Η σταδιακή επαναφορά της εμπορικής ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία στις διεθνείς αγορές, καθώς τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι πλοιοκτήτες αρχίζουν να ανακτούν την εμπιστοσύνη τους στην ασφάλεια της περιοχής μετά τη συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Παρά τη βελτίωση της εικόνας, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση απέχει ακόμη σημαντικά από τα προ κρίσης επίπεδα. Οι διελεύσεις πλοίων παραμένουν μειωμένες, ενώ εκατοντάδες πλοία εξακολουθούν να βρίσκονται σε αναμονή για ασφαλή έξοδο από τον Περσικό Κόλπο.
21 διελεύσεις σε ένα 24ωρο
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακής πληροφόρησης Windward, κατά το τελευταίο 24ωρο καταγράφηκαν συνολικά 21 διελεύσεις πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, αριθμός που θεωρείται ενθαρρυντικός σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες της κρίσης.
Από τις διελεύσεις αυτές, επτά πλοία εισήλθαν στον Περσικό Κόλπο και 14 πλοία εξήλθαν, γεγονός που υποδηλώνει προσπάθεια αποσυμφόρησης της περιοχής και απομάκρυνσης του συσσωρευμένου στόλου που παρέμενε εγκλωβισμένος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην παρουσία πλοίων δυτικών συμφερόντων, μεταξύ των οποίων ένα containership με σημαία Νότιας Κορέας και ένα VLCC με σημαία Λιβερίας. Οι κινήσεις αυτές θεωρούνται ένδειξη ότι οι μεγάλοι εμπορικοί παίκτες αρχίζουν να θεωρούν εκ νέου βιώσιμη τη διέλευση από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Επιστροφή στα Στενά του Ορμούζ
Τα δεδομένα δείχνουν επίσης σημαντική αλλαγή στη γεωγραφία των διελεύσεων.
Από τα επτά εισερχόμενα πλοία, τρία χρησιμοποίησαν τον κεντρικό δίαυλο, δύο κινήθηκαν μέσω του βόρειου διαδρόμου κοντά στις ιρανικές ακτές και δύο μέσω του νότιου διαδρόμου κοντά στο Ομάν.
Στην εξερχόμενη κίνηση, επτά πλοία χρησιμοποίησαν τον κεντρικό δίαυλο και επτά τον νότιο διάδρομο, ενώ δεν καταγράφηκε καμία έξοδος μέσω της βόρειας διαδρομής.
Οι αναλυτές της Windward επισημαίνουν ότι η επιστροφή πλοίων στον κεντρικό διάδρομο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημάδια αποκλιμάκωσης. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες απέφευγαν το συγκεκριμένο πέρασμα, επιλέγοντας εναλλακτικές πορείες προκειμένου να μειώσουν τον επιχειρησιακό κίνδυνο.
Οι ροές πετρελαίου ανακάμπτουν
Θετικά είναι τα μηνύματα και από την αγορά ενέργειας.
Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler, οι ροές αργού πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ ανήλθαν στα 4,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καθώς δεξαμενόπλοια που είχαν παραμείνει σε αναμονή κατάφεραν να περάσουν από την περιοχή.
Παρά την ανάκαμψη, οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η διέλευση δεν έχει επιστρέψει σε φυσιολογικά επίπεδα. Η αβεβαιότητα εξακολουθεί να επηρεάζει τις αποφάσεις των ναυλωτών και των πλοιοκτητών, ενώ παραμένουν σε ισχύ έκτακτα μέτρα ασφαλείας.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας είναι καθοριστική, καθώς πριν από την κρίση από το συγκεκριμένο πέρασμα διερχόταν καθημερινά περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού πετρελαίου.
Τι δείχνουν τα στοιχεία της Clarksons
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από τα στοιχεία της Clarksons Research.
Σύμφωνα με τον ναυλομεσιτικό οίκο, μετά την ενεργοποίηση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν, καταγράφηκε μέσος όρος 29 διελεύσεων πλοίων ημερησίως, έναντι μόλις 11 διελεύσεων ημερησίως που είχαν καταγραφεί κατά την περίοδο της κρίσης.
Ωστόσο, ακόμη και αυτός ο βελτιωμένος αριθμός παραμένει περισσότερο από 75% χαμηλότερος σε σύγκριση με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Σε όρους μεταφορικής ικανότητας, οι διελεύσεις έφτασαν τα 2,1 εκατομμύρια dwt ημερησίως, το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της κρίσης. Παρ’ όλα αυτά, η επίδοση αυτή εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου 80% κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα της αγοράς.
Παράλληλα, η Clarksons σημειώνει ότι τα λεγόμενα «mainstream» εμπορικά πλοία αντιπροσωπεύουν πλέον το 62% των συνολικών διελεύσεων, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα σταδιακής επαναφοράς της εμπιστοσύνης.
Το σχέδιο απομάκρυνσης για 600 πλοία
Την ίδια ώρα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) ανακοίνωσε ειδικό σχέδιο για την ασφαλή απομάκρυνση πλοίων που παραμένουν στην περιοχή.
Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου κοντά στις ακτές του Ομάν και την εφαρμογή συστήματος προγραμματισμένων αναχωρήσεων ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος ατυχημάτων ή συγκρούσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του IMO, έως και 600 πλοία εξακολουθούν να αναμένουν άδεια ή ασφαλείς συνθήκες για να εγκαταλείψουν την περιοχή, ενώ περίπου 11.000 ναυτικοί επηρεάζονται άμεσα από τις καθυστερήσεις.
Ο οργανισμός θεωρεί ότι η αποσυμφόρηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σταδιακά, καθώς η ταυτόχρονη έξοδος εκατοντάδων πλοίων θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Πώς βλέπουν οι Έλληνες εφοπλιστές τις εξελίξεις
Οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά και από την ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα, δεδομένου ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες διαχειρίζονται ένα από τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ είχε οδηγήσει σε εκρηκτική αύξηση των ναύλων, υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και σημαντικές καθυστερήσεις στις εμπορικές ροές. Παρότι τα τελευταία στοιχεία δείχνουν σαφή βελτίωση, οι αγορές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την περιοχή με προσοχή.
Οι επόμενες εβδομάδες θα αποτελέσουν κρίσιμο τεστ για τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας και για το κατά πόσο η αυξημένη κίνηση πλοίων θα μετατραπεί σε μόνιμη επιστροφή στην κανονικότητα σε ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου.
