Ξεκινούν από αύριο τα πρώτα μέτρα ανακούφισης των καταναλωτών από το νέο κύμα ακρίβειας που τώρα «φουσκώνει» στη χώρα. Από αύριο οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα προμηθεύονται το ντίζελ κίνησης 20 λεπτά του ευρώ φθηνότερα. Επίσης, μέσα στην εβδομάδα, σύμφωνα και με την ανάρτηση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, της περασμένης Κυριακής, θα ανοίξει η πλατφόρμα του gov.gr με στόχο την υποβολή των στοιχείων των επιλέξιμων δικαιούχων του fuel pass, που θα ενισχύσει με 50 ευρώ τις αγορές βενζίνης (95 οκτανίων) το επόμενο δίμηνο.
Ωστόσο, τα μέτρα αυτά χαρακτηρίζονται «ασπιρίνες» στον «καρκίνο» της ακρίβειας που έχει επέλθει στα καύσιμα. Το πετρέλαιο κίνησης από 2,11 ευρώ το λίτρο θα μειωθεί στο 1,91 ευρώ. Και η βενζίνη που θα δοθεί δεν φτάνει σε ένα όχημα, ακόμη και αν είναι σύγχρονης υβριδικής τεχνολογίας, να πάει μία φορά μέχρι τη Λαμία. Το ακόμη μεγαλύτερο «δυστύχημα» θα είναι να πρέπει κάποιος να βάλει σήμερα πετρέλαιο θέρμανσης, παρ’ όλο που ο χειμώνας είναι πίσω, καθώς τα άσχημα γυρίσματα του καιρού δεν λείπουν.
Ειδικά για το πετρέλαιο κίνησης, η επιδότηση της κυβέρνησης στην αντλία, που η κυβέρνηση εκθείασε ως μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις τιμής καυσίμων στην Ευρώπη, σε ποσοστό 50%, έχει εξανεμιστεί από την ημέρα της ανακοίνωσης του μέτρου. Συγκεκριμένα, το πετρέλαιο θέρμανσης την Κυριακή 22 Μαρτίου, μία ημέρα πριν από την ανακοίνωση από τον πρωθυπουργό των μέτρων, είχε μεσοσταθμική πανελλαδικά τιμή 2,025 ευρώ το λίτρο και προχθές, Κυριακή 29 Μαρτίου, είχε 2,114 ευρώ το λίτρο.
Το υπουργείο Ανάπτυξης, μέχρι αργά χθες το βράδυ, δεν είχε δώσει την αντίστοιχη τιμή, Δευτέρας 30 Μαρτίου. Επιπλέον σε αυτά, το ντίζελ κίνησης, μετά και τη μείωση των 20 λεπτών ανά λίτρο από την κυβέρνηση, θα πωλείται 22% ακριβότερα απ’ ό,τι πωλούνταν πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ιράν. Το δε ντίζελ θέρμανσης, που δεν ενισχύεται, πωλείται 43% ακριβότερα από την 28η Φεβρουαρίου 2026.
Η χειρότερη κρίση
Την κυβέρνηση, παρ’ όλο που έχει ζήσει αρκετές κρίσεις τα τελευταία 7 χρόνια, φαίνεται ότι την τρομάζει περισσότερο η Ιρανική κρίση, που ξεκίνησε πριν ένα μήνα. Πρώτον, αντέδρασε πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι στην ενεργειακή κρίση του 2022, ενώ ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, πολλάκις την έχει αποκαλέσει ως τη χειρότερη κρίση απ’ όλες τις προηγούμενες.
Μάλιστα, ο ίδιος προεξοφλεί ότι τα μέτρα κατά της κρίσης αυτής, με την προσωρινή επιβολή πλαφόν σε 63 βασικά αγαθά και καύσιμα, δεν θα ισχύσουν μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026, που προβλέπει η σχετική ρύθμιση που ψηφίσθηκε χθες στην Βουλή, αλλά θα ισχύσουν και μετά την ημερομηνία αυτήν. «Σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα και τα βασικά είδη συντήρησης», είπε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης, «δεν πιστεύω ότι μπορεί να αποσυρθεί το πλαφόν με την εικόνα που έχω σήμερα. Σε μεγάλο βαθμό θα πρέπει να διατηρηθεί στις βασικές κατηγορίες και μετά τις 30 Ιουνίου».
Το υπουργείο Ανάπτυξης και η κυβέρνηση φοβούνται, εκτός από τις «υπερπτήσεις» των τιμών στα καύσιμα, το νέο κύμα ακρίβειας σε βασικά αγαθά, που πλήττουν την τσέπη και το εισόδημα, ειδικά των οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών. Σημειώνεται ότι ήδη στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα οι τιμές έχουν εκτοξευθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, όπως, π.χ. τα λαχανικά, που φτάνουν σε πρωτόγνωρα επίπεδα, ακόμη και στις λαϊκές αγορές.
