Το πρόβλημα του ανταγωνισμού στους δημόσιους διαγωνισμούς της χώρας μας αναδεικνύει η Πλατφόρμα Δεδομένων Δημοσίων Συμβάσεων (Public Procurement Data Space, PPDS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ψηφιακή πλατφόρμα που δημιουργεί μεταδεδομένα της ευρωπαϊκής πλατφόρμας ανάρτησης δημοσίων διαγωνισμών που υλοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (και όχι μόνον) TED, δείχνει ότι η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια κατέχει το ρεκόρ των δημόσιων συμβάσεων με έναν υποψήφιο ανάδοχο.
Ειδικά φέτος, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η πλατφόρμα PPDS, το 64,9% των διαγωνισμών που έγιναν από φορείς του δημοσίου τομέα στη χώρα μας, είχαν έναν ενδιαφερόμενο προμηθευτή/ανάδοχο. Είναι το μεγαλύτερο ποσοστό που καταγράφεται στην ΕΕ και είναι υπερδιπλάσιο του μέσου όρου στην ΕΕ. Σύμφωνα με το PPDS, κατά μέσο όρο το 27,6% των διαγωνισμών ολοκληρώνονται με έναν υποψήφιο προμηθευτή/ανάδοχο.
Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από περίπου 1,5 εκατομμύρια διαδικασίες που αναρτήθηκαν στο TED για το έτος που διανύουμε. Εξ’ αυτών περίπου 9.930 διαδικασίες αφορούσαν στην Ελλάδα. Πρόκειται δηλαδή για διαγωνισμούς μεσαίου και μεγάλου μεγέθους, με προϋπολογισμούς άνω των 140.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).
Δεύτερη χώρα πίσω από την Ελλάδα είναι η Πολωνία. Στη χώρα αυτή, περίπου το 54% των διαγωνισμών ολοκληρώνεται με έναν υποψήφιο ανάδοχο και ακολουθεί η Κύπρος με αντίστοιχη επίδοση 51%. Το χαμηλότερο ποσοστό διαγωνισμών με μοναδικό ενδιαφερόμενο στην ΕΕ έχει η Φινλανδία σε ποσοστό 14,6%.

Στοιχεία για τους Δημόσιους Διαγωνισμούς ©Public Procurement Data Space
Η πλατφόρμα μεταδεδομένων PPDS παρέχει στοιχεία από το 2021 και μετά. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν μια ραγδαία αύξηση των διαγωνισμών που γίνονται στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια με έναν ενδιαφερόμενο. Συγκεκριμένα το ποσοστό των διαγωνισμών που υλοποιούνται με έναν ενδιαφερόμενο ξεκινά το 2021 από το 42,1% και σταδιακά ανέρχεται στο 64,9%.

Στοιχεία για τους Δημόσιους Διαγωνισμούς ©Public Procurement Data Space
Τα στοιχεία της πλατφόρμας δείχνουν ακόμη ότι το 2021 το επίπεδο διενέργειας διαγωνισμών με έναν ενδιαφερόμενο δεν είχε αυτή τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης. Σε επίπεδο Ευρώπης οι διαγωνισμοί με ένα ενδιαφερόμενο ανέρχονταν στο 31,5% και στη χώρα μας στο 42,1%. Στη συνέχεια όμως, οι δείκτες αυτοί αποκλίνουν αισθητά και φτάνουν στο 27,6% στην Ευρώπη και στο 64,9% στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ύψος του προϋπολογισμού των διαγωνιστικών διαδικασιών που έλαβαν μια προσφορά στη χώρα μας. Σχεδόν τέσσερις στους πέντε διαγωνισμούς (82,3%) που ολοκληρώθηκαν με έναν υποψήφιο ανάδοχο είχαν φέτος προϋπολογισμό πάνω από 20 εκατ. ευρώ. Η δεύτερη κατηγορία διαδικασιών που έλαβε μόνον μια προσφορά, ήταν οι διαγωνισμοί με προϋπολογισμό από 500.000 έως 2.000.000 ευρώ όπου το 72,8% των διαγωνισμών είχαν έναν ενδιαφερόμενο.

