Το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αττική έχει πλέον λάβει διαστάσεις μόνιμης κρίσης, καθώς η συμφόρηση δεν περιορίζεται πλέον στους κεντρικούς οδικούς άξονες, αλλά επεκτείνεται σταδιακά στις γειτονιές ολοένα και περισσότερων δήμων. Η συνεχής αύξηση των μετακινήσεων, οι μεγάλες επενδύσεις και αστικές αναπλάσεις, η συγκέντρωση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, αλλά και οι αυξανόμενες πιέσεις που δέχονται τα μέσα μαζικής μεταφοράς, διαμορφώνουν ένα ασφυκτικό σκηνικό για την καθημερινότητα των πολιτών και εντείνουν την ανάγκη για έναν νέο σχεδιασμό μετακινήσεων στο Λεκανοπέδιο.
Στο πλαίσιο σχετικής συζήτησης που πραγματοποιήθηκε χθες κατά τη διάρκεια της Attica Green Expo, με θεματική ενότητα «Αστικές μετακινήσεις στην πράξη: δημόσιες συγκοινωνίες, περιβάλλον και καθημερινότητα στην πόλη», παρουσιάστηκε από τους δημάρχους ένα πλέγμα επτά βασικών παρεμβάσεων, με στόχο τη βελτίωση της κινητικότητας και την αντιμετώπιση των ολοένα αυξανόμενων κυκλοφοριακών πιέσεων στην Αττική. Πρόκειται για προτάσεις που εστιάζουν κυρίως στις επεκτάσεις των γραμμών του μετρό, στην κατασκευή βασικών οδικών αξόνων και υπογειοποιήσεων, καθώς και στην περαιτέρω διασύνδεση των μέσων σταθερής τροχιάς. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ανάγκη για ολοκληρωμένο μητροπολιτικό σχεδιασμό, στην προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας και στην εφαρμογή μέτρων για τη διαχείριση της στάθμευσης και της κυκλοφορίας.
Το Μαρούσι και η «έκρηξη» μετακινήσεων
Εκπροσωπώντας τα Βόρεια Προάστια, ο δήμαρχος Αμαρουσίου Θεόδωρος Αμπατζόγλου χαρακτήρισε το Μαρούσι ως το μεγαλύτερο επιχειρηματικό, χρηματοοικονομικό και διοικητικό κέντρο της χώρας. Όπως σημείωσε, στην πόλη συγκεντρώνονται μεγάλες επιχειρήσεις, νοσοκομεία, υπουργεία, ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, εμπορικά κέντρα, αλλά και το ΟΑΚΑ, γεγονός που οδηγεί σε υπερδιπλασιασμό του ημερήσιου πληθυσμού της.
Στους περίπου 70.000 μόνιμους κατοίκους προστίθενται καθημερινά περισσότεροι από 100.000 εργαζόμενοι, επισκέπτες, ασθενείς και μαθητές, προκαλώντας ασφυκτική πίεση στη λεωφόρο Κηφισίας, στην Αττική Οδό και συνολικά στο εσωτερικό οδικό δίκτυο της περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο δήμαρχος Αμαρουσίου έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα την επέκταση της Λεωφόρου Κύμης, εξηγώντας ότι στόχος είναι να απομακρυνθεί η διαμπερής κυκλοφορία από τις κατοικημένες περιοχές και να διοχετευθεί απευθείας προς την Εθνική Οδό. Παράλληλα, ζήτησε την επέκταση της Γραμμής 4 του Μετρό προς Μαρούσι, Πεύκη και Κηφισιά, υποστηρίζοντας ότι χωρίς νέα μέσα σταθερής τροχιάς το βόρειο λεκανοπέδιο δεν θα μπορέσει να αντέξει τα επόμενα χρόνια, ώστε να εξυπηρετούνται το επιχειρηματικό κέντρο, τα νοσοκομεία και το ΟΑΚΑ.
