Σημαντικές πιέσεις στο λειτουργικό κόστος της ελληνικής ακτοπλοΐας προκαλεί η άνοδος των τιμών των καυσίμων, ως αποτέλεσμα των γεωπολιτικών εξελίξεων, με τις εταιρείες του κλάδου να αναζητούν τρόπους ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
Όπως δήλωσε στο Powergame.gr, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας ΣΕΕΝ, Διονύσης Θεοδωράτος, η αύξηση των τιμών του πετρελαίου έχει ήδη δημιουργήσει σημαντική επιβάρυνση για την ελληνική ακτοπλοΐα.
«Σε σχέση με τις τιμές του πετρελαίου πριν από την έναρξη του πολέμου, η ελληνική ακτοπλοΐα επιβαρύνεται περίπου με 14 εκατομμύρια ευρώ μόνο για τον Μάρτιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα καύσιμα στο επίκεντρο των πιέσεων
Το αυξημένο ενεργειακό κόστος αποτελεί σήμερα τον βασικότερο παράγοντα πίεσης για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, καθώς επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία των πλοίων και τη βιωσιμότητα των δρομολογίων.
Όπως εξηγεί ο κ. Θεοδωράτος, το κόστος των καυσίμων αποτελεί διαχρονικά τον σημαντικότερο παράγοντα στη διαμόρφωση των λειτουργικών εξόδων ενός πλοίου.
«Τα καύσιμα αποτελούν περίπου το 50% του συνολικού κόστους λειτουργίας ενός πλοίου», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου δημιουργούν πρόσθετες οικονομικές πιέσεις για τον κλάδο.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική ακτοπλοΐα, η οποία εξυπηρετεί εκατομμύρια επιβάτες ετησίως και αποτελεί βασικό μέσο μεταφοράς για τη σύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα.
«Συνεχίζονται οι συζητήσεις με το Υπουργείο Ναυτιλίας και την Κυβέρνηση»
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι ακτοπλοϊκές εταιρείες βρίσκονται σε διάλογο με το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, προκειμένου να εξεταστούν πιθανά μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ, στόχος είναι να αποφευχθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η μετακύλιση του αυξημένου κόστους στους επιβάτες.
«Συνεχίζονται οι συζητήσεις με το Υπουργείο Ναυτιλίας για να βρεθούν τρόποι ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση που έχει δημιουργηθεί λόγω του πολέμου και να μην μετακυλιστεί όσο το δυνατόν περισσότερο στο εισιτήριο», ανέφερε.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία μεταβολή στις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, παρά τις σημαντικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
«Δεν έχει γίνει καμία αλλαγή στις τιμές από το 2024 μέχρι και τώρα και περιμένουμε να δούμε πού θα καταλήξουν οι συζητήσεις», σημείωσε.
Χατζηδάκης: Είμαστε ήδη σε συζητήσεις με τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις
Σε συνέχεια των πιέσεων που δέχεται ο κλάδος της ελληνικής ακτοπλοΐας λόγω της αύξησης των καυσίμων, η κυβέρνηση εξετάζει μέτρα για τη στήριξη της αγοράς και τη διατήρηση προσιτών εισιτηρίων.
Όπως τόνισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, με στόχο να ληφθούν παρεμβάσεις ανάλογα με τις εξελίξεις στην Ευρώπη και τα περιθώρια που υπάρχουν για μια συνολική πολιτική στήριξης. Υπενθύμισε ότι πέρυσι εφαρμόστηκε μείωση κατά 50% των λιμενικών τελών, ενώ από την περίοδο της πανδημίας ο ΦΠΑ για τις ακτοπλοϊκές και αεροπορικές μεταφορές μειώθηκε στο 13%, γεγονός που έχει βοηθήσει στη συγκράτηση των τιμών.
