Στην τροπολογία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη ρύθμιση των λεγόμενων δανείων του νόμου Κατσέλη αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.
Υπερασπιζόμενος την τροπολογία τόνισε ότι «πίσω από τις επιμέρους διατάξεις του πολυνομοσχεδίου, υπάρχει μια ενιαία λογική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη: οτι η οικονομική πολιτική οφείλει να μπορεί ταυτόχρονα να λύνει εκκρεμότητες του παρελθόντος, να στηρίζει όσους πιέζονται περισσότερο στο παρόν, να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερες επενδύσεις και καλύτερα εισοδήματα στο μέλλον, και να προστατεύει τη νομιμότητα απέναντι σε φαινόμενα παραβατικότητας που διαβρώνουν την οικονομία και τραυματίζουν την κοινωνική συνοχή».
«Οι μισές αιτήσεις απορρίφθηκαν από τα δικαστήρια, δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις προστασίας», επεσήμανε ο υπουργός Οικονομικών για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη και εξήγησε πως οι πολίτες θα δουν τη δόση τους να μειώνεται στην πράξη.
Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στη Βουλή, ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε τη νέα ρύθμιση που στοχεύει στην ουσιαστική διαγραφή των τόκων για όσους έχουν υπαχθεί στις δικαστικές διατάξεις του νόμου 3869/2010.
«Η σημερινή κυβέρνηση αποφάσισε να μην μεταθέσει ξανά το πρόβλημα στο μέλλον. Να μην κρυφτεί πίσω από νομικές ερμηνείες και να δώσει μια οριστική λύση στο πρόβλημα. Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου έδωσε μια κρίσιμη νομική κατεύθυνση ως προς τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Εμείς, όμως, δεν μένουμε εκεί. Νομοθετούμε καθολική εφαρμογή και δίνουμε λύση για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις, χωρίς νέα δικαστήρια, χωρίς νέες προσφυγές, χωρίς νέα ταλαιπωρία. Περισσότεροι από 100.000 συμπολίτες μας θα δουν άμεσα τη δόση τους να μειώνεται ραγδαία, σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και κατά περίπου 300 ευρώ τον μήνα. Πραγματική ανάσα για κάθε νοικοκυριό και μεγαλύτερη Δικαιοσύνη στην πράξη. Αλλά δεν σταματήσαμε εκεί. Προχωρήσαμε συνειδητά, πέρα και πάνω από όσα όριζε η ίδια η απόφαση, γιατί θεωρήσαμε ότι η πολιτική ευθύνη δεν εξαντλείται στη στενή νομική συμμόρφωση».
Και συνέχισε ο υπουργός: «Η κυβέρνηση δεν ήταν υποχρεωμένη να θεσμοθετήσει αναδρομικότητα. Θα μπορούσαμε να περιοριστούμε στην εφαρμογή του νέου τρόπου υπολογισμού από σήμερα και μετά. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ζήτημα λύνεται μόνο για το μέλλον. Δεν το κάναμε. Επιλέξαμε να πάμε πολύ πιο πέρα. Επιλέξαμε να αναγνωρίσουμε ότι όσοι όλα αυτά τα χρόνια παρέμειναν συνεπείς και κατέβαλαν περισσότερα από όσα τελικά όφειλαν, δικαιούνται ουσιαστικής αποκατάστασης. Τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί , αναγνωρίζονται ως αποπληρωμή κεφαλαίου, μειώνοντας το υπόλοιπο της οφειλής και περιορίζοντας τη διάρκεια της. Αυτό σημαίνει μικρότερη δόση, ταχύτερη αποπληρωμή. Δεν κάνουμε το ελάχιστο που μας υποχρεώνει ένα δικαστήριο. Κάνουμε το μέγιστο που μας επιβάλλει η πολιτική ευθύνη».
Το οικονομικό αποτύπωμα της συγκεκριμένης παρέμβασης αγγίζει τα 700 εκατ. ευρώ. Σημείωσε επ’ αυτού ο Κυριάκος Πιερρακάκης: «Το συνολικό κόστος της ρύθμισης ανέρχεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ. Περίπου 500 εκατ. αφορούν τη μελλοντική ελάφρυνση των δανειοληπτών και περίπου 200 εκατ. την αναδρομική αποκατάσταση για ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί. Και θέλω να είμαι απολύτως σαφής: Το βάρος αυτό δεν μετακυλίεται μονομερώς στους φορολογούμενους. Θα το επωμιστούν τόσο οι τράπεζες όσο και το σχήμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», ανάλογα με τα ποσά που έχει εισπράξει κάθε πλευρά».
