Στην καταλυτική συμβολή του εμπορίου στην ελληνική οικονομία, αλλά και στις προκλήσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού, αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την επετειακή εκδήλωση της ΕΣΕΕ.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι ο κλάδος αντιπροσωπεύει το 10,9% του ΑΕΠ και απασχολεί 760.000 εργαζομένους, αποτελώντας τη «ζωντανή ραχοκοκαλιά» της αγοράς.
Παράλληλα, παρουσιάστηκε το νέο ψηφιακό εργαλείο «ΓΕΩΒΑΣΗ» για την οικονομική χαρτογράφηση της εμπορικής δραστηριότητας στη χώρα.
Ο υπουργός παρουσίασε τις στοχευμένες ελαφρύνσεις, όπως τις αλλαγές στον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης, τη μείωση της προκαταβολής φόρου και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, δεσμευόμενος για διαρκή στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Αναλυτικά η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη
Κύριε Πρόεδρε και συνάδελφε,
Κυρίες και κύριοι,
Είναι μεγάλη χαρά που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, με αφορμή την Ημέρα Ελληνικού Εμπορίου.
Και όντως, όπως το είπατε, είναι μια ημέρα γιορτής που μας δίνει την ευκαιρία, όχι μόνο να αναγνωρίσουμε τη μεγάλη συμβολή του εμπορίου στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, αλλά και να συζητήσουμε και για τις προκλήσεις της επόμενης ημέρας.
Αναφερθήκατε σε κάποιες από αυτές. Τηλεγραφικά, θα αναφερθώ και εγώ, όμως να πω πρώτα τα αυτονόητα στοιχεία αναγνώρισης του κλάδου. Είστε η οικονομία στην πράξη. Είστε το κατάστημα της γειτονιάς και της επαρχιακής πόλης για τη μικρή οικογενειακή επιχείρηση, αλλά και για τη μεγαλύτερη εμπορική αλυσίδα. Είστε ο εργαζόμενος, ο καταναλωτής, ο προμηθευτής, ολόκληρη η αλυσίδα που συνδέει την παραγωγή με την κατανάλωση. Και όταν μιλάμε για το εμπόριο, μιλάμε πραγματικά για το μεγαλύτερο κομμάτι της καθημερινής οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας.
Να αναφερθώ και εγώ τηλεγραφικά στους αριθμούς.
Το εμπόριο είναι το 10,9% του ΑΕΠ. Ο κύκλος εργασιών του το 2025, έφτασε τα 181,3 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι θέσεις εργασίας στις οποίες αυτό ανταποκρίνεται, είναι 760.000. Είναι το 17,3% της συνολικής απασχόλησης. Ένας στους έξι εργαζομένους, δηλαδή, στη χώρα εργάζεται στο εμπόριο. Με ιδιαίτερα σημαντική συμβολή και στη γυναικεία και στη νεανική απασχόληση.
Οι αριθμοί είναι σημαντικοί, αλλά πίσω από τους αριθμούς, θα το πω κι εγώ, κρύβονται άνθρωποι, κρύβονται οικογένειες, κρύβονται πραγματικές ιστορίες και το εμπόριο, εν τέλει -το ξέρετε όλες και όλοι καλύτερα από εμένα- είναι σχέσεις. Οι σχέσεις δημιουργούν αξία. Γιατί κανένα εμπορικό κατάστημα δεν λειτουργεί απομονωμένα. Γύρω του κινούνται προμηθευτές, κινούνται μεταφορές, υπηρεσίες, εργαζόμενοι, κινείται μία γειτονιά, κινείται μία πόλη, κινούνται, τελικά, όλες οι τοπικές οικονομίες της χώρας. Εγώ, λοιπόν, θα ξεκινήσω από αυτό. Ας μην ξεχνάμε λίγο και από που ερχόμαστε και τι περάσαμε τα τελευταία χρόνια.
