Δύο φορές θα συναντηθούν ξανά οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στον Νοέμβριο (σε Δουβλίνο και Βρυξέλλες), καθώς η μαραθώνια διήμερη Σύνοδος Κορυφής άφησε τα πολύ μεγάλα ζητήματα αναπάντητα, από τη συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας μέχρι τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της επόμενης επταετίας. Οι «27» συζητούσαν επί μακρόν σε δύο συνεδριάσεις (Πέμπτη και Παρασκευή) σε συγκρουσιακό κλίμα, κατέληξαν ωστόσο σε μία απόφαση για την ενέργεια που ικανοποιεί στη διατύπωσή της την ελληνική κυβέρνηση και ανοίγει τον δρόμο για νέα μέτρα ελάφρυνσης στη χώρα μας. «Αυτό το οποίο ζητάμε, και το οποίο ακούει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα -το τονίζω: στοχευμένα και προσωρινά- τα οποία θα μας επιτρέψουν, στο «οπλοστάσιο» το οποίο έχουμε ήδη ανακοινώσει, να προσθέσουμε κάποια ακόμα μέτρα, τα οποία όμως θα έχουν ακριβώς αυτόν τον χαρακτήρα», επεσήμανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του χθες το βράδυ από τις Βρυξέλλες.
Τι περιλαμβάνει τελικά η συμφωνία των ηγετών των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτή αποτυπώνεται στο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου; Πρώτον, οι «27» εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρόθεση της Επιτροπής να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που εκτίθενται περισσότερο στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, να βελτιστοποιήσει τη δυναμικότητα και την αποδοτικότητα των διυλιστηρίων της Ε.Ε. και να συγκεντρώσει τη ζήτηση ενέργειας σε εθελοντική βάση. Χαιρέτισαν επίσης την παρουσίαση της πρότασης της Επιτροπής για την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που προβλέπονται στον κανονισμό για το μεθάνιο.
Δεύτερον, οι ηγέτες της Ε.Ε. – και έχει σημασία εδώ η διατύπωση – «κάλεσαν την Επιτροπή να εξετάσει και, όπου κρίνεται αναγκαίο, να προτείνει περαιτέρω βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Η Ελλάδα, όπως τονίζουν κυβερνητικές πηγές, πέτυχε να αποτυπωθεί στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την ενέργεια η ανάγκη εξέτασης πρόσθετων στοχευμένων και προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας. Ιδιαίτερη σημασία, υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές, έχει η αναφορά στις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη, καθώς αναγνωρίζεται η ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους εθνικές ιδιαιτερότητες. Προσθέτουν δε ότι τα συμπεράσματα κινούνται προς την κατεύθυνση που υποστήριξε ο πρωθυπουργός διατηρώντας στο ευρωπαϊκό τραπέζι την ανάγκη για πρόσθετες παρεμβάσεις και πως το επόμενο ζητούμενο είναι η εξέταση συγκεκριμένων στοχευμένων και προσωρινών μέτρων που θα ανταποκρίνονται στην πίεση που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Πολύ κρίσιμο – και βαθιά διχαστικό για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. – είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της επόμενης επταετίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι διαπραγματεύσεις για το τελικό ποσό, που εξαιρετικά δύσκολα θα φτάσει τελικά τα 2 τρις ευρώ, αλλά κυρίως για την κατανομή του, μπορεί ενδεχομένως να κρατήσουν τόσο πολύ που να φτάσει η τελική συζήτηση και απόφαση να ληφθεί στην περίοδο της ελληνικής προεδρίας, δηλαδή το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Το κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής είναι γενικόλογο και σχετικά αόριστο: «Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν τα βασικά στοιχεία για την επίτευξη ενός ισορροπημένου συμβιβασμού σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, γνωστό ως πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), με βάση το επικαιροποιημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε η ιρλανδική Προεδρία. Οι ηγέτες της ΕΕ κάλεσαν τον Πρόεδρο Αντόνιο Κόστα να προωθήσει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας εγκαίρως».
Σε σχέση με το νέο ΠΔΠ 2028-2034, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μαζί με τους «Φίλους της Συνοχής» (16 χώρες της Ε.Ε.), ζητά να μην υπάρξουν περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, «δηλαδή στους βασικούς φακέλους οι οποίοι είναι ταυτισμένοι με την ίδια την έννοια της ευρωπαϊκής ενοποίησης», όπως είπε. Η κυβέρνηση μάλιστα διεκδικεί μια ισχυρή ΚΑΠ με επαρκείς πόρους, μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη και προσαρμογή στις ανάγκες της μεσογειακής γεωργίας. Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός μετά το πέρας της Συνόδου, «κατέστη απολύτως σαφές και από τη συζήτηση που είχαμε, ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής πρέπει να προστατευθεί, τουλάχιστον στα ποσά τα οποία είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα οποία θεωρώ ότι είναι ικανοποιητικά, τουλάχιστον για τη χώρα μας».
Άλλο ένα ζήτημα ήταν το μεταναστευτικό, όπου πλέον μετά και την ελληνική πρόταση ανοίγει ο δρόμος ώστε οι χώρες οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να μπορούν, σε πολύ εξαιρετικές συνθήκες, να αναστέλλουν τη χορήγηση ασύλου και να προβαίνουν και σε μαζικές επιστροφές. «Είναι μία ακόμα ελληνική πρωτοβουλία η οποία γίνεται ευρωπαϊκή πολιτική. Και προφανώς για μία χώρα η οποία βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα, αυτή η συμπλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι εξαιρετικά χρήσιμη», ανέφερε στις δηλώσεις του ο κ. Μητσοτάκης.
Η διεύρυνση της Ε.Ε. είναι επίσης ένα ζήτημα που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη χώρα μας, ιδίως δε αφού αφορά και τη «γειτονιά» μας. Η Σύνοδος Κορυφής «έδειξε» ότι το 28ο μέλος θα είναι σε σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα το Μαυροβούνιο, ενώ η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι «αξιολογούμε κάθε χώρα με βάση τη δική της επίδοση και για εμάς προτεραιότητα είναι κάθε χώρα να εκπληρώνει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει» και παράλληλα υπενθυμίζει ότι «οι αποφάσεις περί της διεύρυνσης διατηρούν τον χαρακτήρα της ομοφωνίας». Κάτι που σημαίνει ότι ο δρόμος της Ευρώπης π.χ. για τα Τίρανα ή τα Σκόπια περνάει μέσα και από την Αθήνα.