Και συνέχισε: «Με την ίδια ρύθμιση αποσαφηνίζουμε ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού δεν επηρεάζονται από την παρούσα διάταξη. Οι όροι των ρυθμίσεων παραμένουν σταθεροί και, κυρίως, τα επιτόκια δεν αλλάζουν. Αυτό σημαίνει ότι δίνουμε ουσιαστική ανακούφιση στους δανειολήπτες , χωρίς ωστόσο να δημιουργούμε νέες αβεβαιότητες».
Κριτική Πιερρακάκη στα κόμματα της αντιπολίτευσης
Συνεχίζοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός άσκησε δριμεία κριτική στην αντιπολιτευτική τακτική, σημειώνοντας πως οι προτάσεις τους υπολείπονταν της τελικής κυβερνητικής ρύθμισης.
«Τις τελευταίες ημέρες ακούσαμε πολύ θόρυβο από την αντιπολίτευση. Εύκολες καταγγελίες, μεγάλες δηλώσεις. Υπάρχει όμως μια ειρωνεία. Κάποιοι εμφανίστηκαν ως αυτόκλητοι υπερασπιστές των δανειοληπτών ζητώντας τελικά λιγότερα από αυτά που φέρνει σήμερα η κυβέρνηση», τόνισε.
Και συνέχισε: «Μιλούσαν μόνο για εφαρμογή της απόφασης. Εμείς φέρνουμε καθολικότητα. Μιλούσαν θολά για αποκατάσταση. Εμείς φέρνουμε αναδρομικότητα. Κάποιοι είδαν στην αγωνία των δανειοληπτών μια ευκαιρία πολιτικής εκμετάλλευσης. Εμείς είδαμε μια υποχρέωση πολιτικής ευθύνης. Και αυτό είναι που τελικά κρίνει μια κυβέρνηση: Ποιος μπορεί να παίρνει σύνθετα, χρονίζοντα προβλήματα και να τα μετατρέπει σε καθαρές, σταθερές και εφαρμόσιμες λύσεις».
Κοινωνικό πακέτο στήριξης, επενδύσεις και πάταξη της παρανομίας
Στη συνέχεια της ομιλίας του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρθηκε εκτενώς στα μακροοικονομικά στοιχεία που δείχνουν βελτίωση της ελληνικής οικονομίας, αλλά και στις νέες παρεμβάσεις για την ανακούφιση των νοικοκυριών από το βάρος του ιδιωτικού χρέους.
Για το ιδιωτικό χρέος είπε χαρακτηριστικά: «Το ιδιωτικό χρέος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο δύσκολες κληρονομιές της κρίσης. Και όταν μιλάμε για ιδιωτικό χρέος, στην πραγματικότητα μιλάμε για μια οικογένεια που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της, για έναν επαγγελματία που προσπαθεί να κρατήσει όρθια την επιχείρησή του, για έναν πολίτη που δεν ζητά προνόμια αλλά μια δίκαιη δεύτερη ευκαιρία. Το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε στο 94,1% το 2024, με την Ελλάδα πλέον να βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι στο 121,4 % . Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στις ελληνικές τράπεζες έχουν μειωθεί δραστικά. Από περίπου 40% του χαρτοφυλακίου δανείων το 2019, σήμερα βρίσκονται κάτω από το 3%, δηλαδή σε επίπεδα συγκρίσιμα πλέον με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μέσω του εξωδικαστικού έχουν ήδη επιτευχθεί περισσότερες από 62.000 ρυθμίσεις, ύψους άνω των 19 δισεκατομμυρίων ευρώ. Σε σύγκριση με το 2022 οι επιδόσεις του εξωδικαστικού έχουν αυξηθεί κατά 700%. Ο εξυπηρετούμενος δανεισμός είναι υπερδιπλάσιος του μη-εξυπηρετούμενου (179,2 δις ευρώ και 72,6 δις ευρώ αντίστοιχα)».
«Ακόμη κι αν ένας μόνο πολίτης παραμένει εγκλωβισμένος, η ευθύνη μας παραμένει. Γι’ αυτό, με το νομοσχέδιο που σήμερα ψηφίζουμε, ενισχύουμε αποφασιστικά όλα τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Μειώνουμε το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας την πρόσβαση σε περίπου ένα εκατομμύριο συμπολίτες μας. Θεσπίζουμε δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 72 δόσεις. Αυξάνουμε το ακατάσχετο όριο από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ. Παράλληλα, ενισχύουμε ουσιαστικά την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ο εξωδικαστικός δίνει πλέον στον δανειολήπτη μια καθαρή και ρεαλιστική επιλογή: Μπορεί να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του, ρευστοποιώντας τα υπόλοιπα περιουσιακά του στοιχεία, ώστε να επιτύχει μεγαλύτερο κούρεμα και χαμηλότερες δόσεις. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνονται ουσιαστικά οι πιθανότητες να διατηρήσει το σπίτι του και να καταστήσει τη ρύθμισή του πραγματικά βιώσιμη» είπε επίσης.