Καταρχήν, μια μεγάλη, μια μακρά οικονομική κρίση μιας δεκαετίας, μια πανδημία που έκλεισε καταστήματα και πάγωσε την οικονομική δραστηριότητα, μια ενεργειακή κρίση, η οποία συνεχίζεται και διαρκώς μετεξελίσσεται και μεταβάλλεται, υψηλός πληθωρισμός, γεωπολιτικές αναταράξεις, και ταυτόχρονα -ενώ αυτό συμβαίνει- αυτό το οποίο ακουμπήσατε πριν και με όσα αναφέρατε, μια πάρα πολύ μεγάλη τεχνολογική αλλαγή, η οποία μετασχηματίζει καθολικά -εγώ θα πω- τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε, εργαζόμαστε, αγοράζουμε και πουλάμε.
Τώρα, έρχομαι απευθείας στο θέμα. Εσείς δικαιούστε να πείτε ότι το εμπόριο άντεξε. Εγώ δεν δικαιούμαι να το πω. Η δουλειά της Πολιτείας δεν είναι να αναγνωρίζει την αντοχή σας. Η δουλειά της Πολιτείας είναι να αφαιρεί εμπόδια από εσάς, για να βελτιώνει την καθημερινότητά σας και την καθημερινή σας λειτουργία.
Ξεκινώντας, λοιπόν, σε σχέση με αυτό, από πού ερχόμαστε, πού είμαστε και πού πάμε, όπως οφείλει να κάνει ο καθένας από εμάς συνολικά στη ζωή, όπως κάνετε εσείς στις επιχειρήσεις σας, εγώ θα πω, γνωρίζετε καλά, ότι ξεκινήσαμε από το απόλυτο έρεβος, ως προς το πού βρισκόταν η χώρα. Είχε το ιστορικό υψηλό στην ανεργία, είχαμε χάσει 25 μονάδες του ΑΕΠ, ήμασταν σε μια εθνική καθίζηση, η οποία μεταφραζόταν διεθνώς σε πολύ συγκεκριμένα συμφραζόμενα. Βγήκαμε από αυτό, προφανώς, αλλά αυτή δεν ήταν μια διαδρομή από την οποία μπορούσαμε να βγούμε με έναν μαγικό τρόπο σε ένα βράδυ. Με τον ιδρώτα σας και με τον ιδρώτα όλων βγήκαμε.
Και όσο βγαίναμε, αφαιρούσαμε εμπόδια μέσα από διαδοχικές κρίσεις κιόλας.
Είτε αυτό αφορούσε τον χώρο των επιχειρήσεων, είτε αυτό αφορούσε το που ήταν οι εισφορές αρχικά και που είναι σήμερα -σε σχέση με το 2019, είτε αυτό αφορούσε την ψηφιοποίηση στην οποία αναφερθήκατε και για την οποία και λόγω ρόλου και συμμετοχής σε αυτήν, εγώ θα ισχυριστώ ότι η συμβολή της ήταν καθοριστική. Βλέπω τις ίδιες δημοσκοπήσεις που βλέπετε κι εσείς, κύριε Καφούνη.
Όταν ρωτάμε τον κόσμο για το gov.gr και τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ψηφιακή αλλαγή στη χώρα, βλέπω συνήθως απαντήσεις θετικές, της τάξης του 75%.
Το 75%, όπως ξέρετε στην Ελλάδα να αγκαλιάζεται κάτι, είναι ένας εξαιρετικά υψηλός αριθμός, εξαιρετικά σπάνιο.
Ο κόσμος το έχει αγκαλιάσει, παρά τα ζητήματα. Γιατί υπάρχουν διαδικασίες για τις οποίες -και σωστά θα πείτε, αυτό το οποίο μόλις είπε ο Πρόεδρος- κάποιες ψηφιοποιήθηκαν χωρίς να απλουστευτούν, σε κάποιες περιπτώσεις ήρθαν πλατφόρμες οι οποίες επιβάρυναν τον έμπορο και τον επιχειρηματία στην καθημερινότητά του, με έξτρα απαιτήσεις – και έξτρα εκπαίδευση, η οποία χρειαζόταν.
