Σκηνικό έντονης διπλωματικής κινητικότητας αναπτύσσεται μεταξύ Ελλάδας, Γαλλίας και Τουρκίας με θέμα το καλώδιο και αντικείμενο την ενημέρωση από τη γαλλική διπλωματία προς την Άγκυρα για την έναρξη των ερευνητικών εργασιών του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo» νοτίως της Κάσου. Πληροφορίες φέρουν τη Γαλλία να έχει ενημερώσει γραπτώς την Τουρκία για την πορεία που θα ακολουθήσει το πλοίο, χωρίς ωστόσο να γίνει γνωστό το ακριβές περιεχόμενο. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι αντίστοιχη ενημέρωση έγινε και προς άλλα κράτη της περιοχής, όπως επιτάσσει το Διεθνές Δίκαιο.
Καλώδιο: «Διαφορετικό πράγμα η ενημέρωση από την αδειοδότηση»
Αυτό πάντως που ξεκαθαρίζεται είναι πως «είναι διαφορετικό πράγμα η ενημέρωση με οποιαδήποτε μορφή, γραπτή, προφορική ή ρηματική διακοίνωση από την αδειοδότηση των εργασιών του πλοίου, η οποία έγινε μόνο από την Ελλάδα και την Κύπρο». Επιπλέον, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο γεγονός ότι η όποια ενημέρωση από τη γαλλική πλευρά προς την Τουρκία, έγινε μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης από την ελληνική πλευρά, στη συνέχεια του γαλλικού αιτήματος και πάντως δεν τίθεται με κανένα τρόπο η υποβολή αιτήματος αδειοδότησης προς την τουρκική πλευρά. «Είναι καθαρά ενημέρωση για την εκκίνηση των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση που δεν έχει σχέση με καμία διαδικασία αδειοδότησης» διευκρινίζουν χαρακτηριστικά οι ίδιες διπλωματικές πηγές.
Η κίνηση αυτή πραγματοποιήθηκε χωρίς τη διαμεσολάβηση της Αθήνας ή της εμπλεκόμενης ιδιωτικής εταιρείας, η οποία στερείται θεσμικής αρμοδιότητας για απευθείας διάλογο με τις τουρκικές αρχές. Πάντως, όλα δείχνουν ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε διαδικασία διαπραγμάτευσης, με τη Γαλλία να ξεκαθαρίζει ότι η ενημέρωση δεν συνιστά σε καμία περίπτωση αναγνώριση τουρκικών δικαιοδοσιών στις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες.
Να σημειώσουμε ότι η περιοχή νοτιοανατολικά της Κάσου επικαλύπτεται από την οριοθετημένη και διεθνώς αναγνωρισμένη ελληνοαιγυπτιακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) με το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο βάση του οποίου η Τουρκία εγείρει αξιώσεις. Εξ αυτού αρχικά, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε έντονα μετά την ελληνική NAVTEX, εκδίδοντας αντί-NAVTEX και ισχυριζόμενο ότι δεν είχε ληφθεί η απαιτούμενη τουρκική συγκατάθεση. Ωστόσο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, επιχείρησε το Σάββατο να χαμηλώσει τους τόνους, δηλώνοντας δημόσια πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Από την πλευρά της Αθήνας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσω της κυριακάτικης ανασκόπησής του, έστειλε σαφές μήνυμα υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες αρμόδιες αρχές για την αδειοδότηση των ερευνών. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ανέδειξε τη στρατηγική σημασία του GSI ως έργου ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο στόχος της Τουρκίας
Σύμφωνα με αναλύσεις ειδικών, όπως του καθηγητή Διεθνούς Δικαίου Χάρη Τζήμητρα, η εμμονή της Άγκυρας για γραπτή ενημέρωση ή συγκατάθεση δεν συνιστά περιστασιακό τακτικισμό, αλλά εντάσσεται σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική. Στόχος της Τουρκίας είναι να μετατρέψει τη de facto ενημέρωση σε πολιτικό τετελεσμένο επί του εδάφους, παρόμοιο με εκείνο του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο θα αξιοποιήσει ως διαπραγματευτικό χαρτί στο μέλλον. Όπως υποστηρίζει «Είναι πολύ ξεκάθαρο, το άρθρο 79 της Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας τα λέει πολύ ξεκάθαρα, ότι δεν απαιτείται άδεια από άλλη χώρα, ακόμη και αν το καλώδιο περνά από την υφαλοκρηπίδα της. Αυτό είναι ξεκάθαρο. Το ζήτημα είναι εάν δημιουργούνται πολιτικά αποτελέσματα, αν θέλετε, ή πολιτικά τετελεσμένα επί του εδάφους. Όπως έγινε με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο επίσης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, αλλά φοβάμαι ότι παράγει πολιτικά τετελεσμένα στο έδαφος, στα οποία στηρίζεται η Τουρκία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Καλώδιο: Μέχρι τα μέσα της εβδομάδας θα είναι νοτίως της Κάσου το Abeille Marengo
Την ίδια στιγμή, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η Hürriyet σημειώνει ότι τα βλέμματα στρέφονται στη Γαλλία, η Sözcü κάνει λόγο για «δεύτερη κρίση Κάσου», ενώ η Aydınlık συνδέει την αντιπαράθεση με την κινητικότητα των τουρκικών drones. Πάντως, όλα δείχνουν ότι η Τουρκία με τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν θα προβεί σε κάποια κίνηση στο πεδίο παρεμποδίζοντας το πλοίο να πραγματοποιήσει τις εργασίες του. Το «Abeille Marengo» αναμένεται σύντομα, ενδεχομένως και στα μέσα της εβδομάδας να μεταβεί νοτίως της Κάσου για να συνεχίσει τις ερευνητικές εργασίες.