Παράλληλα, προωθούνται σημαντικές πρωτοβουλίες με κοινοτική χρηματοδότηση για το «πρασίνισμα» του στόλου και των λιμανιών, όπως η δημιουργία υποδομών cold ironing σε νησιωτικά λιμάνια και η ναυπήγηση πλήρως ηλεκτρικών φέρι για πορθμειακές γραμμές, με συνολικές επενδύσεις που φτάνουν τα 180 εκατ. ευρώ και δυνατότητα κρατικών ενισχύσεων έως 500 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει δεκαετή εξαίρεση από περαιτέρω ευρωπαϊκές επιβαρύνσεις, διασφαλίζοντας ότι οι προσπάθειες για τη βιώσιμη λειτουργία των πλοίων δεν θα μετακυλιστούν άμεσα στους επιβάτες. Οι κινήσεις αυτές επιβεβαιώνουν τη στόχευση της κυβέρνησης για σταθερά και προσιτά ακτοπλοϊκά εισιτήρια, παρά τις δυσκολίες του ενεργειακού και γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Η πράσινη μετάβαση αυξάνει το κόστος
Την ίδια στιγμή, η ελληνική ακτοπλοΐα καλείται να αντιμετωπίσει και τις προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης, καθώς οι νέοι ευρωπαϊκοί κανονισμοί για τις εκπομπές ρύπων αυξάνουν σταδιακά το κόστος λειτουργίας των πλοίων.
Η εφαρμογή του EU Emissions Trading System (EU ETS), καθώς και του κανονισμού FuelEU Maritime Regulation, επιβάλλουν αυστηρότερα όρια στις εκπομπές και υποχρεώνουν τις ναυτιλιακές εταιρείες να επενδύσουν σε πιο «πράσινες» τεχνολογίες.
Οι αλλαγές αυτές οδηγούν σε αυξημένες επενδυτικές ανάγκες για την ανανέωση του στόλου και την υιοθέτηση νέων καυσίμων ή τεχνολογιών χαμηλότερων εκπομπών.
Ο εκσυγχρονισμός των πλοίων αποτελεί μια διαδικασία που απαιτεί σημαντικά κεφάλαια και χρόνο, ενώ η κατασκευή ενός νέου σύγχρονου πλοίου μπορεί να διαρκέσει ακόμη και τρία χρόνια.
Καθοριστική η θερινή περίοδος
Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία ενόψει της θερινής περιόδου, όταν η ζήτηση για ακτοπλοϊκές μετακινήσεις αυξάνεται σημαντικά λόγω της τουριστικής κίνησης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η ακτοπλοΐα δεν αποτελεί δραστηριότητα που λειτουργεί μόνο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά διατηρεί δρομολόγια καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, εξυπηρετώντας τις ανάγκες μετακίνησης των νησιωτών και τη μεταφορά εμπορευμάτων.
Η ελληνική ακτοπλοΐα εξυπηρετεί κάθε χρόνο περίπου 20 εκατομμύρια επιβάτες, συνδέοντας περισσότερα από 80 νησιά με την ηπειρωτική Ελλάδα και αποτελώντας κρίσιμο κρίκο για την οικονομική δραστηριότητα και την ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών.
Παράλληλα, ο κλάδος απασχολεί δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους και συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία, τόσο μέσω των μεταφορών όσο και μέσω της υποστήριξης του τουριστικού τομέα.
Η δύσκολη εξίσωση για τον κλάδο
Σε αυτό το περιβάλλον, οι ακτοπλοϊκές εταιρείες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης βιώσιμων δρομολογίων και στη διατήρηση προσιτών τιμών για το επιβατικό κοινό.
Η άνοδος των τιμών των καυσίμων, σε συνδυασμό με τις νέες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και τις επενδύσεις που απαιτούνται για τον εκσυγχρονισμό του στόλου, δημιουργούν ένα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον για τον κλάδο.
Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, η εξεύρεση λύσεων σε συνεργασία με την πολιτεία θα είναι καθοριστική τους επόμενους μήνες, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της ελληνικής ακτοπλοΐας χωρίς να υπάρξουν σημαντικές αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