Η πανδημία όλα αυτά τα επιτάχυνε πάρα πολύ. Αλλά, εκ των πραγμάτων, η αλλαγή αυτή είναι εν τέλει ευεργετική. Γιατί μειώνουμε φόρους; Γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα. Από το 2019 έχουμε μειώσει 91 φόρους και εισφορές. Η ΔΕΘ: το φετινό πακέτο ήταν 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό είναι το ετήσιο όφελος από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Είναι ισοδύναμο: 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυτό το έχουμε πετύχει κυρίως λόγω των ψηφιακών μέσων. Άρα, όλα αυτά έρχονται το ένα να βοηθήσει το άλλο και να συνεισφέρει στο άλλο.
Και, βέβαια, με δεδομένο το που ερχόμαστε, – εγώ θα πω σε σχέση με τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ: έχουν δύο σημεία, το ποιες είναι και ο χρονισμός τους –
αντιλαμβάνομαι από τα σχόλιά σας, ότι ένα κομμάτι του προβληματισμού σας αφορά κυρίως το δεύτερο.
Γιατί όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε νομίζω – γιατί εσάς άκουσα, εσάς ακούσαμε, η μείωση της προκαταβολής φόρου, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και η de facto κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες, γιατί αυτό έγινε – το μόνο στοιχείο το οποίο έχει απομείνει στο τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης για τον συνεπή ελεύθερο επαγγελματία, για τη συνεπή ατομική επιχείρηση, είναι ο κατώτατος μισθός, συν τις τριετίες. Μιλώντας μαζί σας, αυτό το οποίο είχα εισπράξει και νομίζω ότι είναι αντικειμενικό, είναι ότι οι αδικίες οι οποίες είχαν προκύψει στον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης, είχαν να κάνουν με το ποσοστό της φορολόγησης επί του τζίρου, την απόκλιση από τον μέσο όρο του ΚΑΔ, ή ήταν το 10% το οποίο υπήρχε ως προς τον αριθμό των εργαζομένων. Μου λέγατε, μου έλεγαν πολλοί: «μου δημιουργήσατε κίνητρο για να προσλάβω και άλλο κόσμο».
Σας ακούσαμε. Αυτό καταργήθηκε, τα δύο αυτά στοιχεία του τεκμαρτού εισοδήματος.
Και όταν λέμε για τον συνεπή ελεύθερο επαγγελματία, μιλάμε για το 90% των ατομικών επιχειρήσεων της χώρας. Έχει μείνει μόνο ο κατώτατος μισθός, όπως αυτός αλλάζει για τις τριετίες. Στα υπόλοιπα, στη μείωση της προκαταβολής φόρου και στην κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Σε ό,τι αφορά τη μείωση της προκαταβολής φόρου, έχω να πω ότι είναι ένα μέτρο, θα θέλαμε προφανώς να είναι μεγαλύτερο και γρηγορότερο, αλλά είναι ένα μέτρο εξαιρετικά ακριβό.
Το 5% κοστίζει -την πρώτη χρονιά εφαρμογής- 400 εκατομμύρια ευρώ. Σκεφτείτε, δηλαδή, το διπλάσιο θα κόστιζε 800 εκατομμύρια ευρώ. Θα πηγαίναμε σε ένα πάρα πολύ μεγάλο κόστος για τη μια χρονιά. Ο στόχος μας είναι να το ξεκινήσουμε και να κατεβαίνει πάρα πολύ, χρόνο με το χρόνο. Και από εκεί και πέρα, στο τέλος επιτηδεύματος – πράγματι, αυτό σας το λέω και ως κάποιος που εκλέγεται και ζει στην Αθήνα καθημερινά – θα θέλαμε να το ξεκινήσουμε εξαρχής, αλλά όλα αυτά πρέπει να συγκεράσουν κοινωνικές προτεραιότητες .
