Η εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 ξεπέρασε τις προβλέψεις, με βασικό μοχλό την ισχυρή πορεία των φορολογικών εσόδων, σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Eurobank για τον Ιούλιο.
Τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν ότι η δημοσιονομική εικόνα της χώρας παραμένει ισχυρή, δημιουργώντας πρόσθετο περιθώριο ασφαλείας για το υπόλοιπο του έτους, χωρίς όμως να αίρεται η ανάγκη δημοσιονομικής πειθαρχίας, καθώς οι διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις εξακολουθούν να αποτελούν πηγή αβεβαιότητας.
Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 0,93 δισ. ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από τον στόχο των 3,14 δισ. ευρώ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε στα 4,49 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 1,95 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η πραγματική υπεραπόδοση είναι πιο περιορισμένη, καθώς μεγάλο μέρος της οφείλεται σε μεταθέσεις πληρωμών και λογιστικές χρονικές διαφορές. Εξαιρουμένων αυτών των παραγόντων, η υπέρβαση περιορίζεται στα περίπου 171 εκατ. ευρώ.
Έσοδα άνω του στόχου κατά 1,08 δισ. ευρώ
Καθοριστικό ρόλο στη θετική εικόνα είχαν τα έσοδα του προϋπολογισμού, τα οποία ανήλθαν στα 36,01 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,08 δισ. ευρώ. Αν ληφθούν υπόψη οι χρονικές μεταβολές στις εισπράξεις από το Ταμείο Ανάκαμψης, η υποκείμενη υπεραπόδοση φτάνει τα 1,45 δισ. ευρώ.
Τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 33,82 δισ. ευρώ. Αφαιρώντας έκτακτα έσοδα από την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, η πραγματική υπέρβαση έναντι του στόχου ανέρχεται σε 584 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται τόσο στην ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας, της κατανάλωσης και του τουρισμού όσο και στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Ενδεικτικό της προόδου είναι ότι το κενό συμμόρφωσης στον ΦΠΑ μειώθηκε από 24% το 2019 σε 11,4% το 2023, πλησιάζοντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαμορφώνεται στο 9,5%. Σημαντική συμβολή έχουν η ευρύτερη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών, η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, καθώς και η εφαρμογή του συστήματος myDATA.
Ιδιαίτερα θετική ήταν η πορεία των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, τα οποία ξεπέρασαν τον στόχο κατά 311 εκατ. ευρώ, ενώ και τα έσοδα από τον ΦΠΑ κινήθηκαν υψηλότερα των προβλέψεων. Αντίθετα, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης υπολείφθηκαν του στόχου, κυρίως λόγω της χαμηλότερης απόδοσης στα ενεργειακά προϊόντα.
Δαπάνες χαμηλότερες από το στόχο
Στο σκέλος των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές διαμορφώθηκαν στα 36,94 δισ. ευρώ, περίπου 1,13 δισ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο.
Η απόκλιση, όμως, δεν θεωρείται μόνιμη εξοικονόμηση, καθώς συνδέεται κυρίως με μεταθέσεις πληρωμών στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, σε εξοπλιστικά προγράμματα και σε μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Παράλληλα, οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες διατηρήθηκαν ουσιαστικά στα επίπεδα του σχεδιασμού, χάρη στην αυξημένη απορρόφηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η ανάλυση της Eurobank Research εκτιμά ότι η θετική πορεία των φορολογικών εσόδων έχει μεγάλες πιθανότητες να συνεχιστεί έως το τέλος του 2026. Με βάση ιστορικές προσομοιώσεις, η πιθανότητα υπέρβασης του ετήσιου στόχου υπολογίζεται μεταξύ 70% και 88%, ανάλογα με τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται. Η μέση εκτίμηση κάνει λόγο για ετήσια υπεραπόδοση περίπου 1,3 δισ. ευρώ, ενώ σε αρκετά σενάρια αυτή μπορεί να υπερβεί ακόμη και τα 2 δισ. ευρώ.
Παρά την αισιοδοξία, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι προβλέψεις τελούν υπό την προϋπόθεση πως δεν θα υπάρξουν σημαντικές αποκλίσεις στις δημόσιες δαπάνες ή νέα μέτρα στήριξης εξαιτίας πιθανής επιδείνωσης της διεθνούς ενεργειακής κρίσης.
Συνεπώς, η μέχρι σήμερα πορεία του προϋπολογισμού δημιουργεί ισχυρό δημοσιονομικό απόθεμα ασφαλείας, αλλά η συνέχιση της συνετής οικονομικής πολιτικής παραμένει αναγκαία προκειμένου να διατηρηθεί η σταθερότητα και να επιτευχθούν οι στόχοι του 2026.
