Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα περίοδο έντονης αβεβαιότητας και δοκιμασίας των αντοχών της και σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τον Μάρτιο του 2026, η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τα θετικά σημάδια ανθεκτικότητας που είχαν καταγραφεί στις αρχές του έτους.
Ο πόλεμος προκαλεί σοβαρές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε υποβάθμιση των προοπτικών ανάπτυξης και σημαντική αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων για το τρέχον έτος.
Η διακοπή των αποστολών μέσω των Στενών του Ορμούζ και οι ζημιές σε ενεργειακές υποδομές έχουν πυροδοτήσει μια απότομη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι ο πληθωρισμός στις χώρες της G20 αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί στο 4% για το 2026, σημειώνοντας αύξηση 1,2 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τις προβλέψεις του περασμένου Δεκεμβρίου.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο πληθωρισμός προβλέπεται να εκτοξευθεί στο 4,2% φέτος (από 2,6% το 2025), το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών της G7.
Στην Ευρωζώνη, η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό αυξήθηκε κατά 0,7 μονάδες, φτάνοντας το 2,6% για το 2026. Ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών ενέργειας θα αυξήσει το επιχειρηματικό κόστος και θα επιβαρύνει περαιτέρω τους καταναλωτές.
Επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης
Ενώ η παγκόσμια οικονομία ξεκίνησε το 2025 με ρυθμό 3,3%, ο ΟΟΣΑ προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 2,9% για το 2026. Η ανθεκτικότητα που προσέφεραν οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη και η άνοδος των χρηματιστηρίων στις αρχές του έτους δοκιμάζεται πλέον από το ενεργειακό σοκ.
Η Ευρωζώνη δέχεται το ισχυρότερο πλήγμα, με τον ρυθμό ανάπτυξης να αναθεωρείται προς τα κάτω στο 0,8% για το 2026, λόγω της μεγάλης εξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας. Στις ΗΠΑ, η ανάπτυξη αναμένεται επίσης να επιβραδυνθεί στο 2% φέτος, καθώς η μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών περιορίζει την κατανάλωση.
Πέρα από την ενέργεια, η σύγκρουση απειλεί κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας παραγωγής. Τα κράτη του Περσικού Κόλπου αποτελούν βασικούς προμηθευτές λιπασμάτων (34% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας), ηλίου και βρωμίου, τα οποία είναι απαραίτητα για την παραγωγή ημιαγωγών και άλλων βιομηχανικών αλυσίδων.
Η έλλειψη αυτών των πρώτων υλών ενδέχεται να οδηγήσει σε ελλείψεις προϊόντων και περαιτέρω αυξήσεις τιμών στα τρόφιμα το 2027.
Συστάσεις πολιτικής
Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει την ανάγκη για εγρήγορση από τις κεντρικές τράπεζες, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες θα παραμείνουν σταθερές. Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις για την ανακούφιση των νοικοκυριών από το υψηλό ενεργειακό κόστος θα πρέπει να είναι:
- Καλά στοχευμένες στα νοικοκυριά που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.
- Προσωρινές, με σαφείς μηχανισμούς λήξης.
- Σχεδιασμένες, έτσι ώστε να διατηρούν τα κίνητρα για μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
Σε ένα απευχές σενάριο όπου οι τιμές του πετρελαίου φτάνουν τα 135 δολάρια το βαρέλι, η παγκόσμια παραγωγή θα μπορούσε να μειωθεί επιπλέον κατά 0,5%, ενώ ο πληθωρισμός θα αυξανόταν κατά σχεδόν 1% πάνω από τις τρέχουσες προβλέψεις.