Εγώ νομίζω ότι είναι σημαντικό το γεγονός ότι γνωρίζουμε πλέον ότι έχουμε ένα χρονοδιάγραμμα για το ότι θα καταργηθεί. Ξέρω ότι σε όλα αυτά τα πράγματα έχετε πιέσεις. Συναντάτε δυσκολίες. Θέλουμε να γίνουν γρηγορότερα.
Όλες οι κινήσεις όμως, όπως εσείς κάνετε κάθε μέρα τη δουλειά σας, με βάση τα χρήματα που έχετε, με βάση το εφικτό, όχι με βάση το ευκταίο, νομίζω ότι εκτιμάτε ότι έχετε απέναντί σας μία κυβέρνηση η οποία, βασικά, σας λέει αλήθεια.
Δεν τάζει. Δεν λέει κάτι το οποίο δεν θα γίνει. Δεν λέει κάτι το οποίο υπόσχεται στην αρχή και το αλλάζει στη συνέχεια. Ενώ συμβαίνουν διαδοχικές κρίσεις, εδώ που τα λέμε από το 2019 και μετά, τι δεν έχει γίνει; Από παγκόσμια πανδημία μέχρι δύο πολέμους, μέχρι πληθωριστική κρίση, μέχρι ενεργειακή κρίση και όμως ό,τι βγαίνει από το στόμα του Πρωθυπουργού, τηρείται.
Αυτό και ο πιο σκληρός κριτής της κυβέρνησης το δέχεται. Είναι τεράστια κατάκτηση αξιοπιστίας για τη χώρα να έχεις απέναντί σου ένα πολιτικό σύστημα το οποίο ό,τι εκφέρει το τηρεί. Και εγώ δεν θα σας πω ότι δεν μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι, ότι δεν μπορούμε να βελτιωθούμε, ότι δεν μπορούμε να κάνουμε και άλλα.
Προτιμώ να σας εκπλήξουμε ευχάριστα από να σας εκπλήξουμε δυσάρεστα. Προτιμώ ο έξτρα δημοσιονομικός χώρος που δημιουργείται να έρθει σε εσάς και να ανακοινωθεί τη στιγμή που τον έχουμε κατακτήσει από το να αναγκαστούμε να πάρουμε κάτι πίσω. Το ίδιο είπε και ο Πρωθυπουργός.
Και νομίζω ότι αυτό, ως άνθρωποι του επιχειρείν και της καθημερινότητας, το σέβεστε πολύ περισσότερο. Το «να» σε σχέση με το «θα». Και από εκεί και πέρα καταλαβαίνω ότι ακόμη υπάρχουν προτεραιότητες και πράγματα που πρέπει να γίνουν.
Σήμερα, παρουσιάζετε μια ψηφιακή πλατφόρμα. Πόσο σπουδαίο είναι αυτό, ότι μπορούμε να αποτυπώσουμε τη δραστηριότητά σας σε όλη τη χώρα. Τα ψηφιακά υπηρετούν τον άνθρωπο.
Δεν πρέπει να γίνεται το ανάποδο. Αλλά, ταυτοχρόνως, το σύνολο της αφαίρεσης της γραφειοκρατίας, το σύνολο της αποτύπωσης του τι παράγεται, το σύνολο της αποτύπωσης του ποιοι είστε, πόσο σημαντικό είναι αυτό για να μπορούμε και εμείς να κάνουμε πολιτική, γιατί ό,τι δεν μπορείς να μετρήσεις, δεν μπορείς να το μεταρρυθμίσεις, δεν μπορείς να το αλλάξεις. Και για εσάς, να ξέρετε την πραγματική σας συνεισφορά και για να μπορεί να υπάρχει απέναντί σας μια πολιτεία η οποία εμπεριστατωμένα τοποθετείται και μιλάει με στοιχεία.
