Αναθεώρηση TAA: Ποια έργα κόπηκαν, ποια τροποποιήθηκαν και ποια προστέθηκαν

Ολοκληρώθηκε η 6^η και τελευταία αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Η πρόταση εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα για την τροποποίηση του Εθνικού μας Σχεδίου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ) «Ελλάδα 2.0», βρίσκει τους πόρους του σχεδίου άθικτους, αλλά σημαντικά αλλαγμένο το σχέδιο.

Με βάση την απόφαση της Κομισιόν, ένα έργο του ΤΑΑ καταργείται, 41 μέτρα καταργούνται εν μέρει, 59 έργα τροποποιούνται ώστε να επιτευχθούν καλύτερα οι στόχοι του σχεδίου, 2 έργα προστίθενται και τέλος 10 έργα ενισχύονται περαιτέρω.

Το έργο που καταργείται εντελώς είναι η «Αναβάθμιση του προαστιακού σιδηροδρόμου της Δυτικής Αττικής» (μέτρο 16892). Πρόκειται για το έργο «Αναβάθμιση υφιστάμενης σιδηροδρομικής γραμμής προαστιακού σιδηροδρόμου Δυτικής Αττικής», συνολικού προϋπολογισμού 132 εκατ. ευρώ, με συμβολή 80 εκατ. ευρώ του ΤΑΑ.

Το έργο βγήκε ολοσχερώς από το πρόγραμμα, καθώς δεν είχε καν προχωρήσει. Εκτιμάται δε ότι θα χρηματοδοτηθεί από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία της κυβέρνησης.

Τα έργα που «κόβονται»

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν άλλα 41 έργα που καταργούνται εν μέρει. Αυτό, σύμφωνα με την απόφαση της Κομισιόν, συμβαίνει για πολλαπλούς λόγους: χαμηλή ζήτηση (9 μέτρα), καθυστερήσεις στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων (7 μέτρα), απρόβλεπτες τεχνικές προκλήσεις (24 μέτρα) και τέλος ένα μέτρο για λόγους ανωτέρας βίας.

Μεταξύ των έργων που κόβονται εν μέρει είναι και αυτό των νοσοκομείων. Πρόκειται για το μέτρο «16795 – Υποδομές υγείας» για το οποίο είχε δημιουργηθεί σημαντική ρητορική πέρυσι το Φθινόπωρο, όταν κοινοτικές πηγές άφησαν να διαρρεύσει ότι δεν προχωράει καλά, ενώ οι ελληνικές πηγές το διέψευδαν.

Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο έργο έχει «σπάσει» σε τέσσερα επιμέρους, εκ των οποίων τα δύο πρώτα κρίνονται στην 8^η δόση του ΤΑΑ (ακόμη δεν έχει εγκριθεί από την Κομισιόν) και τα δύο τελευταία στην 9^η δόση του ΤΑΑ (που θα υποβληθεί στο τέλος ερχόμενου Σεπτεμβρίου). Και οι δύο αυτές δόσεις αναφέρονται στο σκέλος των επιδοτήσεων του ΤΑΑ.

Ωστόσο, η εκτελεστική απόφαση της Κομισιόν για τη σχετική αναθεώρηση δεν περιγράφει τι ακριβώς βγαίνει από το σχέδιο, από την ανακαίνιση-αναβάθμιση των δομών υγείας της χώρας. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα 40 έργα που «κόβονται» λόγω καθυστερήσεων, τεχνικών δυσκολιών κ.λπ.

Η απόφαση, ωστόσο, της Κομισιόν δεν παρουσιάζει επακριβώς τι περικόπτεται. Επίσης, άλλα έργα εκτός της ανακαίνισης των δομών υγείας (16795 – Υποδομές υγείας) που δεν είναι πλέον εν μέρει εφικτά, σύμφωνα με την απόφαση της Κομισιόν, είναι:

• 16291 – Ψηφιακός Μετασχηματισμός της Φορολογικής και Τελωνειακής Διοίκησης,
• 16486 – Μουσείο ενάλιων αρχαιοτήτων,
• 16581 – Ενισχυμένη εποπτεία και αξιοπιστία της κεφαλαιαγοράς,
• 16624 – Δημιουργία, Επέκταση και Αναβάθμιση Υποδομών Ερευνητικών Κέντρων που εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ),
• 16631 – Αναβάθμιση Οδικής Ασφάλειας,
• 16875 – Ανάπτυξη υποδομών και αποκατάσταση κτιρίων στο πρώην βασιλικό κτήμα στο Τατόι,
• 16911 – Εναέρια Μέσα για τη Διαχείριση Κρίσεων,
• 16912 – Εξοπλισμός κατάσβεσης, πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών,
• 16941 – Αναδιάρθρωση και μετονομασία των τοπικών παραρτημάτων της ΔΥΠΑ για την προώθηση της απασχόλησης (ΚΠΑ2),
• 16955 – Αναβάθμιση της υποδομής και των υπηρεσιών cloud-computing των Εθνικών Υποδομών Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΔΕΤ) κ.ά.

Τα έργα που τροποποιούνται χωρίς αλλαγή των στόχων

Όσον αφορά τα 59 έργα που τροποποιούνται με στόχο την καλύτερη εκτέλεση τους, τα 18 έχουν τροποποιηθεί με σκοπό την εφαρμογή καλύτερων-εναλλακτικών λύσεων, και 41 τροποποιήθηκαν με σκοπό τη μείωση του διοικητικού φόρτου. Σε όλες τις περιπτώσεις, όπως αναφέρεται, επιτυγχάνονται οι αρχικοί στόχοι.

