Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO – International Maritime Organization) επεξεργάζεται σχέδιο για την απομάκρυνση των εκατοντάδων πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν, η οποία διαρκεί εδώ και επτά εβδομάδες. Την αποκάλυψη έκανε ο γενικός γραμματέας της υπηρεσίας του ΟΗΕ, Αρσένιο Ντομίνγκες, διευκρινίζοντας ότι το σχέδιο θα μπορέσει να ενεργοποιηθεί μόλις υπάρξουν σαφείς ενδείξεις αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
Όπως εξήγησε, οι συζητήσεις επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στη σειρά με την οποία θα αποπλεύσουν τα εγκλωβισμένα πλοία, με βασικό κριτήριο το χρονικό διάστημα που τα πληρώματα παραμένουν ακινητοποιημένα. Η προετοιμασία του IMO αποτυπώνει τη σοβαρότητα της ναυτιλιακής κρίσης, η οποία έχει πλέον εισέλθει στην ένατη εβδομάδα, καθώς η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο σκληρής διαφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Παρά την κατ’ αρχήν συμφωνία που επιτεύχθηκε την περασμένη Παρασκευή για το άνοιγμα των Στενών, στο πλαίσιο ευρύτερων συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου, η κατάσταση στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Οι δύο πλευρές συνεχίζουν να επιμένουν στις θέσεις τους, ενώ όλα δείχνουν ότι ο νέος γύρος επαφών στο Ισλαμαμπάντ θα αποδειχθεί καθοριστικός για την επόμενη ημέρα στη ναυσιπλοΐα της περιοχής.
Αν και ορισμένα πλοία επιχείρησαν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, με κάποια εξ αυτών να τα καταφέρνουν, η Ουάσιγκτον διατήρησε τον ναυτικό αποκλεισμό για δεξαμενόπλοια που συνδέονται με ιρανικά λιμάνια. Σε απάντηση, το Πολεμικό Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία τίθεται εκ νέου εκτός λειτουργίας έως ότου αρθούν οι αμερικανικοί περιορισμοί. Έτσι, παρά τις διπλωματικές κινήσεις, η θαλάσσια δίοδος βρίσκεται σε παράλυση, με δεκάδες πλοία να βρίσκονται σε αναμονή και την εμπορική αλυσίδα να συνεχίζει να δέχεται ισχυρές πιέσεις.
Νέα δοκιμασία για την εύθραυστη εκεχειρία αποτέλεσε και η υπόθεση του ιρανικού containership «Touska», η κατάσχεση του οποίου στον Κόλπο του Ομάν επανέφερε την ένταση στο προσκήνιο. Το πλοίο, με αριθμό IMO 9328900 και υπό ιρανική σημαία, είχε αποπλεύσει από το Πορτ Κλάνγκ της Μαλαισίας μεταφέροντας φορτίο από την Κίνα. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, στις 19 Απριλίου διέσχισε τη γραμμή αποκλεισμού του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, παρεμποδίστηκε, ακινητοποιήθηκε και στη συνέχεια κατασχέθηκε από πεζοναύτες. Το «Touska» παραμένει πλόιμο και δεν διατρέχει κίνδυνο βύθισης.
Κατά τις ίδιες πηγές, το πλοίο μετέφερε είδη διπλής χρήσης, δηλαδή υλικά που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και για στρατιωτικούς σκοπούς, παραβιάζοντας έτσι τους όρους του αποκλεισμού. Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το πλήρωμα αναμένεται να επιστρέψει σύντομα στο Ιράν, στοιχείο που αφήνει ένα περιορισμένο περιθώριο αποκλιμάκωσης, τουλάχιστον σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Απάτες με κρυπτονομίσματα
Την ίδια ώρα, η κρίση έχει ανοίξει χώρο και για φαινόμενα απάτης. Η ελληνική εταιρεία διαχείρισης ναυτιλιακών κινδύνων MARISKS προειδοποίησε ότι ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες, των οποίων τα πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα δυτικά του Στενού του Ορμούζ, έχουν λάβει ψευδή μηνύματα που υπόσχονται ασφαλή διέλευση με αντάλλαγμα πληρωμές σε κρυπτονομίσματα. Σύμφωνα με την εταιρεία, άγνωστοι που εμφανίζονται ψευδώς ως εκπρόσωποι των ιρανικών αρχών ζητούν από πλοιοκτήτες τέλη διέλευσης σε Bitcoin ή Tether, υποσχόμενοι «εκκαθάριση» της διαδικασίας.
Η MARISKS ξεκαθάρισε ότι τα συγκεκριμένα μηνύματα αποτελούν απάτη και ότι δεν έχουν αποσταλεί από ιρανικές αρχές, καλώντας τη ναυτιλιακή κοινότητα να επιδείξει αυξημένη προσοχή. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται να προστεθεί στο ήδη βαρύ κλίμα ανασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία η απουσία σταθερού πλαισίου διέλευσης και η συσσώρευση κινδύνων έχουν εντείνει την επιφυλακτικότητα των πλοιοκτητών.
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά παγωμένη ενόψει του νέου κύκλου επαφών στο Ισλαμαμπάντ. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς αναμένεται να μεταβεί στην πακιστανική πρωτεύουσα, ενώ οι Ιρανοί διαπραγματευτές φέρεται να έχουν λάβει το «πράσινο φως» από τον ανώτατο ηγέτη της χώρας για να συμμετάσχουν, παρά τις δημόσιες επιφυλάξεις των προηγούμενων ημερών.
Πάντως, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous, η εικόνα στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Το τελευταίο 24ωρο, έως τις 14:00 χθες το μεσημέρι, καταγράφηκαν μόλις τέσσερις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων, δύο εισερχόμενες και δύο εξερχόμενες, όλες μέσω του διαδρόμου που έχει καθορίσει το Ιράν. Από τα δύο εισερχόμενα πλοία, κανένα δεν τελεί υπό κυρώσεις: το ένα κατευθυνόταν προς τη Χαμρίγια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και το δεύτερο ανέμενε οδηγίες. Από την πλευρά των εξερχόμενων, το ένα είχε αποπλεύσει από το Ζουμπάιρ του Ιράκ και το άλλο από το Κουβέιτ. Και τα δύο δεν εμποδίστηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις, καθώς δεν είχαν προορισμό ιρανικά λιμάνια.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, καμία από τις πρόσφατες διελεύσεις δεν αφορά πλοία ελληνικών συμφερόντων, στοιχείο που αντανακλά τη συνεχιζόμενη επιφυλακτικότητα των πλοιοκτητών απέναντι στους αυξημένους κινδύνους στην περιοχή. Μέχρι να διαφανεί μια πιο σταθερή αποκλιμάκωση, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμένουν ένα από τα πιο ασταθή και κρίσιμα σημεία της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.