Άρα, το μήνυμά μου προς εσάς είναι το ότι τα μέτρα, είτε αυτό αφορά τη βελτίωση στον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης, είτε αυτό αφορά τη μείωση της προκαταβολής φόρου, είτε αυτό αφορά το τέλος επιτηδεύματος, είτε αυτό αφορά και άλλα τα οποία δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί, αλλά σας διαβεβαιώ, θα προτεραιοποιηθούν άμα έχουμε περισσότερες δημοσιονομικές δυνατότητες τα επόμενα χρόνια, σας τοποθετούν στο επίκεντρο αυτού που σκεφτόμαστε για τη χώρα.
Και εδώ να σταθώ και σε αυτό που είπατε πριν κύριε Πρόεδρε, κύριε Καφούνη, αναφερθήκατε σε σχέση με το πώς θα βελτιωνόταν ο τζίρος συνολικότερα στη χώρα, αν οι τουρίστες ξόδευαν περισσότερα, αν οι καταναλωτές ξόδευαν περισσότερα. Όταν γίνεται μία ΔΕΘ, τα χρήματα πηγαίνουν στο σύνολο της κοινωνίας. Το σύνολο της κοινωνίας λέει κάτι το οποίο είναι σωστό.
Λέει, έχουμε ανάπτυξη στην Ελλάδα. Ξέρετε, ότι «φοράω» και ένα ευρωπαϊκό καπέλο, το καπέλο του Πρόεδρου του Eurogroup και σας λέω ότι αυτή τη στιγμή πάρα πολλές χώρες που δεν το περιμέναν πριν 10 και πριν 15 χρόνια, αυτή τη στιγμή δεν έχουν αυτή τη συζήτηση. Δεν μιλάμε για έναν έξτρα δημοσιονομικό χώρο από τον οποίο συζητάμε για την κοινωνική και οικονομική προτεραιοποίηση ποιος θα στηριχθεί περισσότερο.
Εμείς έχουμε χάσει και 10 χρόνια. Είναι δεδομένο. Αλλά, δεν είναι αυτός ο διάλογος αυτή τη στιγμή στις κεντρικές χώρες της Ευρώπης.
Οι κεντρικές χώρες της Ευρώπης έχουν δε «δίδυμη» κρίση. Και ενεργειακή και στα ομόλογα. Η κρίση ομολόγων, θυμίζω ότι ήταν αυτή που αποσταθεροποίησε την ελληνική οικονομία το 2010. Αυτό, λοιπόν, έχει λυθεί για την Ελλάδα, είμαστε σε άλλη συνθήκη σε σχέση με το χρέος μας και με το έλλειμμά μας. Διαχειριζόμαστε μία τεράστια ενεργειακή κρίση.
Αλλά ταυτοχρόνως, ενώ είμαστε τρίτοι -στην πρώτη τριάδα- στις χώρες που στηρίζουν τον κόσμο, τους πολίτες, τις επιχειρήσεις, με στοχευμένα μέτρα για την ενέργεια, έχουν δοθεί 800 εκατομμύρια ευρώ φέτος. Αυτά είναι τα νούμερα. Από τον κρατικό προϋπολογισμό.Δεν προσθέτω τη ΔΕΘ σε αυτό, γιατί στις άλλες χώρες δεν υπάρχει ΔΕΘ, αντιστοίχως. Μειώνουν ελλείμματα και διαχειρίζονται μείωση δαπανών.
Το λέω αυτό, γιατί πρέπει να ξέρουμε ποια είναι η διαδρομή στην οποία βαδίζουμε και γιατί υπάρχει και ένα κεκτημένο. Το κεκτημένο του να μην ξανασυμβεί το ίδιο. Και να μην ξαναπεράσει ο λογαριασμός στα παιδιά μας. Γιατί, αναφερθήκατε πριν στις οικογένειες. Άρα, η Ελλάδα είναι σε μια διαδρομή που διαρκώς της επιτρέπει μέσα από διεθνείς κλυδωνισμούς να τα πηγαίνει καλύτερα κάθε χρόνο, με μεγάλες δυσκολίες, να διαχειρίζεται κρίσεις, να στηρίζει και την κοινωνία στο μάξιμουμ που αντέχει η οικονομία, η κοινωνία και οι δυνατότητες.