Στις προτάσεις του περιλαμβάνονται επίσης στοχευμένες υπογειοποιήσεις στη Λεωφόρο Κηφισίας, κυρίως στο ύψος της οδού Πεντέλης αλλά και στη βόρεια είσοδο της πόλης, κοντά στο Δάσος Συγγρού, με στόχο τόσο την αποσυμφόρηση όσο και την επανένωση του αστικού ιστού. Παράλληλα, ο Δήμος Αμαρουσίου προτείνει τη δημιουργία νέας κυκλικής λεωφορειακής γραμμής express του ΟΑΣΑ που θα συνδέει ΗΣΑΠ, Προαστιακό και μελλοντικά τη Γραμμή 4, εξυπηρετώντας παράλληλα το ΟΑΚΑ και τα μεγάλα νοσοκομεία της περιοχής.
Η πίεση στα Νότια Προάστια και το Ελληνικό
Στα Νότια Προάστια, ο δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος ανέφερε ότι η Λεωφόρος Ποσειδώνος βρίσκεται ήδη σε κατάσταση μόνιμου μποτιλιαρίσματος. Κατά τον ίδιο, το ίδιο το έργο του Ελληνικού δεν αποτελεί το βασικό πρόβλημα, καθώς έχει ενσωματωθεί στον πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι γύρω από την επένδυση δημιουργείται ένα τεράστιο νέο κυκλοφοριακό φορτίο, με δώδεκα νέες λωρίδες κυκλοφορίας και αυξημένες μετακινήσεις, χωρίς να έχουν προχωρήσει κρίσιμες συνοδευτικές παρεμβάσεις.
Όπως τόνισε μάλιστα, οι δήμοι των Νοτίων Προαστίων έχουν αναδείξει την ανάγκη συνολικού επανασχεδιασμού της κυκλοφορίας στη νότια Αθήνα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι δήμοι διεκδικούν την κατασκευή της Σήραγγας Ηλιουπόλεως, ενώ ζητούν και την επέκταση της Γραμμής 2 του Μετρό τόσο προς τη Γλυφάδα όσο και μέσα στην επένδυση του Ελληνικού. Εξάλλου, όπως έχει αποφασιστεί από τους αρμόδιους φορείς, προβλέπεται διακλάδωση της γραμμής από την Αργυρούπολη, με μία κατεύθυνση προς τη Γλυφάδα και μία δεύτερη προς το The Ellinikon και το κέντρο της πόλης, μέσω πέντε νέων σταθμών.
Ωστόσο, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, παίρνοντας τον λόγο, σημείωσε ότι οι επεκτάσεις του μετρό αποτελούν έργα υψηλού κόστους, που απαιτούν σημαντικούς πόρους και ιεράρχηση προτεραιοτήτων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Γραμμή 4 προχωρά κανονικά.
«Η αυτοδιοίκηση είναι εκτός σχεδιασμού»
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξαν οι δήμαρχοι ήταν η απουσία μητροπολιτικού σχεδιασμού και η περιορισμένη συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στις αποφάσεις για τις συγκοινωνίες.
Ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης Κώστας Κουτελάκης υποστήριξε ότι η Αθήνα αποτελεί μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές μητροπόλεις χωρίς πραγματική μητροπολιτική διοίκηση, με αποτέλεσμα οι δήμοι να παραμένουν ουσιαστικά εκτός των αποφάσεων για τις μετακινήσεις. Όπως ανέφερε, η αυτοδιοίκηση καλείται καθημερινά να διαχειρίζεται τις συνέπειες του κυκλοφοριακού χωρίς να συμμετέχει θεσμικά στον σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο τραμ, το οποίο χαρακτήρισε «ναυαρχίδα» των συγκοινωνιών για τις παραλιακές περιοχές, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα φιλικό προς το περιβάλλον μέσο, ηλεκτρικό και αθόρυβο, που προσφέρει μια διαφορετική εμπειρία μετακίνησης κατά μήκος του Σαρωνικού. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το τραμ δεν βρίσκεται σήμερα ψηλά στις προτεραιότητες του συγκοινωνιακού σχεδιασμού, παρά τη σημασία του για τη βιώσιμη κινητικότητα.
