Απογοητευτικά για την αποταμίευση και τις επενδύσεις των ελληνικών νοικοκυριών είναι τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat, αποτυπώνοντας το οξύ αποταμιευτικό και επενδυτικό κενό που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Τα ελληνικά νοικοκυριά παρουσιάζουν τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση αποταμίευσης σε τριμηνιαία βάση (α΄ τρίμηνο 2026 σε σχέση με δ΄ τρίμηνο 2025), τη μεγαλύτερη μείωση σε επενδύσεις, με τα στοιχεία να δείχνουν επίσης υποχώρηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Σε τριμηνιαία βάση, το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 2,5%, πίσω από τη μείωση κατά 8,1% που είχε το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στη Ρουμανία και ακολουθούμενα από τη μείωση κατά 1,8% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών στην Αυστρία.
Σημειώνεται ότι έλλειμμα αποταμίευσης, συνυφασμένο με το επενδυτικό κενό, συνιστά ένα διαχρονικό και σοβαρό πρόβλημα για την Ελλάδα, δεδομένου ότι ιστορικά καμία χώρα δεν έχει πετύχει υψηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης για πολλά χρόνια χωρίς την ύπαρξη υψηλού ποσοστού επενδύσεων και, αντίστοιχα, υψηλού ποσοστού εθνικής αποταμίευσης. Οι εγχώριες αποταμιεύσεις είναι αναγκαίες για τη χρηματοδότηση επενδύσεων, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να στηρίζεται σε ξένες επενδύσεις για την ανάπτυξή της, ούτε να προσφεύγει σε εξωτερικό δανεισμό για τη χρηματοδότησή τους. Το τελευταίο συμβαίνει στη χώρα μας και αντανακλάται στα επίμονα υψηλά ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών την τελευταία εικοσαετία, για τα οποία κρούει επανειλημμένως τον κώδωνα του κινδύνου η Τράπεζα της Ελλάδος.
Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ποσοστό αποταμίευσης παρέμεινε σταθερό στη ζώνη του ευρώ και αυξήθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Μεταξύ των κρατών-μελών για τα οποία δημοσιεύονται στοιχεία (σ.σ. στοιχεία δεν είναι διαθέσιμα για κράτη-μέλη των οποίων το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε τρέχουσες τιμές αντιστοιχεί σε λιγότερο του 1% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε.), το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών αυξήθηκε σε επτά κράτη-μέλη και μειώθηκε σε εννέα. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στην Ουγγαρία (+3,4 π.μ.). Παράλληλα, η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στη Ρουμανία (-5,3 π.μ.), στην Ελλάδα (-3,7 π.μ.) και στην Αυστρία (-2,5 π.μ.). Ειδικότερα, θετική μεταβολή στο ποσοστό αποταμίευσης σε τριμηνιαία βάση είχαν τα νοικοκυριά σε Δανία (0,6 π.μ.), Γαλλία (0,2 π.μ.), Ιταλία (0,1 π.μ.), Ολλανδία (0,4 π.μ.), Πολωνία (0,2 π.μ.), Πορτογαλία (0,3 π.μ.) και πρωταθλήτρια την Ουγγαρία (3,4 π.μ.). Στον αντίποδα, τα νοικοκυριά στην Ελλάδα παίρνουν το ασημένιο μετάλλιο στο βάθρο της μειωμένης αποταμίευσης, μετά τα νοικοκυριά στη Ρουμανία και ακολουθούμενα από τα νοικοκυριά στην Αυστρία. Μείωση της αποταμίευσης των νοικοκυριών σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (δ΄ τρίμηνο 2025) σημειώθηκε επίσης στο Βέλγιο (-1,3 π.μ.), στην Τσεχία (-0,1 π.μ.), στη Γερμανία (-0,1 π.μ.), στην Ισπανία (-0,6 π.μ.), στη Φινλανδία (-0,6 π.μ.) και στη Σουηδία (-0,5 π.μ.).
Όσον αφορά τις επενδύσεις των νοικοκυριών, το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ποσοστό επενδύσεων των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα, τόσο στη ζώνη του ευρώ όσο και στην ΕΕ, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Μεταξύ των κρατών-μελών για τα οποία δημοσιεύονται στοιχεία, το ποσοστό επενδύσεων των νοικοκυριών αυξήθηκε σε τέσσερα κράτη-μέλη, παρέμεινε σταθερό σε ένα και μειώθηκε σε έντεκα. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στη Ρουμανία (+2,2 π.μ.), ενώ η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στην Ελλάδα (-0,7 π.μ.). Πέραν της Ρουμανίας, θετική τριμηνιαία μεταβολή στο ποσοστό των επενδύσεών τους είχαν τα νοικοκυριά σε Βέλγιο και Ολλανδία (0,1 π.μ.) και σε Αυστρία (0,2 π.μ.), καμία μεταβολή (0 π.μ.) στην Πολωνία, ενώ αρνητική μεταβολή είχαν τα νοικοκυριά στις υπόλοιπες χώρες (-0,2 π.μ. σε Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Φινλανδία και -0,1 π.μ. σε Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία, Σουηδία).
Σε ό,τι αφορά την ποσοστιαία τριμηνιαία μεταβολή στο διαθέσιμο εισόδημα, υποχώρηση είχαν τρεις χώρες: Ρουμανία (-8,1%), Ελλάδα (-2,5%) και Αυστρία (-1,8%). Τα νοικοκυριά στις υπόλοιπες χώρες είδαν θετική μεταβολή στο διαθέσιμο εισόδημά τους το α΄ τρίμηνο του 2026. Συγκεκριμένα: Βέλγιο 0,2%, Τσεχία 0,7%, Δανία και Γερμανία 0,9%, Ισπανία 1%, Γαλλία 0,5%, Ιταλία 1,5%, Ουγγαρία 5,5%, Ολλανδία και Πορτογαλία 1,1%, Πολωνία 0,6%, Φινλανδία 0,7% και Σουηδία 0,2%.
