Ισχυρό αποτύπωμα για το 2026 μας αφήνει η χρονιά που πέρασε, με φράσεις-ορόσημο ή λέξεις κλειδιά, που αφορούν στις προτεραιότητες των πολιτών, τις πολιτικές αντιπαραθέσεις αλλά και τις απειλές που διαγράφονται διεθνώς. Μια κωδικοποίηση των σπουδαιότερων από αυτές είναι η «κληρονομιά» για μια νέα χρονιά με ανοιχτούς λογαριασμούς, ανησυχίες και προσδοκίες.
RearmEU: Το θηριώδες εξοπλιστικό πρόγραμμα της ΕΕ, ύψους 750 δισ. ευρώ, θα μας συνοδέψει για τα επόμενα χρόνια. Είναι τέκνο των τεκτονικών διεθνών ανατροπών, του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία και της ρωσικής απειλής, αλλά και της συνειδητοποίησης ότι οι ΗΠΑ δεν αποτελούν πλέον τον εγγυητή ασφάλειας και αμυντικής θωράκισης της Ευρώπης, όπως βιώσαμε τα τελευταία 80 χρόνια. Πρόκειται για ένα σύνθετο πρόγραμμα, που πάντως εγείρει πολλές ενστάσεις και εντός των κόλπων της ΕΕ, αν και αναγνωρίζεται η αναγκαιότητά του. Η Ελλάδα υποστηρίζει το πρόγραμμα, αλλά οι ενστάσεις της αντιπολίτευσης -με αποχρώσεις οξύτητας- δεν λείπουν, κυρίως σε ό,τι αφορά στον κίνδυνο να περιοριστούν δραστικά τα κονδύλια ενίσχυσης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και του Ταμείου Συνοχής. Η υλοποίηση του προγράμματος θα περάσει από σαράντα κύματα…
Drones: Ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά και η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή εγκαινίασαν μια νέα εποχή πολεμικών αναμετρήσεων. Πλέον παρακολουθούμε την εντατική χρήση των drones, για αναγνώριση, συλλογή πληροφοριών και, κυρίως, βομβαρδισμούς με μέσα χαμηλού κόστους. Για σύγκριση, η Ουκρανία παρήγαγε το 2025 περί τα 3 εκατομμύρια drones, η Ρωσία περί τα 4 εκατομμύρια, η Κίνα πάνω από 40 εκατομμύρια μονάδες ετησίως, ενώ πλέον οι περισσότερες χώρες -και η Ελλάδα- κάνουν στροφή στην παραγωγή στρατιωτικών drones. Ο πόλεμος των drones αλλάζει τα δεδομένα και ανοίγει την όρεξη για επιθετικές βλέψεις σε πολλά σημεία του πλανήτη.
Πολύ χρήμα, αλλά για λίγους: Κατά γενική ομολογία, η συγκέντρωση πλούτου στα χέρια λίγων μεγιστάνων του χρήματος δεν έχει προηγούμενο. Μόλις το 0,001% των ανθρώπων -δηλαδή 50.000- κατέχουν πλούτο που είναι τρεις φορές μεγαλύτερος απ’ ό,τι εκείνος που αντιστοιχεί στο φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας. Ας το δούμε και αλλιώς. Οι περισσότεροι από τους 3.000 δισεκατομμυριούχους στον κόσμο έχουν συνολική περιουσία πάνω από 16 τρισ. δολάρια το 2025 -με τη μερίδα του λέοντος να έχουν οι ολίγοι του τεχνολογικού τομέα. Δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Πολλοί έκαναν το 2025 προβλέψεις για τον επερχόμενο «τεχνοφασισμό», με την κυριαρχία των τεχνολογικών γιγάντων και την επιρροή τους στις πολιτικές εξελίξεις. Σε κάθε περίπτωση, η αντίθεση πλούτου – φτώχειας, εφόσον παραμείνει, πιθανά να οδηγήσει σε (μεγάλης κλίμακας) κοινωνικές αναταράξεις.