Το παράδοξο του Αγίου Δημητρίου
Στην ανάγκη καλύτερης διασύνδεσης των μέσων μεταφοράς αναφέρθηκε και ο δήμαρχος Αγίου Δημητρίου, Στέλιος Μαμαλάκης. Όπως τόνισε, παρά το γεγονός ότι στα όρια του δήμου λειτουργούν τρεις σταθμοί μετρό, μεγάλα τμήματα της πόλης παραμένουν ουσιαστικά αποκομμένα από αυτούς, λόγω της ελλιπούς σύνδεσης με τα υπόλοιπα μέσα μεταφοράς.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η κυκλοφοριακή κατάσταση στη λεωφόρο Βουλιαγμένης αναμένεται να επιδεινωθεί σημαντικά με την ολοκλήρωση των νέων αναπτύξεων στο παραλιακό μέτωπο, επισημαίνοντας πως ακόμη και βασικές πεζές συνδέσεις εξακολουθούν να απουσιάζουν. Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, προωθείται νέος συγκοινωνιακός σχεδιασμός που θα ενισχύει τη σύνδεση των λεωφορειακών γραμμών με τα μέσα σταθερής τροχιάς, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινής μετακίνησης των πολιτών.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο επανασχεδιασμός της λεωφορειακής γραμμής 112 οδήγησε σε αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 20%, στοιχείο που, όπως είπε, αποδεικνύει τη σημασία του σωστού συντονισμού των συγκοινωνιών. Τέλος, παρουσίασε πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη δικτύου ηλεκτρικών ποδηλάτων και τον ανασχεδιασμό της δημοτικής συγκοινωνίας.
Οι φόβοι για νέες πιέσεις στο Μοσχάτο
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Μοσχάτου – Ταύρου Ανδρέας Ευθυμίου προειδοποίησε ότι οι μεγάλες αναπλάσεις στην παραλιακή ζώνη των Νοτίων Προαστίων από το Ελληνικό μέχρι το ΑΕΝΑΟΝ θα δημιουργήσουν σημαντικές πιέσεις στις γειτονιές, κυρίως τα Σαββατοκύριακα, λόγω της αυξημένης επισκεψιμότητας. Για τον λόγο αυτό, ο δήμος σχεδιάζει την εφαρμογή ελεγχόμενης στάθμευσης ώστε να προστατευθούν οι κάτοικοι. Ο ίδιος υποστήριξε ότι απαιτείται μητροπολιτικός σχεδιασμός και συνεργασία μεταξύ δήμων και υπουργείων προτού δημιουργηθούν νέα κυκλοφοριακά αδιέξοδα στην ευρύτερη περιοχή.
Η αναβάθμιση του Μετρό και του Ηλεκτρικού
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ Αθανάσιος Κοτταράς παρουσίασε πάντως το πρόγραμμα εκτεταμένων παρεμβάσεων στα μέσα σταθερής τροχιάς, με στόχο –όπως είπε– την παροχή ασφαλών, αξιόπιστων και σύγχρονων δημόσιων συγκοινωνιών.
Για τη Γραμμή 1 του Μετρό, τον ιστορικό Ηλεκτρικό, ανακοίνωσε ότι τον Ιούλιο τίθεται σε λειτουργία ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός, ενώ θα ακολουθήσουν ακόμη 13. Όπως σημείωσε, πρόκειται για ολική ανακατασκευή που εξασφαλίζει επιπλέον 25 χρόνια ζωής στους συρμούς, με νέα τεχνολογικά συστήματα και αναβαθμισμένους χώρους επιβατών. Παράλληλα, ανέφερε ότι σχεδιάζεται και δεύτερη σύμβαση για την ανακατασκευή ακόμη 10 συρμών έως το τέλος του 2026.
