Αιχμές εναντίον της κυβέρνησης άφησε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Νίκος Ανδρουλάκης κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «η σημερινή συζήτηση δεν αφορά μόνο το Σύνταγμα ως κείμενο. Αφορά και τον σεβασμό που επέδειξε η εκτελεστική εξουσία στο Σύνταγμα και τους θεσμούς τα τελευταία δέκα χρόνια. Πρακτικά αφορά δηλαδή την κουλτούρα διακυβέρνησης. Τι βιώσαμε σε αυτή την περίοδο; Επιθέσεις στις ανεξάρτητες αρχές, παρασκηνιακές παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη, καταστρατήγηση του Κανονισμού της Βουλής και του Συντάγματος. Ποιος, λοιπόν, είναι ο συνεπής, κύριε πρωθυπουργέ; Εσείς που εμφανιστήκατε ως ο θεματοφύλακας της θεσμικής αξιοπιστίας και της ευρωπαϊκής κανονικότητας, αλλά κάνατε τα ίδια και χειρότερα με τους προκατόχους σας; Ή εμείς που στεκόμαστε με την ίδια συνέπεια απέναντι σε σκοτεινές πρακτικές και τότε και σήμερα; Ποιος είναι ο θεσμικός, κύριε Μητσοτάκη; Εμείς ή εσείς;»
«Ποιος μας κάνει μαθήματα θεσμικότητας; Εσείς; Το αφεντικό που δεν έφαγε τη σφαίρα; Έτσι δεν σας αποκάλεσε ο πρώην γενικός γραμματέας σας για την υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων; Είστε το αφεντικό, κ. Μητσοτάκη; Στις δημοκρατίες αφεντικά δεν υπάρχουν. Μοναδικό αφεντικό είναι ο ελληνικός λαός», είπε ακόμη ο Νίκος Ανδρουλάκης. Ανεβάζοντας τους τόνους πρόσθεσε ότι «φτάσατε στο σημείο να θέλετε να σας ζητήσουμε και συγγνώμη. Γιατί να σας πρωτοζητήσουμε συγγνώμη, κ. Μητσοτάκη; Για το σκάνδαλο της 717 που οδήγησε στην τραγωδία των Τεμπών; Για το πάρτι της συμβουλοκρατίας; Για το πάρτι δισεκατομμυρίων σε απευθείας αναθέσεις; Για τις παράνομες υποκλοπές ή για τα εκατοντάδες εκατομμύρια πρόστιμο για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ; Για ποιο κλίμα “δικαίωσης” μιλάτε; Για την παραπομπή τεσσάρων βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, στελεχών πολιτικών γραφείων και μελών της διοίκησης που εσείς τοποθετήσατε στον ΟΠΕΚΕΠΕ; Για τους κύριους Βορίδη και Αυγενάκη για τους οποίους ορθώσατε τείχος ατιμωρησίας εργαλειοποιώντας το άρθρο 86 και σήμερα μας κάνετε μαθήματα για την αλλαγή του; Για τον τον κ. Μελά, τον υποψήφιο ευρωβουλευτή σας που τοποθετήσατε πρόεδρο στον ΟΠΕΚΕΠΕ και έχει ήδη καταδικαστεί πρωτόδικα και ελέγχεται για κακούργημα; Για “κάποιες σκιές” κάνατε λόγο όταν σας ρωτούσα επίμονα τι συμβαίνει στον ΟΠΕΚΕΠΕ και γιατί μπήκε σε εποπτεία».
Στη συνέχεια υποστήριξε ότι «δεν είμαστε εμείς οι «ξενόδουλοι» που δεν φοράμε «τη φανέλα της εθνικής Ελλάδας», κύριε Μητσοτάκη. Δεν αμαυρώνει την εικόνα της Ελλάδας όποιος αποκαλύπτει τα σκάνδαλα. Την αμαυρώνει όποιος τα προκαλεί, όποιος τα συγκαλύπτει και όποιος αρνείται να αναλάβει την πολιτική ευθύνη. Δεν εκθέτουμε τη χώρα εμείς. Τη χώρα την εκθέτει η διακυβέρνησή σας. Πρέπει λοιπόν να μπει ένας φραγμός στη θεσμική παρακμή. Και σε αυτό δεν αρκούν μόνο οι αλλαγές στο Σύνταγμα. Αλλά προέχει η δέσμευση όλων μας να σεβόμαστε το Σύνταγμα».