Σούπερ μάρκετ: Ήταν και μάλλον θα συνεχίσει να είναι μια από τις πιο συχνές αναφορές των συμπολιτών μας, σε ό,τι αφορά στην ακρίβεια. Στα καθ’ ημάς, αξιολογείται ως το πιο μεγάλο πρόβλημα των πολιτών και η μεγαλύτερη πρόκληση για την κυβέρνηση. Σε έρευνα της Kapa Research, στο ερώτημα πού εντοπίζεται το πρόβλημα της ακρίβειας, το 82% των ερωτηθέντων απάντησε «στα τρόφιμα και τα είδη σούπερ μάρκετ». Πολύ πίσω, με 27% η αναφορά στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
Εξορύξεις: Λίγο πριν φύγει το 2025 μπήκε στη ζωή μας η λέξη-κλειδί για τις εξορύξεις υδρογοναθράκων. Στην ίδια έρευνα που προαναφέραμε, το 67% επικροτεί τη συμφωνία Ελλάδας-Chevron για έρευνες νότια της Κρήτης και το 62% για τη συμφωνία με την ExxonMobil για έρευνες στο Ιόνιο. Μεγάλα ποσοστά αποδοχής, που συνάδουν με μια ακόμη σημαντική ένδειξη: Οι ΗΠΑ θεωρούνται πλέον από την κοινή γνώμη ο στρατηγικός σύμμαχος της χώρας μας (59%) με τη Γαλλία δεύτερη, αλλά σε πτώση (39%).
Ξυλόλιο: Μια λέξη-επιτομή των θεωριών συνωμοσίας για το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, που ώθησε στις μεγάλες συγκεντρώσεις του περασμένου Φεβρουαρίου, για να αποδειχτεί στη συνέχεια πως κάθε άλλο παρά αντιστοιχούσε στην πραγματικότητα. Όμως, το κλίμα έντονου διχασμού, οξείας πολιτικής αντιπαράθεσης και fake news στα social media όχι μόνο δεν υποχωρούν, αλλά θα μας κρατήσουν συντροφιά μέχρι τις προσεχείς εκλογές, το 2027. Από τη μεγάλη αναταραχή που προκλήθηκε, ωφελήθηκαν κόμματα όπως η Πλεύση Ελευθερίας και η Ελληνική Λύση, ενώ το σκέφτεται για εμφάνιση στο πολιτικό προσκήνιο η Μαρία Καρυστιανού.
«Φραπές»-μπλόκα: Σε πρώτη φάση το προσωνύμιο του Ξυλούρη σηματοδότησε τις τρανταχτές επιπτώσεις από τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Παράλληλα, η έκθεση της Ευρωπαίας Εισαγγελέως Κοβέτσι έφερε μια οξύτατη αντιπαράθεση στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής, οι εργασίες της οποίας συνεχίζονται και με τη νέα χρονιά. Σε δεύτερο χρόνο, είχαμε τα μπλόκα των αγροτών με ασυνήθιστα μεγάλη ένταση και μέχρι τώρα άρνηση για διάλογο με την κυβέρνηση για τα αιτήματά τους. Όλα, εδώ, είναι ανοιχτά.
Airbnb: Λέξη-κλειδί για την πλημμυρίδα της βραχυχρόνιας ενοικίασης, που μεταξύ άλλων, περιόρισε δραματικά τη διαθεσιμότητα ακινήτων για ενοικίαση και οδήγησε σε μεγάλη όξυνση το στεγαστικό. Ενδεικτικά, οι Έλληνες πληρώνουν περί το 35% του εισοδήματός τους στα έξοδα στέγασης -η υψηλότερη τιμή στην ΕΕ, όπου ο μέσος όρος είναι γύρω στο 19%.
Αλκοτέστ: Μια ενθαρρυντική πρακτική στους δρόμους της Αθήνας και άλλων πόλεων. Σχεδόν καθημερινά «μπλόκα» της Τροχαίας στους δρόμους για ελέγχους, με τους οδηγούς να δείχνουν πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα πειθαρχία και υπομονή στις ουρές των αυτοκινήτων. Δείγμα μιας καθημερινότητας που μας αξίζει…