Ο κ. Κοτταράς αναφέρθηκε επίσης σε ανακαινίσεις σταθμών, βελτιώσεις φωτισμού, νέους ανελκυστήρες, κυλιόμενες κλίμακες και παρεμβάσεις προσβασιμότητας για ΑμεΑ. Για τις Γραμμές 2 και 3, ανακοίνωσε ότι ο στόλος έχει ήδη αυξηθεί από 40 σε 52 συρμούς, ενώ προχωρούν η ανάταξη πέντε ακόμη συρμών, η αναβάθμιση 12 συρμών πρώτης γενιάς με εγκατάσταση κλιματισμού, η προμήθεια νέων συρμών και η αντικατάσταση 32 χιλιομέτρων σιδηροτροχιών. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι από το 2022 έχουν προσληφθεί 450 εργαζόμενοι και προγραμματίζονται ακόμη 250 προσλήψεις το 2026.
Τα νέα λεωφορεία και η «πράσινη» μετάβαση της ΟΣΥ
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΟΣΥ Στέφανος Αγιάσογλου με τη σειρά του παρουσίασε το πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου λεωφορείων, σημειώνοντας ότι έχουν ήδη ενταχθεί στην κυκλοφορία 1.076 νέα λεωφορεία σύγχρονης τεχνολογίας. Όπως ανέφερε, τα νέα οχήματα είναι προσβάσιμα για άτομα με κινητικές δυσκολίες, φιλικά προς το περιβάλλον και προσφέρουν αναβαθμισμένη επιβατική εμπειρία. Παράλληλα, προχωρούν οι διαδικασίες για την προμήθεια ακόμη 600 νέων λεωφορείων.
Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη δημιουργία της Σχολής Οδηγών της ΟΣΥ, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού είναι κρίσιμη για τη μείωση των χρονοαποστάσεων και τη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας των αστικών συγκοινωνιών. Αναφέρθηκε επίσης στις δράσεις της εταιρείας για την προώθηση της υδρογονοκίνησης στις μεταφορές.
Οι παρεμβάσεις Κυρανάκη
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης παρουσίασε σειρά παρεμβάσεων για την αναβάθμιση των δημόσιων συγκοινωνιών στην Αττική. Όπως ανέφερε, μέχρι το φθινόπωρο θα έχουν καθαριστεί και βαφτεί όλοι οι σταθμοί του Ηλεκτρικού, ενώ προωθείται η δημιουργία ομάδων εθελοντών υπό την εποπτεία των δήμων, με τη ΣΤΑΣΥ να παρέχει υλικά και εξοπλισμό για δράσεις καθαρισμού σε σταθμούς και συρμούς που βανδαλίζονται.
Ο κ. Κυρανάκης συνέδεσε τις παρεμβάσεις αυτές με τη συνολική προσπάθεια αναβάθμισης των δημόσιων συγκοινωνιών, σημειώνοντας ότι έχει ήδη καταγραφεί σημαντική αύξηση στην επιβατική κίνηση των λεωφορείων λόγω της ανανέωσης του στόλου, της μείωσης των βλαβών και της ενίσχυσης του αριθμού των οδηγών. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι προχωρούν η αναβάθμιση του ΗΣΑΠ, η Γραμμή 4, η πύκνωση των δρομολογίων του Προαστιακού και η βελτίωση των συχνοτήτων σε λεωφορεία και μετρό. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη μικροκινητικότητα, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη δημιουργηθεί περισσότερες από 700 θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων σε σταθμούς μετρό, ενώ μέσω ευρωπαϊκών πόρων υλοποιούνται προγράμματα δωρεάν ηλεκτρικών ποδηλάτων σε συνεργασία με δήμους.