Κατά τον Νίκο Ανδρουλάκη, «η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία της Δημοκρατίας μας. To ΠΑΣΟΚ από θέση ευθύνης έχει καταθέσει ολοκληρωμένο σχέδιο για την αναθεώρηση του Συντάγματος που διέπεται από τρεις βασικές αρχές. Πρώτον: ατομικά δικαιώματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής μας. Δεύτερον: ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και κατοχύρωση των δημόσιων αγαθών. Και τρίτον: ισχυροποίηση των θεσμικών αντιβάρων και θωράκιση της ίδιας της Δημοκρατίας.
«Θα υπερψηφίσουμε αν φέρετε αναθεώρηση του άρθρου 110»
Ακολούθως υπογράμμισε ότι «είχαμε ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι δεν πρόκειται να δώσουμε πλειοψηφία 180 βουλευτών από την πρώτη Βουλή. Γι’ αυτό και προτείναμε την αλλαγή του άρθρου 110 του Συντάγματος, ώστε η υπερπλειοψηφία των 3/5 να απαιτείται υποχρεωτικά στη δεύτερη, την αναθεωρητική Βουλή. Σας καλώ, λοιπόν, να ψηφίσουμε τώρα την αναθεώρηση του άρθρου 110 για να αποκτήσει επιτέλους πραγματικό περιεχόμενο η συναίνεση. Για να δούμε ποιος πιστεύει στη συναίνεση και ποιος όχι. Δεσμεύομαι από σήμερα ότι θα την ψηφίσουμε αν φέρετε την αναθεώρηση του άρθρου 110». Μάλιστα, σε άλλο σημείο απευθυνόμενος στην κυβέρνηση είπε ότι «είστε φαρισαίοι – ό,τι αρνείστε σ’ εμάς σήμερα τα προτείνατε στον ΣΥΡΙΖΑ το 2019».
Σύμφωνα με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, «ο κοινός παρονομαστής των προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι η ενίσχυση των θεσμικών αντιβάρων.
Είναι η διατήρηση του ελέγχου τους στα χέρια της εκάστοτε κυβερνητικής πλειοψηφίας. Στο άρθρο 90, η κυβέρνηση αποχωρεί τυπικά από την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά τη θέση της καταλαμβάνει η κοινοβουλευτική της πλειοψηφία. Η εξουσία δεν απομακρύνεται από το κυβερνών κόμμα. Απλώς μετακινείται από το ένα κομματικό όργανο στο άλλο. Εμείς προτείνουμε πραγματικό περιορισμό της κυβερνητικής επιρροής και ουσιαστικές εγγυήσεις ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Γιατί εκείνος που μπορεί αύριο να ελεγχθεί δεν πρέπει να επιλέγει σήμερα ποιος θα τον ελέγξει».
Αναφερόμενος στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ είπε ότι «στο άρθρο 101Α, που αφορά τις Ανεξάρτητες Αρχές, δεν θεσπίζονται ουσιαστικές εγγυήσεις συναίνεσης. Αντίθετα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο μονοκομματικών επιλογών. Η δική μας πρόταση κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση. Προβλέπει αυξημένες πλειοψηφίες, ενισχύει τη θεσμική ανεξαρτησία των Αρχών και θεσπίζει δικλίδες που αποτρέπουν την κομματική τους οικειοποίηση. Μία από αυτές είναι η συνταγματική κατοχύρωση της τετραετούς απαγόρευσης ανάληψης δημόσιων θέσεων ευθύνης από αφυπηρετήσαντες δικαστικούς λειτουργούς.
