Γάλα: Καταρρέουν οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη, ανεβαίνουν στην Ελλάδα

Θετικά νέα για τους παραγωγούς, άσχημα μαντάτα για τους καταναλωτές που πληρώνουν περισσότερα στα σούπερ μάρκετ

Γάλα ©Unsplash

Την ώρα που οι Ευρωπαίοι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντική υποχώρηση των τιμών στο γάλα και το χοιρινό κρέας, η Ελλάδα αποτελεί μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά γάλακτος.

Σύμφωνα με την ανάλυση της ολλανδικής εταιρείας Vesper BV, οι τιμές που εισέπραξαν οι Έλληνες γαλακτοπαραγωγοί κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες, ωστόσο διαμορφώθηκαν κατά 24,2% υψηλότερα από τον μέσο όρο των 26 ευρωπαϊκών χωρών της έρευνας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις μόλις τρεις χώρες όπου καταγράφηκε αύξηση των τιμών παραγωγού, έστω και οριακή, κατά 0,1%. Υψηλότερη άνοδο σημείωσαν η Μάλτα (3,7%) και η Κύπρος (0,8%), ενώ στις υπόλοιπες 23 χώρες καταγράφηκαν μειώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις πλησίασαν το 30%.

Με βάση το επίπεδο των τιμών, η Ελλάδα καταλαμβάνει την τρίτη θέση μεταξύ των χωρών της έρευνας, πίσω από την Κύπρο και τη Μάλτα, όπου οι παραγωγοί πληρώνονται αντίστοιχα 49,8% και 44,9% περισσότερο από τον μέσο όρο. Η Vesper αποδίδει την ανθεκτικότητα των τιμών στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτών των αγορών, οι οποίες εξυπηρετούν κυρίως την εγχώρια κατανάλωση.

Αντίθετα, στη Λιθουανία οι τιμές παραγωγού υποχώρησαν κατά 28,6%, στο Βέλγιο κατά 28%, στην Ολλανδία κατά 26,9%, στη Γερμανία κατά 26,8% και στη Δανία κατά 25,4%. Βασικός παράγοντας πίσω από την πτώση είναι η υποχώρηση των τιμών των γαλακτοκομικών προϊόντων, με τις ευρωπαϊκές τιμές του βουτύρου να έχουν μειωθεί περισσότερο από 25% μέσα σε έναν χρόνο.

Η κρίση στην ελληνική κτηνοτροφία

Η ελληνική εξαίρεση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα της παρατεταμένης κρίσης στην εγχώρια κτηνοτροφία. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο και η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών που είχε πλήξει τη χώρα το 2024 έχουν προκαλέσει σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου και εισοδήματος.

Ήδη μέχρι το τέλος Μαρτίου του 2026 είχαν καταγραφεί 486.300 θανατώσεις αιγοπροβάτων λόγω ευλογιάς από την έναρξη της επιζωοτίας, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου οι θανατώσεις αιγοπροβάτων στη Λέσβο λόγω αφθώδους πυρετού είχαν ξεπεράσει τις 80.000. Μάλιστα, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, έχουν ολοκληρωθεί οι φάκελοι αποζημιώσεων ύψους 4,12 εκατ. ευρώ για 94 πληγείσες εκτροφές στο νησί.

Η συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των ζώων δημιουργούν πιέσεις στην εγχώρια παραγωγή, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν ανασταλτικά στην αποκλιμάκωση των τιμών. Ωστόσο, η έρευνα της Vesper δεν τεκμηριώνει άμεση σύνδεση των ζωονόσων με την εξέλιξη των τιμών γάλακτος στην Ελλάδα. Άλλωστε, η ευλογιά πλήττει την αιγοπροβατοτροφία, ενώ ο αφθώδης πυρετός προσβάλλει και τα βοοειδή.

Κατακόρυφη πτώση στις τιμές του χοιρινού

Ο σύνθετος δείκτης Milk & Pork Price Index της Vesper, που συνδυάζει τις μεταβολές των τιμών παραγωγού γάλακτος και χοίρων σφαγής σε 11 ευρωπαϊκές χώρες, αναδεικνύει την Ολλανδία ως τη μεγαλύτερη χαμένη, με πτώση 27,7%. Ακολουθούν η Δανία (25,5%) και το Βέλγιο (23,8%).

Στο χοιρινό, οι τιμές υποχώρησαν και στις 12 χώρες που παρακολουθεί η εταιρεία, με τις μεγαλύτερες μειώσεις στην Ολλανδία (28,5%), στην Ισπανία (26,3%) και στη Δανία (25,5%). Οι κινεζικοί δασμοί στο ευρωπαϊκό χοιρινό, οι υψηλοί αριθμοί σφαγών και η αφρικανική πανώλη των χοίρων στην Ισπανία επιβάρυναν την αγορά. Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη κατάταξη.

Το ζητούμενο για τους καταναλωτές είναι κατά πόσον οι μειώσεις των τιμών στην Ευρώπη θα μετακυλιστούν στο ράφι των σούπερ μάρκετ, ιδιαίτερα στα εισαγόμενα προϊόντα. Για τους Έλληνες κτηνοτρόφους, πάντως, οι υψηλότερες τιμές παραγωγού δεν συνεπάγονται απαραίτητα μεγαλύτερη κερδοφορία, δεδομένων των απωλειών ζωικού κεφαλαίου, του αυξημένου κόστους εκτροφής και των περιορισμών στην παραγωγή.