H αδειοδότηση του έργου «Πρίνος CO2», που θα επιτρέψει τη μετατροπή του άδειου κοιτάσματος πετρελαίου στον Πρίνο της Καβάλας σε αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα (CO2), είναι το έργο που καθυστέρησε την έγκριση του διπλού αιτήματος της χώρας μας στο Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) πάνω από έναν μήνα. Το διπλό αίτημα υποβλήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025, αλλά η προκαταρκτική έγκριση της Κομισιόν ήρθε χθες.
Ειδικότερα, το διπλό αίτημα που εγκρίθηκε και ανακοινώθηκε χθες περιλαμβάνει το 6ο αίτημα καταβολής δανείων, ύψους 294 εκατ. ευρώ, και το 7ο αίτημα καταβολής επιχορηγήσεων ύψους 884 εκατ. ευρώ. Το διπλό αυτό αίτημα πληρωμών περιέλαβε 26 ορόσημα, εκ των οποίων 22 στο σκέλος των επιδοτήσεων και 4 στο σκέλος των δανείων.
Μεταξύ των οροσήμων στο σκέλος των επιδοτήσεων ήταν κι εκείνο της αδειοδότησης του έργου «Πρίνος CO2». Η άδεια αυτή εκδόθηκε μόλις στο τέλος του περασμένου μήνα. Έτσι, χάθηκε σημαντικό χρονικό διάστημα σε κρίσιμη περίοδο για την υλοποίηση του προγράμματος. Σημειώνεται ότι το διπλό αυτό αίτημα πληρωμών από το ευρωπαϊκό Ταμείο ανάκαμψης είναι το μικρότερο που έχει υποβάλει ιστορικά η χώρα μας.
Τώρα η Αθήνα αναμένει την οριστική απόφαση της Κομισιόν για την εκταμίευση του διπλού αιτήματος. Η εκταμίευση τυπικά αναμένεται μέσα στον Απρίλιο, καθώς οι οριστικές εγκρίσεις απαιτούν 4 εβδομάδες. Ωστόσο, πολλοί είναι εκείνοι που ανησυχούν για επιπλέον καθυστέρηση, καθώς μεσολαβεί το Καθολικό Πάσχα, όταν κατά κανόνα χαλαρώνουν οι εργασίες των οργάνων της Επιτροπής (EFC, RRF Committee και τέλος η ίδια η Κομισιόν) που θ’ αποφασίσουν την οριστική εκταμίευση.
Με την πληρωμή αυτήν, συνολικού ύψους 1,18 δισ. ευρώ, οι συνολικές εκταμιεύσεις φτάνουν τα 24,5 δισ. ευρώ. Και αν σε αυτά προστεθούν τα στεγαστικά δάνεια και οι εγγυήσεις της ΕΑΤ στις χρηματοδοτήσεις των επενδυτικών κεφαλαίων που προχωρούν, αλλά δεν έχουν εκταμιευθεί, φτάνουμε στα 25,7 δισ. ευρώ. Απομένουν δηλαδή 10,2 δισ. ευρώ που μένουν να εκταμιευθούν στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Εξ αυτών, 2 δισ. ευρώ αναμένεται να μεταφερθούν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), η οποία στη συνέχεια, μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, θα τα διοχετεύσει σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Έτσι, απομένουν 8,2 δισ. ευρώ, τα οποία η χώρα μας πρέπει να αιτηθεί μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Εξ αυτών τα 3,0 δισ. ευρώ αφορούν δάνεια και 5,0 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις.
Τόσο το υπολειπόμενο ποσό των δανείων όσο και των επιχορηγήσεων η Ελλάδα θα τα αιτηθεί μέσα δύο διπλών αιτημάτων πληρωμών. Δύο αιτήματα θα υποβληθούν στο σκέλος των δανείων και δύο στο σκέλος των επιδοτήσεων.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στελέχη του υπ. Εθνικής Οικονομίας, μέχρι το τέλος του Μαΐου ή τις αρχές Ιουνίου αναμένεται να υποβληθεί:
- το 7ο αίτημα πληρωμής στο σκέλος των δανείων, ύψους 1,5 δισ. ευρώ και
- το 8ο αίτημα πληρωμής στο σκέλος των επιχορηγήσεων, επίσης ύψους 1,5 δισ. ευρώ.
Επίσης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου αναμένεται να υποβληθεί:
- τo 8o αίτημα πληρωμής στο σκέλος των δανείων, ύψους 1,5 δισ. ευρώ και
- το 9ο αίτημα πληρωμής στο σκέλος των επιχορηγήσεων, ύψους 3,5 δισ. ευρώ.
Για να υποβληθούν όμως τα αιτήματα αυτά, η χώρα πρέπει το αργότερο μέχρι 30 Ιουνίου να φέρει εις πέρας 167 ορόσημα και στόχους και παράλληλα να ολοκληρώσει περί τα 1.500 έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στο ΤΑΑ στο σκέλος των επιχορηγήσεων. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι για τις συμβασιοποιήσεις επιχειρηματικών δανείων στο πλαίσιο του ΤΑΑ από τις τράπεζες, ο χρόνος συντμήθηκε περαιτέρω κατά έναν μήνα. Το deadline ορίσθηκε για 29 Μαίου 2026.
Με άλλα λόγια, οι τράπεζες καλούνται μέσα στους επόμενους δύο μήνες να υπογράψουν συμβάσεις δανείων ύψους 6 δισ. ευρώ (50% αφορά το ΤΑΑ) και από την άλλη πλευρά, το Δημόσιο να κλείσει (να παραλάβει) έργα ύψους τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έναν πραγματικό άθλο, που πρέπει να συντελεστεί μέσα στους επόμενους τρεις μήνες.
Σημειώνεται ότι από το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτούνται μεγάλα κατασκευαστικά έργα (Ε65, ΒΟΑΚ κ.ά.), με χρηματοδοτήσεις ύψους εκατοντάδων εκατ. ευρώ, έως πολύ μικρά, όπως ανακαινίσεις πολιτιστικών μνημείων, που μπορεί να φτάνουν σε ύψος τις λίγες εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Όλα τα έργα αυτά περιέχονται σε περίπου 800 δράσεις, πολλές από τις οποίες περιλαμβάνουν περισσότερα από ένα έργα.
Με βάση τους κανόνες του ΤΑΑ, οι πόροι του σκέλους των επιχορηγήσεων (5 δισ. ευρώ) θα πρέπει να εκταμιευθούν από την Κομισιόν μέχρι το τέλος του έτους, ενώ οι πόροι του σκέλους των δανείων (3 δισ. ευρώ) μπορούν να εκταμιεύονται μέχρι και το τέλος του 2029, αναλόγως με την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρήσεων που έλαβαν τα δάνεια του ΤΑΑ.
Το ίδιο ισχύει και με τα δάνεια ύψους 2 δισ. ευρώ που θα μεταφερθούν στην ΕΑΤ. Oι πόροι αυτοί μπορούν να εκταμιευθούν μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, αρκεί βεβαίως η κυβέρνηση και το υπ. Οικονομικών να καταφέρουν να ικανοποιήσουν το ορόσημο που αφορά την πιστοποίηση της ΕΑΤ ως φορέα ικανού να διαχειριστεί κοινοτικά κονδύλια, κοινώς να περάσει την Αξιολόγηση κατά Πυλώνες (Pillar Assessment).
