Τα ελληνικά νοικοκυριά καταναλώνουν περισσότερα από όσα κερδίζουν καλύπτοντας το κενό από τα “έτοιμα” ή με δανεισμό ενώ η Ελλάδα παραμένει αρνητική πρωταθλήτρια στην αποταμίευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχοντας αρνητική αποταμίευση και τη χαμηλότερη ανάμεσα στο σύνολο των κρατών – μελών της ΕΕ των 27.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για τα εθνικά ποσοστά αποταμίευσης στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες το 2024, που ανακοινώθηκαν από τη Eurostat, το ποσοστό αποταμίευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υψηλό. Σαν μέσος όρος το 2024 διαμορφώθηκε στο 14,5% του διαθέσιμου εισοδήματος, πέντε φορές πάνω σε σχέση με τις ΗΠΑ (3,5%)
Ωστόσο υπάρχουν μεγάλες διαφορές των επιπέδων αποταμίευσης ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, με τη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη να εμφανίζουν σαφώς υψηλότερα ποσοστά αποταμίευσης σε σχέση με τον ευρωπαϊκό Νότο.
Οι πρωταθλητές της αποταμίευσης στην Ευρώπη
Οι χώρες με την υψηλότερη αποταμίευση στην Ευρώπη είναι η Γερμανία όπου τα νοικοκυριά αποταμιεύουν το 20% του διαθέσιμου εισοδήματός τους.
Ακολουθούν η Τσεχία με 19,9% και η Μάλτα με 18,8%.
Ψηλά βρίσκονται επίσης η Ολλανδία, η Αυστρία, η Γαλλία και η Σουηδία, όπου τα νοικοκυριά αποταμιεύουν τμήμα άνω του 15% του διαθέσιμου εισοδήματός της.
Οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά χαρακτηρίζονται από υψηλότερους μισθούς, ισχυρότερα κοινωνικά συστήματα, μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια, και πιο ανεπτυγμένη κουλτούρα αποταμίευσης.
Η εικόνα στις χώρες του Νότου
Αντίθετα, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης εμφανίζουν αισθητά χαμηλότερα ποσοστά και δυνατότητα αποταμίευσης.
Η Ισπανία καταγράφει ποσοστό 8,7%, ενώ η Πορτογαλία περιορίζεται στο 6,6%.
Ακόμη πιο δύσκολη ωστόσο είναι τα πράγματα στην ανατολική Ευρώπη, ιδίως μάλιστα στα Βαλκάνια, όπου βρίσκονται οι δύο χώρες που έχουν αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης.
Οι χώρες αυτές είναι η Ελλάδα και η Ρουμανία, με την εικόνα στην Ελλάδα να είναι μάλιστα χειρότερη (-2,5%) από της Ρουμανίας (-0,9%).
Αρνητική αποταμίευση σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος των νοικοκυριών ξοδεύει περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττει, χρησιμοποιώντας προηγούμενες αποταμιεύσεις ή προσφεύγοντας σε δανεισμό για να καλύψει τις ανάγκες τους.
Η χαμηλή έως και αρνητική αποταμίευση συνδέεται με τον υψηλό πληθωρισμό, το υψηλό κόστος ζωής, τις χαμηλότερες αποδοχές, αλλά και τη φορολογική επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.
Πού τοποθετούν οι Ευρωπαίοι τις αποταμιεύσεις τους
Οι Ευρωπαίοι δεν αποταμιεύουν τα χρήματά τους μόνο στις τράπεζες. Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, η κατανομή των αποταμιεύσεων δείχνει ότι:
- το 32% παραμένει σε καταθέσεις και μετρητά,
- το 28% επενδύεται σε συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά προϊόντα,
- το 17% σε επενδυτικά κεφάλαια,
- το 12% σε μετοχές,
- και το 11% σε ομόλογα και άλλους τίτλους.
Αυτό δείχνει ότι στις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες η αποταμίευση συνδέεται όλο και περισσότερο με επενδύσεις και μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια.
Στην Ελλάδα, τα αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι για την οικονομική πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά και αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης των εισοδημάτων και της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.