Μεταξύ των έργων που εντάσσονται σε αυτήν την κατηγορία αλλαγών είναι:

• 16292 – Νέα δικαστικά κτίρια και ανακαινίσεις,
• 16400 – Πρόγραμμα Προσιτής Στέγασης «Το Σπίτι μου II»,
• 16403 – Εισφορά κεφαλαίου στην Ελληνική Τράπεζα Αναπτύξεως,
• 16618 – Βασική & Εφαρμοσμένη Έρευνα,
• 16727 – Ψηφιακός Μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης (E-Justice),
• 16757 – Κέντρο Ακτινοθεραπείας στο Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος «Σωτηρία» της Αθήνας,
• 16870 – Παρεμβάσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση νησιών και επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας,
• 16899 – Υποσταθμοί Υψηλής/Μέσης Τάσης του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ),
• 16900 – Εναέριο δίκτυο του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ),
• 16932 – Ολυμπιακό Αθλητικό Κέντρο Αθηνών,
• 16982 – Οργανωτική μεταρρύθμιση στον σιδηροδρομικό τομέα,
• 16990 – Μεταρρύθμιση της χωρητικότητας δικτύου και αποθήκευσης,
• 16994 – Ενεργειακή απόδοση και προώθηση των ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση κ.ά.

Τα έργα που ενισχύονται

Επιπλέον, η Ελλάδα ζήτησε και έλαβε τη συγχώνευση των έργων «16827 – Στρατηγική και πολιτικές διακυβέρνησης δεδομένων για τον Δημόσιο Τομέα» και « 16928 – Ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και τάσεων προς τις προηγμένες υπηρεσίες της Δημόσιας Διοίκησης». Ακόμη, η Κομισιόν έκανε δεκτή την πρόταση της χώρας μας να χρησιμοποιήσει τους πόρους που απελευθερώθηκαν από τα καταργούμενα έργα ή τη μείωση του επιπέδου εφαρμογής των, την προσθήκη δύο νέων έργων και την ενίσχυση άλλων 10.

Τα νέα πρόσθετα έργα είναι:

• 16880 – Συνεισφορά της ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ για τη διευκόλυνση των διασυνδέσεων και την αναβάθμιση του δικτύου υψηλής τάσης (ΥΤ) ηλεκτρικής ενέργειας,
• 16859 – Εθελοντική συνεισφορά στην Κοινή Επιχείρηση EuroHPC για το Gigafactory AI).

Τα 10 μέτρα που αυξάνεται το επίπεδο εφαρμογής είναι:

• 16401 – Πρόγραμμα Ενεργειακής Αναβάθμισης «Ανακαινίζω το σπίτι μου»,
• 16846 – Υποδομές Διαχείρισης Αστικών Λυμάτων και Λάσπης από την Επεξεργασία Λυμάτων,
• 16983 – Προκαταρκτικός έλεγχος σεισμικής αντοχής κτιρίων,
• 16855 – Μικροδορυφόροι,
• 16783 – Εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης Δημόσιας Υγείας «Σπύρος Δοξιάδης»,
• 16628 – Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας E-65: Τμήμα Τρικάλων-Εγνατίας,
• 16293 – Ο Πολιτισμός ως μοχλός ανάπτυξης,
• 16879 – Εκπόνηση Πολεοδομικών Σχεδίων σε εφαρμογή της μεταρρύθμισης της αστικής πολιτικής,
• 16999 – Αποκατάσταση Προσβασιμότητας μετά τις καταστροφικές συνέπειες των καταιγίδων «Daniel» και «Elias»,
• 16980 – Δανειακή Διευκόλυνση.

Χωρίς αλλαγή χρηματοδότησης

Σύμφωνα με την απόφαση της Κομισιόν, η νέα αναθεώρηση του ΕΣΑΑ «Ελλάδα 2.0» ικανοποιεί τους στόχους τη σχετικού κανονισμού της Ε.Ε. διαθέτοντας το 39,8% της χρηματοδότησης σε έργα που στηρίζουν την «Πράσινη Ανάπτυξη» και το 25,2% στον «Ψηφιακό Μετασχηματισμό». Το κατώφλι στον κανονισμό της Ε.Ε. είναι 37% και 20% αντίστοιχα.

Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,2 δισ. ευρώ αφορούν στις επιδοτήσεις και τα 17,7 δισ. ευρώ στα δάνεια. Τώρα πλέον εκκρεμεί από την πλευρά της Κομισιόν η έγκριση του διπλού αιτήματος πληρωμών ύψους 1,63 δισ. ευρώ που αφορά το 7^ο αίτημα καταβολής δανείων και 8^ο αίτημα καταβολής επιδοτήσεων. Η Ελλάδα έχει υποβάλει το αίτημα από 25 Μαΐου 2026, αλλά έκτοτε μεσολάβησαν δύο μήνες και η Κομισιόν δεν το έχει εγκρίνει. Εκτιμάται, ωστόσο, ότι δεν θα καθυστερήσει.

Το διπλό αυτό αίτημα είναι το προτελευταίο και το τελευταίο αναμένεται να υποβληθεί τέλος Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για το 8^ο αίτημα πληρωμών δανείων και 9^ο αίτημα πληρωμών των επιδοτήσεων, συνολικού ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ.