«Στις 24 του Οκτώβρη θα είναι πολύ νωρίς να ενεργήσουμε… Από την άλλη μεριά στις 26 του Οκτώβρη θα είναι πολύ αργά… Εμείς πρέπει να ενεργήσουμε στις 25 του Οκτώβρη». Έτσι περιγράφει ο Αμερικανός συγγραφέας Τζον Ριντ στο βιβλίο του «Δέκα ημέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο» τη σημασία που έδινε ο Λένιν στο timing-όπως λέμε σήμερα- για την επιτυχή έκβαση της εφόδου στα Χειμερινά Ανάκτορα. Βέβαια θα αναρωτηθεί κανείς πώς μου ήρθε, μέρες που είναι, τέτοια «φλασιά» από το μακρινό παρελθόν. Το ερέθισμα ήταν μια απάντηση της κ. Γρατσία, της ότι και τόσο σκιώδους πλέον καθοδηγήτριας τους Μαρίας Καρυστιανού, στο ερώτημα πότε θα ιδρυθεί ο νέος πολιτικός φορέας, απάντησε, «προσεχώς»-κάνοντάς μας να αναπολήσουμε τις προθήκες των σινεμά τα παλιά χρόνια, με τον τρόπο που ανήγγειλαν τις επόμενες ταινίες. Μιας και κάνουμε λόγο για την Έβδομη Τέχνη, μας έρχεται στο μυαλό πώς μπορείς να κάνεις εύκολα τη λάθος επιλογή για τις τελικές σου αποφάσεις. Το «Τόσο Μακριά, Τόσο Κοντά» είναι μια διάσημη ταινία του Βιμ Βέντερς. Το «Τόσο Κοντά, Τόσο Μακριά» είναι μια ελληνική ταινία της Αλίκης Δανέζη.
Όλα αυτά τα φευγάτα έχουν να κάνουν με το μάδημα της μαργαρίτας που εδώ και μήνες αφορά τρεις αναμονές για δημιουργία πολιτικών φορέων. Η μία σχετίζεται με το rebranding του Αλέξη Τσίπρα, η άλλη με το «προσεχώς» για την Μαρία Καρυστιανού και μια τρίτη με το ενδεχόμενο νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά. Παράλληλα, οι δημοσκοπήσεις επιχειρούν-μήνες επίσης-να σφυγμομετρήσουν διαθέσεις της κοινής γνώμης, προτιμήσεις, απορρίψεις, ταλαντεύσεις, πιθανότητες επιτυχίας. Παράλληλα, οι δημοσιογράφοι επιχειρούν, μάταια ως τώρα, να ανιχνεύσουν το timing της πολυαναμενόμνης εξαγγελίας.
Θυμίζουμε: από το περασμένο φθινόπωρο ο Αλέξης Τσίπρας εκδίδει την «Ιθάκη», για χάρη της οποίας περιοδεύει ανά την επικράτεια, για την παρουσίαση παράλληλα των πολιτικών του θέσεων. Η κ. Καρυστιανού ήταν έτοιμη να κάνει το μεγάλο βήμα πέρσι το καλοκαίρι, έκανε πίσω στη συνέχεια, επανήλθε με πολιτικό προφίλ προς το τέλος του χρόνου, για να φτάσουμε στο «προσεχώς» του σήμερα. Ο κ. Σαμαράς έχει πυκνώνει τις παρουσίες του, εντός και εκτός Βουλής, αφήνοντας ανοιχτό το σενάριο να ηγηθεί πολιτικού σχήματος.
Πότε θα κάνουν το κρίσιμο βήμα
Το θέμα αν θα κάνουν το κρίσιμο βήμα όχι στο «παρά πέντε» ούτε στο «και πέντε» αλλά την κατάλληλη στιγμή αφορά πρωτίστους τους ίδιους. Είναι αλήθεια ότι η πολιτική ατμόσφαιρα τους βάζει δύσκολα. Αίφνης, το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που παρατείνεται, δημιουργεί νέα δεδομένα, που διαμορφώνουν απρόβλεπτα την πολιτική ατζέντα και τους συσχετισμούς. Από την άλλη, η ρέουσα φιλολογία για πρόωρες εκλογές-παρά τη σταθερή θέση του Πρωθυπουργού ότι θα γίνουν στην ώρα τους-θέτει το δίλημμα μήπως το τρενάρισμα των εξαγγελιών κάνει ζημιά στους πολιτικούς τους σχεδιασμούς.
Προς το παρόν το τρενάρισμα των αποφάσεων φαίνεται να έχει κόστος. Ας δούμε τα ευρήματα της τελευταίας σχετικής δημοσκόπησης της GPO. Ο «δείκτης ισχυρής πιθανότητας ψήφου» παρουσιάζει κάμψη. Για τον κ. Τσίπρα είναι στο 5,1% (από το 7,9% της μέτρησης του Φεβρουαρίου). Για την κ. Καρυστιανού, στο 6,4% (από το 8,1%). Για τον κ. Σαμαρά καταγράφεται οριακή άνοδος στο μικρό, πάντως, ποσοστό πιθανότητας, στο 1,6% από το 1,2%. Άρα σε γενικές γραμμές, η πολύμηνη αναμονή αρχίζει να κουράζει, με παράγοντες που αποσυσπειρώνουν τους πιθανούς υποστηρικτές των κινήσεων αυτών. Κι αυτό παρά το ότι, στην ίδια έρευνα, το 62,2% επιθυμεί να υπάρξει πολιτική αλλαγή. Σε κάθε περίπτωση, οι αβεβαιότητες και τα «προσεχώς» δεν είναι της μόδας.
Το χάνουν συνεπώς το τρένο οι άμεσα ενδιαφερόμενοι; Φαίνεται ότι οι εκτιμήσεις που κάνουν είναι διαφορετικές, με κοινό παρονομαστή ότι έχουν ακόμη περιθώρια να επιλέξουν το πότε θα κινηθούν. Ο Αλέξης Τσίπρας αναζητεί ακόμα τα εργαλεία ευρύτερης απήχησης στην Κεντροαριστερά, εκτιμώντας ότι το timing είναι μεν σημαντικό αλλά δεν βρισκόμαστε και στο «σημείο μηδέν». Η κ. Καρυστιανού διαπιστώνει ότι η μετατροπή του ηθικού κεφαλαίου σε πολιτικό δεν είναι αυτόματη, έχει προβλήματα. Ο κ. Σαμαράς ποντάρει στην πιθανή του απήχηση σε ένα τμήμα της Δεξιάς, αντιμέτωπος όμως με μια ΝΔ που αντέχει και έναν κατακερματισμένο χώρο δεξιά του κυβερνώντος κόμματος.
Με αυτά τα δεδομένα, παραμένουν ανοιχτά δύο σενάρια. Το ένα, να γίνουν άμεσα κινήσεις και εξαγγελίες ώστε να υπάρχει χρόνος προετοιμασίας για τις εκλογές, να μπει ένα τέλος στο μαρτύριο του «περίμενε», να αρχίσει να κινείται η όποια κομματική βάση. Το άλλο, να γίνουν οι κινήσεις λίγο πριν στηθούν οι κάλπες-πολύ περισσότερο αν πάμε σε πρόωρες εκλογές-ώστε και πόροι να εξοικονομηθούν και οι όποιες θέσεις να μην μπουν σε τροχιά αντιπαράθεσης και φθοράς.
Συνοψίζοντας, το timing είναι αναγκαία αλλά όχι και επαρκής συνθήκη για αποτελεσματικές επιλογές. Η σαφής διαφοροποίηση από το υπάρχον πολιτικό φάσμα, η οργανωτική υποδομή, η αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης-όλα μαζί θα παίξουν καθοριστικό ρόλο. Εκτός και εάν, το έλλειμα των επικείμενων πολιτικών κινήσεων σε αυτά τα κρίσιμα ζητήματα αποτελεί τον κύριο λόγο της καθυστέρησης.