«Με όλες αυτές τις παρεμβάσεις χτίζουμε ένα συνεκτικό πλέγμα προστασίας. Ένα πλαίσιο που δίνει δεύτερες ευκαιρίες, προστατεύει την κατοικία και επιβραβεύει τη συνέπεια. Αλλά η οικονομική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από το πώς διαχειρίζεται τις εκκρεμότητες του παρελθόντος. Κρίνεται και από το πώς απαντά στις πιέσεις του παρόντος. Και σήμερα οι πιέσεις αυτές είναι απολύτως πραγματικές. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ,ευτυχώς, φαίνεται να οδεύει προς το τέλος. Οι οικονομικές συνέπειές του, όμως, δεν θα εξαφανιστούν από τη μία μέρα στην άλλη. Οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στις αλυσίδες εφοδιασμού αφήνουν αποτύπωμα που θα συνεχίσει να επηρεάζει τις τιμές για κάποιο διάστημα ακόμη. Και γνωρίζουμε πολύ καλά πώς μεταφράζεται αυτή η πίεση στην καθημερινότητα του πολίτη. Εχει επίπτωση στο κόστος των καυσίμων, στο ράφι του σούπερ μάρκετ και τελικά στο διαθέσιμο εισόδημα μιας οικογένειας στο τέλος του μήνα» πρόσθεσε σε άλλο σημείο.
«Γι’ αυτό οφείλουμε να παρεμβαίνουμε έγκαιρα και στοχευμένα, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να επιστρέφει στην κοινωνία. Σε αυτή τη λογική θεσπίζουμε την οικονομική ενίσχυση των 150 ευρώ για κάθε παιδί , μια παρέμβαση που αφορά περίπου 975.000 οικογένειες και περισσότερους από 3,3 εκατομμύρια συμπολίτες μας. Ενισχύουμε περαιτέρω τη στήριξη προς τους συνταξιούχους, αυξάνοντας τη μόνιμη ετήσια ενίσχυση από 250 σε 300 ευρώ και διευρύνοντας τα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε περίπου το 85% των συνταξιούχων να λαμβάνει πλέον αυτή τη στήριξη. Γιατί όταν η οικονομία πηγαίνει καλύτερα, η πρόοδος αυτή οφείλει να φτάνει στους πολίτες. Το ίδιο ισχύει και για το στεγαστικό. Για χιλιάδες νέους και οικογένειες, το ενοίκιο έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα βάρη της καθημερινότητας. Γι’ αυτό διευρύνουμε σημαντικά τα κριτήρια επιστροφής ενός ενοικίου κάθε χρόνο, επεκτείνοντας την κάλυψη του μέτρου σε περίπου 887.000 νοικοκυριά.
Παράλληλα, λαμβάνουμε ειδική μέριμνα για δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους , ανθρώπους που στηρίζουν καθημερινά κρίσιμες λειτουργίες του κράτους και κρατούν όρθιο τον δημόσιο μηχανισμό σε κάθε γωνιά της χώρας. Όλες αυτές οι παρεμβάσεις έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Για να μπορεί ένα κράτος να στηρίζει διαρκώς την κοινωνία του, πρέπει η οικονομία του να παράγει περισσότερο πλούτο. Δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρό κοινωνικό κράτος χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση. Γι’ αυτό το νομοσχέδιο δεν αφορά μόνο την ανακούφιση από τα βάρη του παρόντος. Αφορά και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για μεγαλύτερη ευημερία στο μέλλον» ανέφερε επίσης.
Κατά τον κ. Πιερρακάκη «η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλάζει σταδιακά παραγωγικό μοντέλο. Το 2019 οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν περίπου στο 11% του ΑΕΠ.Σήμερα βρίσκονται κοντά στο 17%. Οι εξαγωγές, από περίπου 20% του ΑΕΠ, έχουν φτάσει κοντά στο 42%. Οι δείκτες αυτοί αποτυπώνουν μια βαθύτερη μεταβολή.Δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία γίνεται πιο παραγωγική, πιο εξωστρεφής, πιο ανταγωνιστική. Και αν θέλουμε να επιταχύνουμε αυτή τη μετάβαση, χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις, περισσότερα παραγωγικά κεφάλαια και περισσότερη χρηματοδότηση για επιχειρήσεις που θέλουν να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Αυτό ακριβώς υπηρετούν οι διατάξεις του νομοσχεδίου για τα επενδυτικά κεφάλαια. Με το παρόν νομοσχέδιο διαμορφώνουμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα σύγχρονο και ανταγωνιστικό πλαίσιο για τη διαχείριση εναλλακτικών επενδύσεων, με στόχο να προσελκύσουμε στην Αθήνα διεθνή επενδυτικά κεφάλαια, διαχειριστές και υψηλής εξειδίκευσης στελέχη».
