Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο έντονης ανησυχίας για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, με τον γενικό γραμματέα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), Αρσένιο Ντομίνγκες, να προειδοποιεί ότι η παροχή ναυτικών συνοδειών σε εμπορικά πλοία δεν μπορεί να εγγυηθεί πλήρως την ασφάλειά τους, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα μέτρο περιορισμένης αποτελεσματικότητας και όχι για βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο επικεφαλής του IMO υπογράμμισε ότι, αν και η στρατιωτική παρουσία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο, δεν τον εξαλείφει. «Ο κίνδυνος παραμένει. Τα εμπορικά πλοία και οι ναυτικοί εξακολουθούν να είναι ευάλωτοι», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η ναυτιλία βρίσκεται ουσιαστικά «στη μέση μιας σύγκρουσης με την οποία δεν έχει καμία σχέση».
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει επιδεινωθεί δραματικά μετά από τη σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, η οποία έχει οδηγήσει σε σχεδόν πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως. Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες από το συγκεκριμένο πέρασμα, γεγονός που καθιστά την κρίση ιδιαίτερα ανησυχητική για την παγκόσμια οικονομία.
IMO: Περιορισμένα περάσματα, αυξανόμενες επιθέσεις και κίνδυνος για τα πληρώματα
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 18 πλοία στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου από την έναρξη των εχθροπραξιών, ενώ η ηγεσία της χώρας έχει προχωρήσει σε μονομερή ανακοίνωση περί «κλεισίματος» των Στενών. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με το Brent να ξεπερνά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, εντείνοντας τους φόβους για παγκόσμιες οικονομικές αναταράξεις.
Παρά τις εξαγγελίες των Ηνωμένων Πολιτειών για παροχή ναυτικής προστασίας σε εμπορικά πλοία, μέχρι στιγμής δεν έχει υλοποιηθεί κάποιο οργανωμένο σύστημα συνοδειών. Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι διεθνείς πιέσεις προς συμμάχους, ιδίως στην Ευρώπη και την Ασία, να συμβάλουν στην αποκατάσταση της ασφάλειας στη θαλάσσια περιοχή.
Ο κ. Ντομίνγκες επεσήμανε ότι η γεωγραφία των Στενών επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση. Αν και το συνολικό πλάτος τους φτάνει τα 33 χιλιόμετρα, οι ναυτιλιακοί διάδρομοι είναι εξαιρετικά περιορισμένοι — μόλις περίπου 4 χιλιόμετρα συνολικά και για τις δύο κατευθύνσεις. Παράλληλα, η ορεινή ακτογραμμή του Ιράν προσφέρει στρατηγικό πλεονέκτημα για αιφνιδιαστικές επιθέσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για τις συνθήκες που επικρατούν στα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή. Ο IMO έχει ήδη απευθύνει έκκληση στις ναυτιλιακές εταιρείες να καταγράψουν τα αποθέματα τροφίμων, νερού και καυσίμων, καθώς υπάρχει ορατός κίνδυνος εξάντλησης βασικών προμηθειών για τα πληρώματα.
«Η κατάσταση είναι κρίσιμη. Η πρόσβαση στα λιμάνια είναι περιορισμένη, ενώ και οι λιμενικές υποδομές αποτελούν στόχους επιθέσεων. Σε κάποιο σημείο, τα πλοία δεν θα μπορούν πλέον να συνεχίσουν να λειτουργούν», προειδοποίησε ο Ντομίνγκες.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός αναμένεται να συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση του συμβουλίου του, με βασικό στόχο την αξιολόγηση των κινδύνων και την έκκληση για άμεση αποκλιμάκωση της έντασης. Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής του οργανισμού κάλεσε τους πλοιοκτήτες να αποφύγουν τη διέλευση από την περιοχή, έως ότου διασφαλιστούν στοιχειώδεις συνθήκες ασφάλειας.
«Δεν πρέπει να τίθεται σε κίνδυνο ούτε η ανθρώπινη ζωή ούτε τα πλοία», κατέληξε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διπλωματική λύση που θα αποκαταστήσει τη σταθερότητα στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία.