Άρθρο 16 και Διαφάνεια
Κατά τον κ. Ανδρουλάκη, «στο κρίσιμο πεδίο της διαφάνειας η διαφορά μας είναι εξίσου καθαρή. Εσείς διατηρείτε τον πολιτικό αυτοέλεγχο. Εμείς προτείνουμε μια πραγματικά ανεξάρτητη Εθνική Αρχή Διαφάνειας για τα οικονομικά των κομμάτων, τις εκλογικές δαπάνες και τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων. Όσο για το άρθρο 16, το ΠΑΣΟΚ έχει καθαρή θέση: Προτείνουμε την αναθεώρησή του, ώστε να κατοχυρωθούν συνταγματικά ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας των μη κρατικών πανεπιστημίων και τα ίδια αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια για όλα τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Βάζουμε τέλος στο ξεπούλημα της ελληνικής περιουσίας. Με την αναθεώρηση του άρθρου 17 θεσπίζουμε την υποχρέωση του κράτους να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων περιοχών της χώρας. Εισάγουμε ειδικούς περιορισμούς στην μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές για λόγους εθνικής ασφάλειας. Θεσπίζουμε ρητή συνταγματική υποχρέωση του κράτους για προστασία από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες, φαινόμενα που έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια».
Εξαπολύοντας τα πυρά του στη ΝΔ είπε ότι «μας εγκαλεί που δεν δίνουμε λευκή επιταγή στην επόμενη Βουλή, όπου και θα καθοριστεί το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση άρθρων. Η συναίνεση προϋποθέτει αξιοπιστία. Βασικός κανόνας. Για να σταθμίσουμε πόσο θεσμικά αξιόπιστοι αποδειχτήκατε. Στην αναθεώρηση του 2019, η κυβέρνηση αξιοποίησε τις αυξημένες πλειοψηφίες της προτείνουσας Βουλής όχι ως εντολή για ευρύτερες συναινέσεις, αλλά ως ευκαιρία να διαμορφώσει μονομερώς και κατά πως τη βόλευε τα άρθρα του Συντάγματος. Εσείς προσωπικά, κ. Μητσοτάκη, δεν διαβεβαιώνατε ότι, ακόμη και αν το Σύνταγμα επιτρέπει την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας με πλειοψηφία 151 βουλευτών, θα αναζητούσατε ένα πρόσωπο που θα συγκέντρωνε τη μέγιστη δυνατή συναίνεση; Τι πράξατε τελικά; Για πρώτη φορά στα κοινοβουλευτικά χρονικά, επιλέξατε εν ενεργεία βουλευτή σας και τον εκλέξατε αποκλειστικά με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Άρθρο 86
Σχετικά με «το άρθρο 86 που, όπως διατυμπανίζετε, θέλετε να αλλάξετε, το εργαλειοποιήσατε κατ’ επανάληψη για να προστατεύσετε τους υπουργούς σας από την έρευνα της δικαιοσύνης. Μας λέγατε ότι θέλετε τα μέλη της κυβέρνησης να είναι ενώπιον του φυσικού δικαστή και παρά ταύτα προτείνετε η ποινική διερεύνηση υπουργών να εξακολουθεί να εξαρτάται από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Όπως γράψατε στα παλιά σας παπούτσια την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, θα το κάνετε και με την ελληνική δικαιοσύνη. Δεν τολμάτε να σπάσετε αυτό τον δεσμό εξάρτησης. Εμείς προτείνουμε κάτι διαφορετικό: η κρίση για την ποινική διερεύνηση να ανατίθεται σε ειδικό δικαστικό όργανο και όχι στη Βουλή. Γιατί σ’ ένα κράτος δικαίου οι ελεγχόμενοι δεν μπορεί να αποφασίζουν αν και πότε θα ελεγχθούν».
Αιχμές για το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή
Προτού κλείσει την ομιλία του στάθηκε στο γεγονός ότι πριν λίγο καιρό ο πρωθυπουργός έβαλε στον δημόσιο διάλογο το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή, ωστόσο σήμερα αυτό φαίνεται ότι δεν θα συμβεί. «Μας την παρουσιάζατε ως “μέγιστη πολιτική τομή”, την πήρατε πίσω άρον άρον και στα ψιλά γράμματα των εφημερίδων. Η συναίνεση προϋποθέτει αξιοπιστία. Κι εσείς την έχετε απολέσει προ πολλού. Οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ για το Σύνταγμα αναδεικνύουν δύο εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις. Την αντίληψη της προόδου απέναντι στην αντίληψη της συντήρησης.