Και ταυτόχρονα, όλα τα χρήματα τα οποία περνάνε συνολικά στην κοινωνία γυρνάνε στο εμπόριο. Γυρνάνε στην καθημερινότητα της οικονομικής δραστηριότητας. Σας αφορούν όλα.
Όχι μόνο τα στοχευμένα μέτρα για εσάς. Αυτό το οποίο εγώ μπορώ να σας πω, είναι ότι έχουμε πολλές προκλήσεις μπροστά μας στα επόμενα χρόνια. Αν καταφέρουμε με υγιή τρόπο να υπερβούμε πανευρωπαϊκά όλες αυτές τις κρίσεις, η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να κάνει περισσότερα καταρχήν, πριν πάμε στην Ελλάδα.
Έχουμε μια πρόκληση παραγωγικότητας, έχουμε μια πρόκληση προσαρμογής στην τεχνολογία, έχουμε μια πρόκληση προσαρμογής στην ενεργειακή κρίση. Όλα αυτά μαζί πιστεύω ότι θα τα υπερβούμε. Και καταφέρνοντας και κατακτώντας αυτό βήμα-βήμα, όλο αυτό θα γυρίσει πίσω στην οικονομική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια. Όπως ο κόσμος ζητάει. Ο κόσμος ζητάει να δει τα αποτελέσματα της ανάπτυξης. Τα αποτελέσματα της ανάπτυξης, λοιπόν, πρέπει όντως να γυρνάνε στο σύνολο της κοινωνίας και στο εμπόριο, και στον συνταξιούχο, και στον δημόσιο λειτουργό, στον δάσκαλο των παιδιών μας, και στον γιατρό.
Στους πάντες πρέπει να γυρνάνε. Και στον ελεύθερο επαγγελματία που, σωστά θα πει, «φορολογήθηκα αδίκως», σε κάποιες περιπτώσεις, ναι. Σας λέω, ως Υπουργός Οικονομικών, πρώτος εγώ ότι αυτό ισχύει. Γι’ αυτό και κάναμε και αυτή την αλλαγή, στον τρόπο και στην αρχιτεκτονική του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης.
Αλλά, στο τέλος της ημέρας, υπάρχει μια διαδρομή που είναι διαδρομή προς τα μπρος. Και αυτή τη διαδρομή, την κάνεις με χαρτί και μολύβι, χωρίς πολλά λόγια, μιλώντας συγκεκριμένα, βελτιώνοντας διαρκώς τον εαυτό σου, αλλά, επί του πραγματικού και επί των πραγματικών δυνατοτήτων.
Οπότε, εγώ αυτό που σας μεταφέρω σήμερα ως μήνυμα, είναι ότι θα είμαι σε στενή επαφή μαζί σας, ότι κάθε δυνατότητα η οποία θα δημιουργείται, εδώ θα είμαστε για να συζητήσουμε όλες τις λεπτομέρειες της, ότι υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία από ευρωπαϊκά προγράμματα, εγγυοδοτικά εργαλεία, τα οποία όλα ξέρουμε, ο Πρόεδρός σας μου τα μεταφέρει, ότι πρέπει διαρκώς να τα βελτιώνουμε και να τα διευρύνουμε για να ακουμπάνε εσάς, ναι, και ότι θα είμαστε από πάνω από όλα τα προβλήματα. Αλλά, θα είμαστε και θα είμαι πάντα με απόλυτη ειλικρίνεια, όχι με «θα» αλλά με «να».
Σας ευχαριστώ και πάλι πάρα πολύ.
