Προτάσεις για την ανάπτυξη των ελληνικών λιμανιών ως κεντρικούς κόμβους υπεραξίας για την οικονομία και την κοινωνία παρουσίασε ο Νίκος Ανδρουλάκης, χθες, Δευτέρα 19 Ιανουαρίου, στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής με τίτλο “Λιμάνια: Μηχανισμός ανάπτυξης της οικονομίας”, που πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά (ΕΒΕΠ).
Στην ίδια εκδήλωση, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, και ο Θάνος Πάλλης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά και Γραμματέας του Τομέα Ναυτιλίας του ΠΑΣΟΚ, ανέπτυξαν περαιτέρω τις προτάσεις, εστιάζοντας στη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στην ψηφιοποίηση, την πράσινη μετάβαση και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Ακόμη, η εκδήλωση ανέδειξε ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν την πορεία των λιμένων για τις επόμενες δεκαετίες, μετατρέποντάς τα σε στρατηγικούς κόμβους υπεραξίας για τη χώρα.
Νίκος Ανδρουλάκης: «Η Ελλάδα χρειάζεται ένα εθνικό σχέδιο για τα λιμάνια»
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, υπογράμμισε ότι η λιμενική πολιτική αποτελεί ζήτημα εθνικής στρατηγικής και γεωπολιτικής σημασίας, καθώς τα ελληνικά λιμάνια συνδέουν τη χώρα με τη Μεσόγειο και τις διεθνείς αγορές. Στην ομιλία του παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία που αποτυπώνουν την κατάσταση των ελληνικών λιμένων: μόνο το 2,6% των λιμένων παγκοσμίως διαθέτουν ιδιοκτησία που επιτρέπει ιδιωτική συμμετοχή με πλήρη διαφάνεια, ενώ το 93% των φορέων διοίκησης λιμένων παραμένουν δημόσιοι.
Επιπλέον, μόνο το 6% των ευρωπαϊκών λιμένων συνδυάζουν δημόσια διοίκηση με ιδιωτική πρωτοβουλία, γεγονός που δείχνει περιορισμένη ευελιξία και περιορισμένη αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα.
Ο κ. Ανδρουλάκης αναφέρθηκε επίσης σε 129 λιμένες της Ανατολικής Αττικής, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική τους σημασία, ενώ επισήμανε το πρόβλημα της σημαντικής υποστελέχωσης στα ελληνικά λιμάνια, με παραδείγματα όπως η Σαντορίνη, όπου υπηρετούν μόλις δύο υπάλληλοι και η Νάξος όπου εργάζονται μόνο οκτώ.
Ακόμη, κατήγγειλε τη χρόνια αποσύνθεση που έχει προκληθεί από την καθυστέρηση εφαρμογής ευρωπαϊκών κανονισμών και από τις αποσπασματικές πωλήσεις λιμένων, όπως στο Ηράκλειο και στην Ηγουμενίτσα, οι οποίες ,σύμφωνα με τον ίδιο, υπονομεύουν το δημόσιο συμφέρον, ενώ τόνισε ότι είναι επιτακτική ανάγκη η στενή συνεργασία μεταξύ δημόσιου τομέα, τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδιωτών, καθώς και η διασφάλιση διαφάνειας, λογοδοσίας και συμμετοχής των πολιτών σε κάθε απόφαση που αφορά τα λιμάνια.
Υπογράμμισε τέλος ότι η λιμενική πολιτική πρέπει να υπηρετεί όχι μόνο τους οικονομικούς στόχους, αλλά και την κοινωνική συνοχή και ασφάλεια, ώστε τα ελληνικά λιμάνια να καταστούν βιώσιμα και στρατηγικά για τη χώρα.
Βασίλης Κορκίδης: «Τα λιμάνια δεν είναι απλά υποδομές, αλλά πυλώνες ανάπτυξης»
Στην συνέχεια τον λόγο πήρε ο Βασίλης Κορκίδης, ο οποίος στην ομιλία του έθεσε τις βάσεις για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης. Τόνισε μάλιστα ότι τα λιμάνια είναι κάτι περισσότερο από απλές λιμενικές εγκαταστάσεις, είναι πυλώνες ανάπτυξης, επιχειρηματικής ευημερίας και κοινωνικής συνοχής.
Επισήμανε ότι για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά πρέπει να στηρίζονται σε σαφείς κανόνες, διαφάνεια και ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Στη συνέχεια παρουσίασε τους 12 βασικούς πυλώνες που αποτελούν το θεμέλιο του σχεδίου:
- Συνύπαρξη δημόσιου και ιδιωτικού ρόλου: Η ανάπτυξη των λιμένων πρέπει να προωθήσει συνεργασία μεταξύ δημόσιου τομέα και ιδιωτικής επιχειρηματικότητας. Αυτό το μοντέλο διασφαλίζει τη βέλτιστη αξιοποίηση πόρων και την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, χωρίς να υπονομεύονται τα δημόσια συμφέροντα.
