023, ήτοι στο 2,1%, καταγράφοντας υπεραπόδοση έναντι της Ευρωζώνης. Υπό το πρίσμα της ζήτησης, η μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας το 2025 βασίστηκε στην άνοδο των επενδύσεων παγίων, της ιδιωτικής κατανάλωσης και των εξαγωγών αγαθών, ενώ υπό το πρίσμα της προσφοράς βασίστηκε στην ενίσχυση της παραγωγής των κλάδων της βιομηχανίας, των κατασκευών και των χρηματοπιστωτικών και επαγγελματικών υπηρεσιών (βλ. την ανάλυση στις επόμενες παραγράφους σχετικά με τη συμβολή των συνιστωσών της δαπάνης και της παραγωγής στους εθνικούς λογαριασμούς του 2025).
Eurobank: Απαιτείται ενίσχυση της παραγωγικότητας
Αναντίρρητα, τα τελευταία τρία χρόνια η ελληνική οικονομία μεγεθύνεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς. Παρά ταύτα, το πραγματικό ΑΕΠ υπολείπεται κατά 13,9% σε σύγκριση με την κορυφή του 2008 (-27,0% το 2013, στον πυθμένα της κρίσης χρέους). Ως εκ τούτου, η ελληνική οικονομία έχει ανακτήσει το 48,7% του απολεσθέντος πραγματικού ΑΕΠ την πενταετία 2009-2013.
Διαχωρίζοντας τον πραγματικό ρυθμό μεγέθυνσης στις συνιστώσες της παραγωγικότητας της εργασίας, του ποσοστού απασχόλησης, του ποσοστού συμμετοχής και του πληθυσμού, εξάγουμε το παρακάτω συμπέρασμα: η απόκλιση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα σε σχέση με τα προ κρίσης χρέους επίπεδα αντανακλάται κατά 59,4% στην αντίστοιχη απόκλιση της παραγωγικότητας της εργασίας, κατά 31,5% του πληθυσμού, κατά 8,1% του ποσοστού απασχόλησης και κατά 1,0% του ποσοστού συμμετοχής του πληθυσμού στο εργατικό δυναμικό. Συνεπώς, η ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας καθίσταται πολύ σημαντικός παράγοντας για να διατηρηθεί η τρέχουσα αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας και τα επόμενα χρόνια.
Επενδύσεις , κατανάλωση και εξαγωγές βασικοί πυλώνες ανάπτυξης το 2025
Το 2025 η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 2,1% σε πραγματικούς όρους και αποτέλεσε για μία ακόμη χρονιά βασική κινητήρια δύναμη της οικονομικής μεγέθυνσης, συνεισφέροντας 1,4 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) στην ετήσια ανάπτυξη. Παρά τη σωρευμένη επίδραση του πληθωρισμού των τελευταίων ετών (2,9% το 2025 ο εναρμονισμένος δείκτης, έναντι 2,1% στην ΕΖ20), όχι μόνο δεν δείχνει σημάδια κόπωσης, αλλά αντιθέτως έβαινε επιταχυνόμενη προς το τέλος του έτους (+2,5% σε ετήσια βάση το δ’ τρίμηνο έναντι +1,4% το γ’ τρίμηνο, ή σε τριμηνιαία βάση, +0,8% έναντι +0,4% αντίστοιχα).
Είναι πάντως ενθαρρυντικό ότι, για πρώτη φορά από το 1998, η συνιστώσα η οποία έδωσε τη μεγαλύτερη ώθηση στο ετήσιο ΑΕΠ το 2025 (+1,5 π.μ.) ήταν οι επενδύσεις παγίων, οι οποίες σημείωσαν αύξηση 8,9%. Τη μεγαλύτερη συνεισφορά στη μεταβολή αυτή είχαν οι κατασκευές, με τις κατοικίες (+€1,16 δις) να συνεισφέρουν το 38% της αύξησης και τις λοιπές κατασκευές (+€669 εκ.) ένα 22%. Έπονται οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και οπλικά συστήματα (+€684 εκ., το 23% της αύξησης των επενδύσεων) και σε μεταφορικό εξοπλισμό (+€601 εκ., το 20% της αύξησης).
Τα τμήματα πλην κατοικιών επωφελήθηκαν και από την επιτάχυνση της υλοποίησης των έργων του ΤΑΑ για την μεγιστοποίηση της απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων εν όψει της λήξης του προγράμματος φέτος: Είναι χαρακτηριστικό ότι οι επενδύσεις παγίων σημείωσαν αύξηση 13,6% το β’ εξάμηνο 2025, έναντι μόλις 3,2% το α’ εξάμηνο. Σε αντίθεση με προηγούμενα έτη, η μεταβολή των αποθεμάτων παρουσιάζεται έντονα αρνητική, γεγονός που πιθανώς σχετίζεται με την πρόοδο των συναφών επενδυτικών έργων αλλά και την υπολειμματική φύση του μεγέθους.
