Στη βαθμίδα BBB, με σταθερές προοπτικές, διατήρησε την πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας η Fitch Ratings, αναγνωρίζοντας την ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις και την ανθεκτικότητα της ανάπτυξης. Ο οίκος προβλέπει ότι έως το τέλος του 2026 η Ελλάδα θα πάψει να έχει το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Eυρωζώνη, καθώς το ελληνικό χρέος να βρεθεί χαμηλότερα από το ιταλικό.
Η απόφαση της 6ης Νοεμβρίου δεν συνοδεύτηκε από αναβάθμιση της βαθμίδας ή βελτίωση των προοπτικών. Η Fitch επισημαίνει ότι, παρά την πρόοδο, το χρέος παραμένει εξαιρετικά υψηλό, οι εξωτερικές ανισορροπίες επιμένουν και οι διαρθρωτικές αδυναμίες εξακολουθούν να περιορίζουν τις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας.
Στα στηρίγματα της αξιολόγησης περιλαμβάνονται το κατά κεφαλήν εισόδημα και οι δείκτες διακυβέρνησης, που υπερβαίνουν τα διάμεσα επίπεδα των χωρών της κατηγορίας BBB, καθώς και το αξιόπιστο πλαίσιο πολιτικής που συνδέεται με τη συμμετοχή στην ΕΕ και την ευρωζώνη.
Χρέος στο 124,6% του ΑΕΠ το 2028
Η Fitch προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα μειωθεί από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 124,6% το 2028. Η υποχώρηση στηρίζεται στα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, στην ευνοϊκή διαφορά μεταξύ ανάπτυξης και επιτοκίων και στην ενεργή διαχείριση των υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πρόωρων αποπληρωμών δανείων.
Παρότι η πορεία αυτή ενισχύει τη βιωσιμότητα του χρέους, η απόσταση από τις υπόλοιπες χώρες της ίδιας βαθμίδας παραμένει μεγάλη: το διάμεσο χρέος των κρατών με αξιολόγηση BBB διαμορφώνεται στο 56,9% του ΑΕΠ.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι χρηματοδότησης περιορίζονται από τη διάρθρωση του ελληνικού χρέους. Η μέση διάρκεια αποπληρωμής φτάνει τα 19 χρόνια, μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων έχει ευνοϊκούς όρους και σταθερά επιτόκια, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα προβλέπονται περίπου στο 12% του ΑΕΠ το 2026.
Το μέσο τεκμαρτό επιτόκιο παραμένει κοντά στο 1,5%, χαμηλότερα από την αναμενόμενη ονομαστική ανάπτυξη περίπου 4%. Τα χαρακτηριστικά αυτά περιορίζουν τις ανάγκες αναχρηματοδότησης και προσφέρουν προστασία απέναντι στις αναταράξεις των αγορών.
Πλεονάσματα παρά τις φοροελαφρύνσεις
Για το 2026, ο οίκος αναμένει συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,6% του ΑΕΠ, έναντι διάμεσου ελλείμματος 3,1% για τις χώρες της κατηγορίας BBB. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,6% του ΑΕΠ.
Οι εκτιμήσεις του οίκου ενσωματώνουν τα μόνιμα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, ύψους περίπου 0,8% του ΑΕΠ, κυρίως φορολογικές μειώσεις και στοχευμένες δαπάνες. Συνυπολογίζουν επίσης την προσωρινή ενεργειακή στήριξη και τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες.
Η αύξηση των εσόδων εξακολουθεί να υπερβαίνει την αύξηση των δαπανών, καθώς υποστηρίζεται από τις φορολογικές εισπράξεις, τις ασφαλιστικές εισφορές και τη βελτίωση της συμμόρφωσης.
Η Fitch θεωρεί ότι η προσήλωση στα υγιή δημόσια οικονομικά έχει αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, με ευρεία πολιτική και κοινωνική στήριξη. Θετικά αξιολογεί τον εγχώριο δημοσιονομικό κανόνα του 2025, που απαιτεί πρωτογενές πλεόνασμα, και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Τη χαλαρότερη στάση του προϋπολογισμού του 2027 την αντιμετωπίζει ως μετριασμό της υπεραπόδοσης και όχι ως υποχώρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Ανάπτυξη 2% με οδηγό τις επενδύσεις
Σε ότι αφορά την ανάπτυξη, ο οίκος προβλέπει μέσο ρυθμό μεγέθυνσης 2% την περίοδο 2026–2028, διατηρώντας την Ελλάδα σε τροχιά καλύτερων επιδόσεων από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Βασική κινητήρια δύναμη παραμένει η εγχώρια ζήτηση, ιδιαίτερα οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση.
Τα έργα του NextGenerationEU, οι δημόσιες επενδύσεις και η συνέχεια της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αναμένεται να στηρίξουν τον σχηματισμό παγίου κεφαλαίου. Η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα συμβάλλει στην αναπλήρωση του κεφαλαιακού αποθέματος έπειτα από μακρά περίοδο υποεπένδυσης.
Παραμένουν, όμως, κίνδυνοι από το διεθνές περιβάλλον και την υλοποίηση των επενδύσεων. Το πραγματικό ΑΕΠ βρίσκεται ακόμη αισθητά χαμηλότερα από την προ κρίσης κορυφή του, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παρά τη μείωση της ανεργίας, οι ελλείψεις δεξιοτήτων και άλλα διαρθρωτικά εμπόδια περιορίζουν την παραγωγική ικανότητα.
Το επίμονο εξωτερικό έλλειμμα
Σημαντική αδυναμία παραμένει η εξωτερική θέση της χώρας. Η Fitch προβλέπει έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 6,5% του ΑΕΠ το 2026, με σταδιακή μόνο συρρίκνωση μεσοπρόθεσμα.
Οι χαμηλές εγχώριες αποταμιεύσεις και οι αυξημένες εισαγωγές που συνοδεύουν την επενδυτική δραστηριότητα συντηρούν τις πιέσεις. Οι τουριστικές εισπράξεις, οι ευρωπαϊκοί πόροι και οι άμεσες ξένες επενδύσεις στηρίζουν τη χρηματοδότηση, χωρίς να αρκούν για ουσιαστική βελτίωση των εξωτερικών δεικτών.
Παράλληλα, η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση αφήνει την οικονομία εκτεθειμένη σε εισαγόμενες ανατιμήσεις, συμβάλλοντας σε πληθωρισμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης το 2026.
Οι τράπεζες και οι όροι αναβάθμισης
Η εικόνα των τραπεζών είναι σαφώς ισχυρότερη, με ικανοποιητική κερδοφορία, ρευστότητα και κεφαλαιοποίηση. Η Fitch εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για το Δημόσιο παραμένουν περιορισμένοι, αν και επισημαίνει την εξάρτηση από το αναβαλλόμενο φόρο και την έκθεση σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.
Για να προχωρήσει σε νέα αναβάθμιση, απαιτείται μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε περαιτέρω σημαντική μείωση του χρέους, με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ανθεκτική ανάπτυξη, καθώς και βελτίωση της παραγωγικής δυναμικότητας και της αγοράς εργασίας.
Αντίθετα, ανακοπή της πτώσης του χρέους ή σοκ στην ανάπτυξη και στις εξωτερικές ισορροπίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υποβάθμιση, καταλήγει στην έκθεσή του ο οίκος.
