Ο στόχος των 62 δισ. και οι νέες χρηματοδοτήσεις από ΕΕ μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Οι πόροι του «νέου ΕΣΠΑ», του Tαμείου Ανταγωνιστικότητας, του Global Europe, αλλά και η Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα, διαμορφώνουν το νέο τοπίο

Σημαίες της Ελλάδος και της ΕΕ © INTIME

Πάνω από 62 δισ. ευρώ θα βρεθούν στη χρηματοδοτική φαρέτρα της κυβέρνησης -ακόμα και από φέτος- μέσω των νέων κοινοτικών και όχι μόνο πόρων. Οι πηγές αυτών των χρηματοδοτήσεων είναι το εθνικό μερίδιο από το «νέο ΕΣΠΑ» (από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο του 2028 – 2032), το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (επίσης από το νέο ΠΔΠ), το Global Europe (νέο ΠΔΠ), αλλά και τη νέα Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα, την Ασφάλεια και την Ανθεκτικότητα ((DSRB).

Στελέχη της κυβέρνησης με πλήρη εικόνα του παραπάνω νέου τοπίου δυνατοτήτων εξωτερικής χρηματοδότησης των ελληνικών επιχειρήσεων και ευρύτερα της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνουν πως χρειάζονται αλλαγές στο έως τώρα σύστημα που διαθέτει η χώρα για την τοποθέτηση των κοινοτικών πόρων.

Αναλυτικά, η νέα χρηματοδοτική φαρέτρα της Ελλάδας έχει ως εξής:

1. Το «νέο ΕΣΠΑ»

Το βασικό μερίδιο αυτών των νέων πόρων ύψους 49,4 δισ. ευρώ προέρχεται από τους πόρους που αναλογούν στην Ελλάδα από το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τη Συνοχή, την Κοινή Αγροτική Πολιτική ΚΑΠ, τη μετανάστευση – ασφάλεια και την κλιματική κοινωνική στήριξη της προγραμματικής περιόδου 2028-2032 (σ.σ. το «νέο ΕΣΠΑ»).

Σύμφωνα με την πρόσφατη παρουσίαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,  τα 49,4 δισ. ευρώ -τα οποία, όμως σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του powergame.gr, δεν αποκλείεται να περιορισθούν στα 48 δισ. ευρώ (δηλαδή να είναι κατά 1,4 δισ. ευρώ λιγότερα λόγω αντιδράσεων του ευρωπαϊκού Βορρά), θα κατανεμηθούν ως εξής:

  • 43,15 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην πολιτική συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Ο κύριος όγκος της χρηματοδότησης θα αφορά αναπτυξιακές, εδαφικές και αγροτικές προτεραιότητες.
  • 3,5 δισ. ευρώ θα αφορούν τη Μετανάστευση και την Ασφάλεια. Θα υπάρξει στήριξη των πολιτικών διαχείρισης συνόρων, ασφάλειας και συναφών παρεμβάσεων.
  • 2,8 δισ. ευρώ θα πάνε στο Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα. Οι πόροι αυτοί θα κατευθυνθούν στην κοινωνικά δίκαιη πράσινη μετάβαση και προστασία των ευάλωτων ομάδων.

2. Το κοινό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας,

Aπό εκεί και πέρα, η Ελλάδα δικαιούται να λάβει μερίδιο -εφόσον, όμως, κατορθώσει να το κερδίσει- στους πόρους από το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (το οποίο είναι εντελώς ανεξάρτητο από τους πόρους 49,2 δισ. ευρώ), γύρω στα 8-10 δισ. ευρώ, με πηγές του powergame.gr από κυβερνητικά στελέχη που έχουν εμπλακεί στις διαπραγματεύσεις σε κοινοτικό επίπεδο να θεωρούν ότι είναι ρεαλιστικός ο στόχος ακόμα και των 12 δισ. ευρώ.

Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη χθεσινή (17.07.26) συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, «εκεί (σ.σ. στο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας) δεν υπάρχουν, με βάση τα μέχρι σήμερα στοιχεία, εθνικές ποσοστώσεις, εξασφαλισμένο ποσό δηλαδή, για κάθε χώρα. Όμως, εάν κάνει κανείς τη διαίρεση, θα δει ότι με πληθυσμιακά κριτήρια η χώρα θα μπορούσε να πάρει, αν υποβάλει αξιόπιστες προτάσεις, από 8 μέχρι 10 δισ. ευρώ, επιπλέον των αρχικών προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό (…) είναι μισό Ταμείο Ανάκαμψης».

Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε πως «εναπόκειται στην Ελλάδα αλλά και στις ελληνικές επιχειρήσεις να μπορέσουν να έχουν άρτιες προτάσεις, για να διεκδικήσουν σημαντικούς πρόσθετους πόρους από αυτό το ταμείο».

Παράλληλα, είναι διαθέσιμα, οριζόντια, για όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ, ανάλογα με τη «διεκδικητική» της καθεμιάς, και επιπλέον 200 εκατ. ευρώ για χορηγήσεις για επενδύσεις, εκτός ΕΕ, μέσω του Global Europe (Ουκρανία, Μέση Ανατολή, κ.λπ.), με κεφάλαια 200 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων βάσει του «πληθυσμιακού κριτηρίου» θα μπορούσε να διεκδικήσει η Ελλάδα έως 4-5 δισ. ευρώ (πέραν των 49,4 δισ. ευρώ του νέου ΕΣΠΑ και των έως 12 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας).

3. Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα, την Ασφάλεια και την Ανθεκτικότητα

Παραπέρα, η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει (πέραν του νέου ΕΣΠΑ των 49,2 δισ. ευρώ και ακόμα και 12 δισ. ευρώ από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας), πόρους από το πρόγραμμα του Global Europe (170 δις ευρώ), δηλαδή το εργαλείο του νέου ευρωπαϊκού Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, που αφορά την επιχορήγηση ευρωπαϊκών επενδύσεων εκτός Ευρώπης, αλλά και από πακέτο του ίδιου Πλαισίου για την στήριξη της Ουκρανίας (89 δισ. ευρώ), αλλά και την επερχόμενη Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα, την Ασφάλεια και την Ανθεκτικότητα (DSRB), η οποία θα έχει δυνατότητα μόχλευσης κεφαλαίων άνω των 100 δισ. ευρώ.

Η στρατηγική ένταξη της Ελλάδας ως ιδρυτικού μέλους στην Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα (η οποία αναμένεται να ιδρυθεί επίσημα εντός του τρέχοντος καλοκαιριού), την Ασφάλεια και την Ανθεκτικότητα (DSRB) εξασφαλίζει φθηνή χρηματοδότηση για τη θωράκιση και την ανάπτυξη του εγχώριου αμυντικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος.

Και αυτό με επιτόκια κάτω από εκείνα μπορεί να δανειστεί η Ελλάδα μόνη της ή ακόμα και μέσω της ΕΕ (π.χ. SAFE), με συνέπεια την πολύ χαμηλότερη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού μελλοντικά, ειδικά καθώς πρέπει η χώρα να πετύχει τον στόχο των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ. Μάλιστα, έγκυρες πηγές του powergame.gr αναφέρουν πως η συμμετοχή της Ελλάδας στο καταβλημένο κεφάλαιο της νέας τράπεζας θα συμπεριληφθεί στις κρατικές δαπάνες της ιδίας για την άμυνα (και έτσι στον στόχο του 5%).