Στοιχεία για τους Δημόσιους Διαγωνισμούς ©Public Procurement Data Space
Στην Ευρώπη η κατάσταση είναι πολύ πιο διαφορετική. Μόλις το 21,7% των διαγωνισμών με προϋπολογισμό άνω των 20 εκατ. ευρώ έχουν διεξαχθεί με έναν ενδιαφερόμενο, ενώ η μεγαλύτερη κατηγορία διαγωνισμών που έλαβε μόνον μια προσφορά ήταν μεταξύ 150.000 – 500.000 ευρώ (ποσοστό 33,1%). Ωστόσο εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει με την χώρα μας, σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό διαγωνισμών που δεν αναφέρει προϋπολογισμό και στη συγκεκριμένη κατηγορία, το 35,7% αυτών διεξάγονται με έναν ενδιαφερόμενο.
Με βάση το ενιαίο και τυποποιημένο σύστημα ταξινόμησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους διαγωνισμούς (CPV), το 2026 ο χώρος της υγείας στην Ελλάδα ήταν εκείνος που παρουσίασε τους περισσότερους διαγωνισμούς με έναν ενδιαφερόμενο. Από το σύνολο των διαγωνισμών που διεξήχθησαν με ένα υποψήφιο ανάδοχο, το 38,7% αφορούσε στον χώρο της υγείας, το 27,9% στον γενικότερο χώρο παροχής δημοσίων υπηρεσιών, το 19,6% στην εκπαίδευση κ.λπ.

Στοιχεία για τους Δημόσιους Διαγωνισμούς ©Public Procurement Data Space
Τα διαχρονικά στοιχεία ωστόσο δεν είναι ίδια. Στην επταετία 2021-2026 για την οποία υπάρχουν στοιχεία στο PPDS φαίνεται ότι ο γενικότερος χώρος παροχής δημοσίων υπηρεσιών λαμβάνει τη «μερίδα του λέοντος» σε συμβάσεις με ένα ενδιαφερόμενο (33,4%), και ακολουθούν ο χώρος της υγείας (28,4%) και η εκπαίδευση (26,24%).
Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο χώρος των δημόσιων αμυντικών προμηθειών, που ενσωματώνει ειδικές προβλέψεις, στη χώρα μας παρουσιάζει ένα πολύ χαμηλό ποσοστό διαγωνισμών που διεξάγονται με έναν ενδιαφερόμενο. Αυτό το ποσοστό έγινε ορατό μόνον τα τελευταία χρόνια αντιστοιχώντας σε πάνω από 2%.
Στην Ευρώπη η κατάσταση είναι αρκετά διαφορετική. Σχεδόν το 67,6% των διαγωνισμών που διενεργήθηκε με έναν υποψήφιο ανάδοχο αφορά στο χώρο της υγείας. Μόλις το 16,8% των διαγωνισμών με ένα ενδιαφερόμενο αφορούσε το γενικότερο χώρο της δημόσιας διοίκησης και το 6,2% τον χώρο της εκπαίδευσης. Έτσι, ενώ στη χώρα μας οι διαγωνισμοί με έναν ενδιαφερόμενο μοιράζονται (σχεδόν ισόποσα) στην υγεία, στην γενική δημόσια διοίκηση, και την εκπαίδευση, στην Ευρώπη αυτού του είδους οι διαγωνισμοί εστιάζονται αποκλειστικά στο χώρο της υγείας.
Ακόμη τα στοιχεία του PPDS δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι μια από τις πιο «αργές» χώρες της ΕΕ αναφορικά με τις διαδικασίες διενέργειας διαγωνισμών. Το 2026 κατά μέσο όρο απαιτήθηκαν 203 ημέρες για την ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 89 ημέρες.
Ο δείκτης αυτός δείχνει το χρόνο που απαιτείται από τη στιγμή που υποβάλλονται οι προσφορές σε μια διαγωνιστική διαδικασία, μέχρι την ανάθεση του συμβολαίου στον ανάδοχο. Στο επίπεδο αυτό η Ελλάδα έχει την δεύτερη χειρότερη επίδοση στην Ευρώπη, με την Ιταλία να έχει την χειρότερη (256 ημέρες) και την καλύτερη η Γερμανία (51 ημέρες).

Στοιχεία για τους Δημόσιους Διαγωνισμούς ©Public Procurement Data Space
Σύμφωνα με την πλατφόρμα PPDS o μέσος όρος ημερών υλοποίησης μια σύμβασης στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια παλινδρομεί μεταξύ 125 και 215 ημερών.

Στοιχεία για τους Δημόσιους Διαγωνισμούς ©Public Procurement Data Space
