Η αυστηρή εισήγηση της εισαγγελέως της έδρας του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, Κυριακής Στεφανάτου, να μην αναγνωριστεί κανένα ελαφρυντικό στους καταδικασθέντες για την υπόθεση της Χρυσής Αυγής, αποτελεί μια κομβική εξέλιξη που ενδέχεται να καθορίσει το τελικό ύψος των ποινών αλλά και το ποιοι θα οδηγηθούν στη φυλακή.
Εάν το δικαστήριο υιοθετήσει την εισαγγελική πρόταση, αναμένεται σημαντική επιβάρυνση των ποινών για δώδεκα εκ των καταδικασθέντων, για τους οποίους εκκρεμεί έφεση υπέρ του νόμου. Παράλληλα, η απόφαση αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ελευθερία πρώην βουλευτών που κυκλοφορούσαν ελεύθεροι με ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεση, καθώς η επικύρωση της ενοχής χωρίς ελαφρυντικά καθιστά την έκτιση της ποινής σχεδόν βέβαιη.
Υπενθυμίζεται πως πρωτοδίκως είχαν αναγνωριστεί ελαφρυντικά σε 13 άτομα, τα οποία διατηρούνται σε ισχύ μέχρι την τελική ετυμηγορία του Εφετείου.
Το σκεπτικό για τον σύννομο βίο και τη συμπεριφορά
Η κυρία Στεφανάτου ανέπτυξε ένα εκτενές σκεπτικό σχετικά με την έννοια του «πρότερου σύννομου βίου». Τόνισε ότι η συγκεκριμένη ελάφρυνση απαιτεί τη διαπίστωση περιστατικών που καταδεικνύουν ότι η εγκληματική πράξη ήταν μια μεμονωμένη «παραφωνία» σε μια κατά τα άλλα νομοταγή ζωή.
Ειδικά για τον αρχηγό της οργάνωσης, Νίκο Μιχαλολιάκο, η εισαγγελέας υπενθύμισε παλαιότερη καταδίκη του για κατοχή εκρηκτικών, ενώ παρόμοιες επισημάνσεις έκανε και για δύο ακόμη μέλη. Η εισαγγελική λειτουργός υπογράμμισε ότι η ροπή προς το έγκλημα και το ρατσιστικό κίνητρο ακυρώνουν κάθε έννοια σύννομης διαγωγής, σημειώνοντας ότι η εγκληματική δράση της οργάνωσης απαιτούσε ιδιαίτερη θρασύτητα και δεν μπορεί να θεωρηθεί περιστασιακή.
Επιπλέον, ζήτησε την απόρριψη του ελαφρυντικού της «μεταγενέστερης καλής συμπεριφοράς», εξηγώντας ότι τυπικές δραστηριότητες, όπως τα μεροκάματα στη φυλακή ή η συμμετοχή σε φιλοζωικές δράσεις, δεν επαρκούν για τη στοιχειοθέτηση της ουσιαστικής βελτίωσης του χαρακτήρα του δράστη.
Υπερασπιστική γραμμή και διάρκεια δίκης
Στην αγόρευσή της, η εισαγγελέας στάθηκε στο γεγονός ότι όλοι οι κατηγορούμενοι αρνήθηκαν τις κατηγορίες, υιοθετώντας μια σκληρή γραμμή περί «πολιτικής σκευωρίας», την οποία κατέρριψε παραθέτοντας συγκεκριμένες ομιλίες στελεχών που επιβεβαιώνουν την εγκληματική φύση της δράσης τους.
Όσον αφορά το αίτημα για τη «μη εύλογη διάρκεια της δίκης», το χαρακτήρισε αόριστο, επιρρίπτοντας ευθύνες για τις καθυστερήσεις στην ίδια την πλευρά των καταδικασθέντων, αναφέροντας χαρακτηριστικά τα αιτήματα αναβολής του Μιχαλολιάκου και την παρατεταμένη αποχή των δικηγόρων κατά τον πρώτο βαθμό.
Εντάσεις στη δικαστική αίθουσα
Η πρόταση προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Γιάννη Λαγού – του μοναδικού παρόντος κατηγορουμένου – ο οποίος επιτέθηκε φραστικά στην έδρα, κάνοντας λόγο για «γελοιοποίηση» της διαδικασίας. Παρά την αρχική εντολή της προέδρου για απομάκρυνσή του, ο καταδικασθείς παρέμεινε τελικά στην αίθουσα μετά από παρέμβαση της εισαγγελέως.
Τέλος, η κυρία Στεφανάτου πρότεινε την απόρριψη ειδικών ελαφρυντικών, όπως των «μη ταπεινών αιτίων», της «ειλικρινούς μετάνοιας» και της «μετεφηβικής ηλικίας», τονίζοντας ότι το ρατσιστικό κίνητρο είναι από τη φύση του ταπεινό, ενώ τυχόν παραβιάσεις του τεκμηρίου αθωότητας από πολιτικές δηλώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της αστικής οδού.
