Ξεκαθαρίζει πλέον το πλαίσιο διεξαγωγής των επόμενων εθνικών εκλογών – που θα γίνουν εκτός απροόπτου την άνοιξη του 2027: Θα εφαρμοστεί ο ισχύων εκλογικός νόμος, χωρίς αλλαγές, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει απορρίψει κάθε εισήγηση για οποιαδήποτε αλλαγή. Θα έχουν δικαίωμα επιστολικής ψήφου οι Έλληνες που διαμένουν στο εξωτερικό – εφόσον βέβαια επιτευχθεί η απαιτούμενη κοινοβουλευτική συναίνεση – και υπάρχει υπό συζήτηση μόνο ένα θέμα: Αν σε κάθε ψηφοδέλτιο που δίνεται στα εκλογικά τμήματα, θα υπάρχει ένα κουτάκι στο κάτω μέρος, όπου ο εκλογέας θα συμπληρώνει τον αριθμό των σταυρών που έβαλε.
Η αναγραφή του αριθμού των σταυρών προτίμησης στο ψηφοδέλτιο των βουλευτικών εκλογών σε ξεχωριστό κουτάκι έχει προταθεί από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, αλλά είναι ένα εγχείρημα που δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να υλοποιηθεί.
Στο υπουργικό συμβούλιο που συνεδρίασε χθες συμφωνήθηκε να θεσμοθετηθεί για πρώτη φορά η επιστολική ψήφος στις εθνικές εκλογές για τους Έλληνες του εξωτερικού και παράλληλα να τους δοθεί το δικαίωμα να επιλέξουν τους δικούς τους βουλευτές. Η πρόταση της κυβέρνησης, που θα συζητηθεί σε διακομματική επιτροπή, αφορά στην εισαγωγή της επιστολικής ψήφου στις βουλευτικές εκλογές, αποκλειστικά για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός της χώρας. Ταυτόχρονα, θα δημιουργηθεί μια νέα εκλογική περιφέρεια, που θα ονομαστεί περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού και θα έχει τρεις έδρες.
Ειδικότερα, η κατανομή των συνολικών εδρών (και των 300 δηλαδή) θα υπολογίζεται με βάση το σύνολο των ψήφων που λαμβάνει κάθε συνδυασμός σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης της καινούργιας του Απόδημου Ελληνισμού. Η κατανομή των τριών εδρών στην εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού γίνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες (π.χ. Αργολίδα, Λακωνία, Αρκαδία, Βοιωτία). Από που θα αφαιρεθούν οι τρεις αυτές έδρες; Από τους βουλευτές Επικρατείας, οι οποίοι από 15 που είναι σήμερα «επιστρέφουν» στους 12, όπως ίσχυε παραδοσιακά.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση αυτή ως ακόμα μια «σφραγίδα» στο «διαβατήριο» της σύγχρονης και ανοιχτής Ελλάδας, ο στόχος είναι διττός: Ο κύριος, να ενεργοποιηθεί η ομογένεια και να συμμετέχει πολύ μαζικότερα στις εθνικές εκλογές από ό,τι στις ευρωεκλογές και ο δεύτερος, να προχωρήσει σε μία άσκηση συναίνεσης με τα υπόλοιπα κόμματα.
Ο αρμόδιος Υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, απηύθυνε ήδη πρόσκληση προς τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο προκειμένου να συμμετάσχουν σε άτυπη διακομματική επιτροπή για τη συζήτηση της κυβερνητικής αυτής πρωτοβουλίας. Η πρώτη συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί μεθαύριο, Πέμπτη 29 Ιανουαρίου, στις 11:00 το πρωί στο Υπουργείο Εσωτερικών. «Η εκλογική διαδικασία αποτελεί την ύψιστη έκφραση δημοκρατίας.
Οι συνθήκες, σήμερα περισσότερο από ποτέ, απαιτούν να κάνουμε το επόμενο, αυτονόητο βήμα, υπερβαίνοντας τις κομματικές γραμμές, και να δυναμώσουμε τη φωνή των Ελλήνων του εξωτερικού και την εξωστρέφεια της χώρας μας. Προσβλέπω σε έναν ουσιαστικό διάλογο με όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή, προκειμένου αυτή η μεταρρύθμιση να γίνει νόμος του κράτους, εφόσον εξασφαλισθεί η απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία», ανέφερε σχετικά ο κ. Λιβάνιος.
Το δικαίωμα της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος των Ελλήνων του εξωτερικού και στις εθνικές εκλογές από τον τόπο της κατοικίας τους θα θεσμοθετηθεί ωστόσο μόνο αν συγκεντρώνει 200 ψήφους η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία. Όπως προβλέπει ρητά το Σύνταγμα (στο άρθρο 54), «νόμος που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών μπορεί να ορίζει τα σχετικά με την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από τους εκλογείς που βρίσκονται έξω από την Επικράτεια.
Ως προς τους εκλογείς αυτούς η αρχή της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών δεν κωλύει την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος με επιστολική ψήφο ή άλλο πρόσφορο μέσο, εφόσον η καταμέτρηση και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων διενεργείται όποτε αυτό γίνεται και σε ολόκληρη την Επικράτεια».
Ακόμα, ωστόσο κι αν συμφωνήσει το ΠΑΣΟΚ, που έχει εκφραστεί θετικά στο παρελθόν για την επιστολική ψήφο των Ελλήνων της διασποράς, μαζί με τη ΝΔ οι ψήφοι που αθροίζουν στη Βουλή είναι 189 και θα χρειαστεί τουλάχιστον ένα κόμμα επιπλέον να ψηφίσει θετικά για να εφαρμοστεί η μεταρρύθμιση αυτή. Ως προς την άσκηση του δικαιώματος αυτού και για τους Έλληνες που διαμένουν εντός Ελλάδας, ο νομικός κόσμος διίσταται αν αυτό απαιτεί συνταγματική αναθεώρηση για να μπορεί να εφαρμοστεί στις εθνικές εκλογές. Σε κάθε περίπτωση, είναι κάτι που αναμένεται να συζητηθεί σε δεύτερο χρόνο με τα κόμματα.