Με βάση το Δελτίο Τιμών Καταναλωτή του Οργανισμού Κεντρικής Αγοράς Αθηνών (ΟΚΑΑ), τα εγχώρια λεμόνια στην κεντρική αγορά του Ρέντη, 15 ημέρες πριν το Πάσχα πωλούνται 52% ακριβότερα από πέρυσι την ίδια περίπου περίοδο. Οι μελιτζάνες έχουν ανατιμηθεί σε έναν χρόνο 62% και οι ντομάτες 67%. Άλλα προϊόντα εμφανίζουν μικρότερες, αλλά σημαντικές αυξήσεις, δηλαδή 10% έως 20%. Από την άλλη πλευρά, είναι πολύ λίγα τα λαχανικά που εμφανίζουν κάμψη τιμών. Και όπου αυτή εμφανίζεται, είναι οριακή, της τάξης του 5%.
Σημειώνεται ότι η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε τον πληθωρισμό στα λαχανικά τον μήνα Φεβρουάριο στο 7,2% σε ετήσια βάση και 3,1% σε μηνιαία βάση. Και τα ποσοστά αυτά δεν έχουν συμπεριλάβει καθόλου τις επιπτώσεις των εχθροπραξιών στο Ιράν, με την αύξηση της τιμής των λιπασμάτων, το αυξημένο μεταφορικό κόστος, τη διάρρηξη αρκετών αλυσίδων τροφοδοσίας αγαθών κ.ο.κ.
Επίσης, δεν περιλαμβάνονται οι ανατιμήσεις πρώτων υλών στα επεξεργασμένα τρόφιμα, οι οποίες τώρα αρχίζουν να έχουν επιπτώσεις στη βιομηχανική και μεταποιητική παραγωγή. Έτσι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στα καύσιμα, θεωρείται απίθανη η άρση του πλαφόν περιθωρίου στα τρόφιμα και βασικά αγαθά, έναν χρόνο μάλιστα πριν τις εκλογές. Η κυβέρνηση, παρ’ όλο που λίγο επηρεάζει με το πλαφόν περιθωρίου κέρδους τις τιμές -αυτό φάνηκε καθαρά στην πορεία του πληθωρισμού από το 2022 έως και το καλοκαίρι του 2025-, εντούτοις αξιοποιεί το εργαλείο αυτό πολιτικά, ότι δηλαδή παρεμβαίνει στην αγορά και στα φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Δεν ισχύει το ίδιο στα καύσιμα. Ο υπουργός Ανάπτυξης εμφανίζεται μάλλον αισιόδοξος ότι δεν θα υπάρξει συνέχεια του μέτρου του πλαφόν στη χονδρική και λιανική διάθεση των καυσίμων, καθώς η ρύθμιση αυτή επηρεάζει μόλις το 6% έως 8% του τελικού κόστους του καυσίμου που πληρώνει ο καταναλωτής. Το υπόλοιπο 92% έως 94% αφορά φόρους και την τιμή του βιομηχανικού αγαθού που διατίθεται στην ελληνική αγορά – και τα οποία δεν ρυθμίζονται. Επομένως, είναι αστείο να λέγονται υπερβολές, ότι αν δεν είχε επιβληθεί το πλαφόν στα καύσιμα, η τιμή της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης θα είχε ανέλθει στα 2,5 ευρώ το λίτρο.
Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι το πακέτο μέτρων που ξεκινά αύριο είναι μόνον η αρχή. Όπως είπε χθες και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκος Πιερρακάκης, η κυβέρνηση δεν εξάντλησε τον δημοσιονομικό χώρο της για τη στήριξη των πολιτών. «Να επαναλάβω το αυτονόητο», είπε χθες ο κ. Πιερρακάκης. «Τα μέτρα αυτά», συνέχισε, «δεν είναι το τέλος των παρεμβάσεων. Είναι η αρχή μιας συνεχούς προσπάθειας στήριξης για όσο διαρκεί η κρίση. Αν οι συνθήκες το απαιτήσουν, θα εξαντλήσουμε κάθε δημοσιονομικό περιθώριο, ώστε κανένας πολίτης, καμία επιχείρηση και καμία περιοχή της χώρας να μη μείνει απροστάτευτη», είπε μιλώντας στο συνέδριο.
Το ζητούμενο βέβαια παραμένει αν και τα νέα μέτρα που σχεδιάζει η κυβέρνηση θ’ ανακουφίσουν πραγματικά τους καταναλωτές ή θ’ αποτελέσουν μέτρα-ασπιρίνες.