- Ολοκληρωμένος σχεδιασμός χρήσεων: Προτεραιότητα δίνεται σε έναν ολιστικό σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τόσο την οικονομική διάσταση όσο και την προστασία του περιβάλλοντος. Τα λιμάνια θα πρέπει να σχεδιάζονται ως πολλαπλών χρήσεων κέντρα, με σεβασμό στην αειφορία.
- Δημιουργία αυτοτελών οργανισμών: Η αποκέντρωση και η τοπική αυτονομία κρίνονται αναγκαίες ώστε κάθε λιμάνι να προσαρμόζεται στις ειδικές ανάγκες της περιοχής του, δίνοντας τη δυνατότητα ευέλικτης και αποτελεσματικής διαχείρισης.
- Επαναφορά στρατηγικών αρμοδιοτήτων στο κράτος: Για να διασφαλιστεί ο κεντρικός συντονισμός και η συνοχή, το κράτος μέσω του Υπουργείου Ναυτιλίας θα πρέπει να διατηρήσει βασικές αρμοδιότητες, αποτρέποντας κατακερματισμό και αδιαφάνεια.
- Δημόσιο διαθέσιμο κεφάλαιο: Η χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους είναι απαραίτητη για να αντιμετωπιστούν ασυνέπειες στην υλοποίηση έργων και να στηριχθούν πρωτοβουλίες που προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.
- Στελέχωση με ειδικευμένο προσωπικό: Η επάρκεια και εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί θεμέλιο για την ομαλή και αποτελεσματική λειτουργία των λιμένων, ιδιαίτερα στη διαχείριση παραχωρήσεων και τεχνικών διαδικασιών.
- Ασφάλεια και κανόνες λειτουργίας: Η προστασία των εργαζομένων και η τήρηση αυστηρών κανόνων ασφαλείας και λειτουργίας είναι αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία και την εμπιστοσύνη των χρηστών.
- Ορθολογική ανάπτυξη: Η συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση και τις κοινωνίες διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη των λιμένων ενσωματώνει τις ανάγκες και τις προτεραιότητες της ευρύτερης περιοχής.
- Ευρωπαϊκή συμμόρφωση: Τα ελληνικά λιμάνια οφείλουν να ευθυγραμμιστούν πλήρως με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, τόσο σε θέματα περιβάλλοντος όσο και λειτουργίας, ώστε να ανταγωνίζονται επάξια στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά.
- Δίκτυο τουριστικών λιμένων: Η ανάπτυξη μικρότερων λιμένων που εστιάζουν στον τουρισμό μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην τοπική οικονομία, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες απασχόλησης και επιχειρηματικότητας.
- Πράσινη και ψηφιακή μετάβαση: Η υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής και βιώσιμων πρακτικών είναι καθοριστική για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την αύξηση της αποδοτικότητας.
- Σταθερότητα και εμπιστοσύνη: Η συνέπεια στην εφαρμογή κανόνων και η διατήρηση ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου είναι αναγκαία για να δοθεί εμπιστοσύνη στους επενδυτές και στους τοπικούς φορείς.
Ο κ. Κορκίδης έκλεισε την ομιλία του τονίζοντας ότι «η Ελλάδα έχει όλα τα εχέγγυα να καταστήσει τα λιμάνια της διεθνώς ανταγωνιστικά κέντρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει πολιτική βούληση και στρατηγικός σχεδιασμός».
Η τεχνολογική αναβάθμιση των ελληνικών λιμένων
Με την σειρά του, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά και Γραμματέας Τομέα Ναυτιλίας του ΠΑΣΟΚ, Θάνος Πάλλης, προσέγγισε το θέμα από την τεχνική και ακαδημαϊκή σκοπιά. Επισήμανε ότι «η Ελλάδα, με το μεγαλύτερο μήκος ακτογραμμής στην ΕΕ και με κρίσιμο ρόλο στην θαλάσσια οικονομία, πρέπει να δει τα λιμάνια ως συστήματα στρατηγικής σημασίας που συνδέουν μεταφορές, βιομηχανία, τουρισμό και οικονομική ανάπτυξη».
Ο κ. Πάλλης υπογράμμισε την ανάγκη ψηφιοποίησης και ενεργειακής μετάβασης, αναφέροντας πως η ελληνική λιμενική πολιτική πρέπει να εναρμονιστεί με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Μίλησε για την ενίσχυση της ασφάλειας, τη βελτίωση των διαδικασιών με τεχνολογίες αιχμής και την ενσωμάτωση καινοτομιών που θα καταστήσουν τα λιμάνια βιώσιμα και ανταγωνιστικά για τις επόμενες δεκαετίες.
Τόνισε, επίσης, την ανάγκη για ενιαίο εθνικό σχέδιο που θα συνδυάζει τον δημόσιο και ιδιωτικό ρόλο με διαφάνεια, συμμετοχικότητα και σταθερούς κανόνες, προκειμένου να ισορροπήσει η οικονομική μεγέθυνση με το κοινωνικό όφελος.