Την ίδια ώρα υπογράμμισε ότι «αυτό που προσφέρουμε είναι νομική βεβαιότητα, σταθερότητα και καθαροί κανόνες. Ξεκαθαρίζουμε ότι τα ξένα funds και οι μητρικές εταιρείες τους συνεχίζουν να φορολογούνται εκεί όπου είναι εγκατεστημένα, ενώ κάθε πραγματική οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στην Ελλάδα (γραφεία, υπηρεσίες, μισθοί, εταιρικά κέρδη και ΦΠΑ ) φορολογείται πλήρως εδώ. Με άλλα λόγια, δημιουργούμε ένα πλαίσιο που προσελκύει κεφάλαια χωρίς να διαβρώνει τη φορολογική βάση της χώρας. Και το όφελος για την Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερο από τα άμεσα φορολογικά έσοδα. Ένας ισχυρός κόμβος διαχείρισης επενδύσεων στην Αθήνα σημαίνει νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, μεταφορά τεχνογνωσίας και ανάπτυξη ενός ολόκληρου οικοσυστήματος υψηλής προστιθέμενης αξίας. Δεν θέλουμε η Ελλάδα να είναι απλώς τόπος κατανάλωσης κεφαλαίων. Θέλουμε να γίνει τόπος διαχείρισης κεφαλαίων. Τόπος λήψης αποφάσεων. Τόπος παραγωγής οικονομικής αξίας. Και αυτό ακριβώς υπηρετεί η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση. Μαζί όμως με ανάπτυξη, χρειάζονται και κανόνες. Χρειάζεται και ένα κράτος που μπορεί να προστατεύει τους πολίτες από φαινόμενα παραβατικότητας που διαβρώνουν την οικονομία και τραυματίζουν την κοινωνική συνοχή»
Προτού κλείσει την ομιλία του έκανε ειδική αναφορά στον παράνομο τζόγο. «Επιτρέψτε μου εδώ να σταθώ ιδιαίτερα στον παράνομο τζόγο. Όχι μόνο λόγω της σοβαρότητας του προβλήματος, αλλά και γιατί από αυτό ξεκίνησε ουσιαστικά το παρόν νομοσχέδιο, πριν εμπλουτιστεί με τις υπόλοιπες αναγκαίες ρυθμίσεις που συζητούμε σήμερα. Και εδώ δεν μιλάμε απλώς για μια παράνομη οικονομική δραστηριότητα αλλά για ένα βαθιά κοινωνικό πρόβλημα. Σχεδόν 800.000 πολίτες συμμετείχαν το 2024 σε παράνομα τυχερά παίγνια.
Αλλά το πραγματικό πρόβλημα δεν εξαντλείται στους αριθμούς. Βρίσκεται στον εθισμό που διαλύει ζωές, στη νέα γενιά που εκτίθεται όλο και νωρίτερα σε αυτή την παγίδα και στις οικογένειες που βλέπουν ανθρώπους τους να χάνουν σταδιακά τον έλεγχο της ζωής τους. Γι’ αυτό η απάντηση του κράτους οφείλει να είναι αποφασιστική. Δίνουμε νέα ψηφιακά εργαλεία ελέγχου, ενισχύουμε τον ελεγκτικό μηχανισμό και αυστηροποιούμε τις κυρώσεις γιατί η τεχνολογία δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ασπίδα της παρανομίας. Πρέπει να γίνει εργαλείο αντιμετώπισής της.
Και τελικά αυτό είναι το νήμα που ενώνει όλες τις διατάξεις του παρόντος νομοσχεδίου. Δεν αφήνουμε προβλήματα να χρονίζουν. Δεν αφήνουμε αδικίες να διαιωνίζονται. Δεν αφήνουμε στρεβλώσεις να παγιώνονται. Παρεμβαίνουμε, λύνουμε, διορθώνουμε. Αυτή είναι η ουσία της πολιτικής της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Να μη μένουμε παρατηρητές απέναντι στα δύσκολα, αλλά να αναλαμβάνουμε την ευθύνη της λύσης. Αυτό είναι το χρέος μας.
Αυτή είναι η ευθύνη μας.
Και αυτή την ευθύνη υπηρετούμε σήμερα» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Πιερρακάκης.
