Οι συμφωνίες της Άγκυρας και οι ευκαιρίες του διαλόγου, η επόμενη μέρα στα ελληνοτουρκικά

Αρκετά τα έργα Αθήνας- Άγκυρας, που – εφόσον υλοποιηθούν - θα δείξουν ότι η λεγόμενη πολιτική των ήρεμων νερών αποδίδει καρπούς

Επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα, όπου πραγματοποιήθηκε η 6η Σύνοδος του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας. Ο Πρωθυπουργός είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Recep Tayyip Erdogan©ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)

Στην υλοποίηση των συμφωνιών που υπεγράφησαν στην Άγκυρα προχωρούν πλέον Ελλάδα και Τουρκία, μετά από ένα Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που πέτυχε να μπουν στην ατζέντα αρκετά ζητήματα χαμηλής πολιτικής, δεν κατόρθωσε ωστόσο να φέρει ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Παράλληλα θα προχωρήσουν οι συζητήσεις σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτη και Φιντάν, ο Πολιτικός Διάλογος (υπό την υφυπουργό εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου), οι συνομιλίες για τη Θετική Ατζέντα (υπό τον υφυπουργό εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη) και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αξιοποιεί τα αποτελέσματα της συνάντησης της Τετάρτης και στο πεδίο της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης. «Εγώ είδα έναν πρωθυπουργό, ο οποίος υπηρέτησε για άλλη μία φορά το εθνικά συμφέρον, χωρίς κορώνες, χωρίς τη λογική του «τζάμπα πατριωτισμού». Έθεσε όλα τα θέματα, για παράδειγμα, την απειλή πολέμου και δεν νομίζω ότι υπήρξε κάποια αντίδραση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. «Έθεσε ξεκάθαρα όλα όσα πρέπει να ειπωθούν για το Κυπριακό, την εθνική θέση Ελλάδας και Κύπρου. Μίλησε χωρίς περιστροφές για τη μουσουλμανική μειονότητα και όχι, όπως ανιστόρητα ακούγεται, τουρκική μειονότητα στη Θράκη», συμπλήρωσε στη συνέχεια.

Στα λεγόμενα λοιπόν ζητήματα «χαμηλής πολιτικής» σημειώθηκε πρόοδος, που αναμένεται να φανεί πιο καθαρά στην πράξη τους επόμενους μήνες. Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, κατά την αγγλοσαξονική έκφραση, ήταν ο Ντόναλντ Τραμπ: Το όνομα του προέδρου των ΗΠΑ δεν αναφέρθηκε, αλλά και οι δύο πλευρές ήταν εμφανές ότι είχαν την πρόθεση να δείξουν προς τα έξω ότι μπορούν να συζητούν και να επιχειρούν να επιλύουν τα προβλήματά τους χωρίς τη διαμεσολάβηση τρίτων.

Το μεταναστευτικό-προσφυγικό είναι ένα πεδίο στο οποίο και οι δύο πλευρές επιδιώκουν στενότερη συνεργασία για να μειωθούν οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, αφού μίλησε ο ίδιος και ο κ. Μητσοτάκης, αλλά και οι δύο Υπουργοί Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτης και Φιντάν, έδωσε μόνος του τον λόγο στον Θάνο Πλεύρη, ζητώντας να μάθει πως αξιολογεί ο Έλληνας υπουργός μετανάστευσης τη συνεργασία των δύο χωρών, όπως είπε. Ήδη εξάλλου οι ροές βαίνουν μειούμενες τα τελευταία χρόνια και η εκτίμηση που εξέφρασε η τουρκική πλευρά είναι ότι φέτος θα μειωθούν έτι περαιτέρω, καθώς όπως υποστήριξαν, έχουν αυξήσει τις επιχειρήσεις στη στεριά, στα τουρκικά παράλια, ώστε να σταματάνε τις βάρκες πριν ξεκινήσουν και να συλλαμβάνουν τους διακινητές.

Η τουρκική κυβέρνηση φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι όχι μόνο για την Αθήνα, αλλά για πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η διαχείριση του μεταναστευτικού ανάγεται σε μείζον ζήτημα και ενδιαφέρεται να δείξει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι το κύριο πρόβλημά της σταδιακά είναι η βόρεια Αφρική και όχι η Τουρκία, που αντιμετωπίζει πιο αποτελεσματικά τις μεταναστευτικές ροές από τη Μέση Ανατολή και ευρύτερα από την Ασία. Η συζήτηση στην Άγκυρα, που έγινε σε πολύ καλό κλίμα και με εκατέρωθεν φιλοφρονήσεις, ανέδειξε και το ενδιαφέρον της Τουρκίας για τη συνεργασία στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διακίνησης ναρκωτικών. Το μοναδικό μελανό σημείο που καταγράφηκε ήταν η ένσταση που διατυπώθηκε από τουρκικής πλευράς – κάτι που έχει γίνει και στο παρελθόν – για τη μείωση των σχολείων της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη, κάτι που απαντήθηκε καταλλήλως από την ελληνική πλευρά.

Στην πράξη, είναι αρκετά τα έργα και οι πρωτοβουλίες το προσεχές διάστημα που – εφόσον υλοποιηθούν – θα δείξουν ότι η λεγόμενη πολιτική των ήρεμων νερών αποδίδει καρπούς, σε συγκεκριμένους τομείς. Τέτοια είναι π.χ. η δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης, αλλά και η έναρξη απευθείας πτήσεων μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, καθώς και η αύξηση της συχνότητας των εμπορικών αεροπορικών δρομολογίων μεταξύ των δύο χωρών, όπως και η μελέτη για τον σιδηρόδρομο που θα ενώνει τη Θεσσαλονίκη με την Κωνσταντινούπολη. Είναι επίσης η έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα από κοινού χρηματοδότησης καινοτόμων ιδεών σε τομείς όπως οι βιοεπιστήμες, τα φάρμακα, η αγροδιατροφική αλυσίδα, η κυκλική βιομηχανία και η αειφόρος ενέργεια. Είναι και η διεξαγωγή δύο επιχειρηματικών φόρουμ, ένα στην Κωνσταντινούπολη και ένα στην Αθήνα, υπό την αιγίδα των δύο Υπουργείων Οικονομικών και η εν γένει ενίσχυση των εμπορικών δεσμών, με στόχο τα 10 δις δολάρια σε διμερή εμπορικό όγκο έως το 2030.