Η υπερψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης δεν αναιρεί τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του, καθώς πρόκειται για κείμενο που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής», αναφέρει ρητά το Υπουργείο Εξωτερικών, αντιδρώντας στην απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου να εγκρίνει τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της κυβέρνησης της Τρίπολης. Η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ έχει ως εξής:
«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.
Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο Διεθνές Δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
Λιβύη: Το κοινοβούλιο της Λιβύης ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Το κοινοβούλιο της Λιβύης, που εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας και συνδέεται με το πολιτικό στρατόπεδο του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, ενέκρινε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο για τις θαλάσσιες ζώνες, που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της κυβέρνησης της Τρίπολης, που ελέγχει ντε φάκτο το δυτικό τμήμα της Λιβύης.
Όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters, το κοινοβούλιο της Λιβύης ήρε το εμπάργκο στη σχετική συμφωνία που είχε επιβάλει το 2020.
Η εξέλιξη καταγράφεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τον ελληνικό ενεργειακό σχεδιασμό, καθώς η αμερικανική Chevron προετοιμάζεται για την παρουσία της στις θαλάσσιες περιοχές που έχουν ενταχθεί στον σχεδιασμό της Αθήνας για έρευνες υδρογονανθράκων, σε συνεργασία με τη HelleniQ Energy.
Το αμφιλεγόμενο μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη. Ωστόσο, το Κοινοβούλιο της Βεγγάζης είχε αρνηθεί τότε να το επικυρώσει, κηρύσσοντάς το άκυρο. Η τωρινή υπερψήφιση ανατρέπει τη στάση σας εκείνη και εκτιμάται ότι μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες τουρκικές προκλήσεις στην περιοχή.
Η θεαματική αυτή αλλαγή στάσης προετοιμάστηκε μέσα από σημαντικές πολιτικές εξελίξεις στη Βεγγάζη και έντονο διπλωματικό παρασκήνιο. Η Άγκυρα άσκησε «ασφυκτικές πιέσεις» προς τον Σαντάμ Χαφτάρ (γιο του στρατάρχη Χαφτάρ), προκειμένου να επηρεάσει την ηγεσία του κοινοβουλίου προς την κατεύθυνση της κύρωσης. Την ίδια ώρα ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών (MIT), Ιμπραήμ Καλίν, πραγματοποιούσε επαφές στην Τρίπολη με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας.
Η επικύρωση του μνημονίου επαναφέρει στο προσκήνιο τις διεκδικήσεις Τουρκίας και Λιβύης στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ εντείνει το ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, όπου οι ελληνικές ενεργειακές πρωτοβουλίες συναντούν τις αντιρρήσεις της Τρίπολης.
Η ρηματική διακοίνωση της Τρίπολης
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στις 24 Αυγούστου 2026 η Λιβύη απέστειλε ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα, εκφράζοντας την αντίθεσή της στις σχεδιαζόμενες ελληνικές έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών.
Η λιβυκή πλευρά φέρεται να διαμαρτυρήθηκε ειδικότερα για την πρόσκληση υποβολής προσφορών για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026.
Η Τρίπολη υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες περιοχές εμπίπτουν στη λιβυκή υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, όπως αυτές αποτυπώθηκαν σε χάρτη που κατατέθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 27 Μαΐου 2025.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η λιβυκή διακοίνωση περιλάμβανε προειδοποίηση ότι “η συνέχιση των ελληνικών ενεργειών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών”.
