Σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση για την ανάγκη ουσιαστικής οικονομικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έστειλε ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Λάζαρος Κυρίζογλου, από το ετήσιο συνέδριο της Ένωσης στην Καλαμάτα, προειδοποιώντας ότι οι δήμοι κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με οικονομική ασφυξία εάν δεν αυξηθεί δραστικά η κρατική χρηματοδότηση.
Παράλληλα, έθεσε ξεκάθαρες «κόκκινες γραμμές» για τη μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων χωρίς τους απαραίτητους πόρους και προανήγγειλε δυναμικές κινητοποιήσεις εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση στα αιτήματα της Αυτοδιοίκησης.
Στην ομιλία του την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ανέδειξε το χρηματοδοτικό κενό ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, επισημαίνοντας ότι το αυξημένο κόστος ενέργειας, καυσίμων, μισθοδοσίας και λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών έχει περιορίσει σημαντικά την πραγματική αξία της κρατικής χρηματοδότησης. Όπως υπογράμμισε, οι δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες υποχρεώσεις, χωρίς να διαθέτουν τα αντίστοιχα οικονομικά μέσα.
Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ στους δήμους
Το οικονομικό αποτέλεσε το κεντρικό ζήτημα της παρέμβασης Κυρίζογλου, με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ να υποστηρίζει ότι η αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) τα τελευταία χρόνια δεν επαρκεί για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με τη μελέτη που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), η απόσταση μεταξύ του λειτουργικού κόστους και των διαθέσιμων πόρων προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ.
Ο Λάζαρος Κυρίζογλου υποστήριξε ότι η οικονομική ανάπτυξη της χώρας και τα αυξημένα δημοσιονομικά έσοδα δεν μεταφράζονται σε αντίστοιχη ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι δήμοι δεν μπορούν να μεταφέρουν το αυξημένο κόστος στους πολίτες μέσω υψηλότερων δημοτικών τελών, καθώς τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές οικονομικές πιέσεις.
«Δεν θέλουμε οι δήμαρχοι να είμαστε επαίτες», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η Αυτοδιοίκηση δεν ζητά πρόσθετη χρηματοδότηση για σπατάλες, αλλά τους αναγκαίους πόρους για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που της έχει αναθέσει το κράτος.
Οι 8 διεκδικήσεις
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ παρουσίασε οκτώ βασικές διεκδικήσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται και σε υπόμνημα που έχει κατατεθεί στον πρωθυπουργό. Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η γενναία αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, με πρόταση σταδιακής προσαρμογής εντός πενταετίας, ώστε να αποδίδεται στην Αυτοδιοίκηση το 7% των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού. Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η διάθεση πόρων που θα αντιστοιχούν στο 8% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ ζητά τη δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για την αναβάθμιση των τοπικών υποδομών, με έμφαση στη συντήρηση του οδικού δικτύου, την αντισεισμική προστασία σχολικών και δημοτικών κτιρίων και τη βελτίωση της αγροτικής και δασικής οδοποιίας. Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνεται επίσης τριετές πρόγραμμα προσλήψεων προσωπικού, ιδιαίτερα για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς δήμους, καθώς και η πλήρης κάλυψη των αυξήσεων του μισθολογικού κόστους που προκύπτουν από αποφάσεις της κεντρικής διοίκησης.
Ξεχωριστή θέση καταλαμβάνουν η μείωση του ενεργειακού κόστους, η επαναφορά του ενεργειακού συμψηφισμού (net-metering), η επιστροφή των πόρων από το τέλος ταφής απορριμμάτων και η δημιουργία μόνιμου μηχανισμού κοστολόγησης των δημοτικών αρμοδιοτήτων.
Το ενεργειακό κόστος και οι οφειλές των ΔΕΥΑ
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Λάζαρος Κυρίζογλου στο ζήτημα του ηλεκτρικού ρεύματος, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι επιβαρύνονται με πολύ υψηλότερες χρεώσεις από μεγάλους καταναλωτές ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους δήμους προσεγγίζει τα 0,25 ευρώ ανά κιλοβατώρα, έναντι περίπου 0,06 ευρώ για μεγάλους καταναλωτές, με τη συνολική πρόσθετη επιβάρυνση να ξεπερνά, κατά την εκτίμησή του, τα 240 εκατ. ευρώ.
Σημαντική αναφορά έκανε και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), επισημαίνοντας την ανάγκη οικονομικής ενίσχυσης και αντιμετώπισης των συσσωρευμένων οφειλών τους. Παράλληλα, επανέλαβε ότι η ΚΕΔΕ τάσσεται υπέρ της διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα της ύδρευσης και αντιτίθεται στην υποχρεωτική ένταξη δημοτικών επιχειρήσεων στα δίκτυα της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ χωρίς τη συναίνεση των δήμων.
«Καμία νέα αρμοδιότητα χωρίς πόρους»
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ξεκαθάρισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν πρόκειται να αποδεχθεί νέες αρμοδιότητες χωρίς την αντίστοιχη οικονομική και στελεχιακή υποστήριξη. «Καμία νέα αρμοδιότητα στους Δήμους χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους», υπογράμμισε, θέτοντας τη συγκεκριμένη αρχή ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη νέα σχέση μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης.
Παρότι χαρακτήρισε σημαντική θεσμική εξέλιξη τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, επισήμανε ότι η πραγματική μεταρρύθμιση θα ολοκληρωθεί μόνο όταν οι δήμοι αποκτήσουν ουσιαστική διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.
Προειδοποίηση για κινητοποιήσεις
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Λάζαρος Κυρίζογλου απηύθυνε κάλεσμα ενότητας προς όλες τις αυτοδιοικητικές παρατάξεις, ζητώντας την έκδοση συναινετικού ψηφίσματος από το συνέδριο της ΚΕΔΕ.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, εφόσον η κυβέρνηση δεν ανταποκριθεί στις διεκδικήσεις, οι δήμοι θα προχωρήσουν σε δυναμικές διαμαρτυρίες, ακόμη και με συγκέντρωση έξω από τη Βουλή.
Η ΚΕΔΕ σκοπεύει επίσης να παρέμβει στη διαδικασία συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού, διεκδικώντας αυξημένη χρηματοδότηση από το 2027.
