Ερώτηση σχετικά με το ελαιόλαδο κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, επισημαίνοντας ότι «το ελαιόλαδο αποτελεί κεντρικό πυλώνα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας και παράδοσης, δεδομένου ότι η ελληνική παραγωγή ανέρχεται σε 250.000 τόνους ετησίως, κατατάσσοντας τη χώρα μας στις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης».
Επιπρόσθετα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εξαιρετική ποιότητα του ελληνικού ελαιόλαδου, η οποία αναγνωρίζεται διεθνώς και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής ελαιοκομίας. Υπογραμμίζεται ότι «το 75-80% της συνολικής παραγωγής αφορά εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν ήδη αναγνωριστεί 33 ελληνικά προϊόντα ελαιόλαδου και 11 προϊόντα επιτραπέζιας ελιάς ως ΠΟΠ/ΠΓΕ, γεγονός που αναδεικνύει τον πλούτο των τοπικών ποικιλιών, την ισχυρή σύνδεση των προϊόντων με τον τόπο παραγωγής και τις σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάδειξης και εμπορικής αξιοποίησής τους στις διεθνείς αγορές».
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι «τα τελευταία χρόνια οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με διαρκή πτωτική τάση στις τιμές πώλησης, γεγονός που συρρικνώνει ολοένα και περισσότερο τα εισοδήματά τους». Ειδικότερα, «το 2023, όπου η μέση τιμή/kg ανήλθε στα 8,20-9,35 €/kg, εν συνεχεία το 2024 η τιμή μειώθηκε στα 6,20-6,50€/kg και το 2025 στα 4,40-4,75 €/kg. Μάλιστα, η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι ακόμη πιο δύσκολη, καθώς η τιμή εκτιμάται ότι θα κυμανθεί στα 3,00-3,60€/kg, με αποτέλεσμα να είναι πλέον ορατός ο κίνδυνος για τη βιωσιμότητα των ελαιοκομικών εκμεταλλεύσεων».
Παράλληλα, ειδική μνεία γίνεται στη ραγδαία αύξηση του κόστους παραγωγής. Σημειώνεται ότι, «πέραν των σημαντικών ανατιμήσεων που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, η κρίση στη Μέση Ανατολή επιδείνωσε την κατάσταση με άμεσες συνέπειες στις τιμές της ενέργειες, των καυσίμων και των λιπασμάτων», ενώ «η έλλειψη εργατών γης έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του ημερομισθίου, το οποίο κυμαίνεται πλέον στα 80-90 ευρώ, λόγω της υψηλής ζήτησης».
Αναφορικά με το ζήτημα, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι «έως σήμερα η κυβέρνηση της Ν.Δ., για ιδεοληπτικούς λόγους, αρνείται να προβεί στην πλήρη στελέχωση των Τμημάτων Αλλοδαπών των Πρεσβειών και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, στην ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά και στην έγκαιρη και ουσιαστική εκτέλεση διακρατικών συμφωνιών για τη μετάκληση εργατών γης». Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να επιβαρύνονται περαιτέρω οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις, καθώς περιορίζονται δραστικά τα ήδη στενά περιθώρια κέρδους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι παραγωγοί αφήνουν μέρος των εκμεταλλεύσεων τους αναξιοποίητο, αφού η κατάσταση έχει γίνει ασύμφορη.
Υπό αυτές τις ασφυκτικές συνθήκες είναι σαφές ότι η Ελλάδα έπρεπε να έχει εξετάσει και αξιοποιήσει τον ήδη θεσμοθετημένο μηχανισμό ιδιωτικής αποθεματοποίησης ελαιολάδου, σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013, προκειμένου να ενισχύσει τους παραγωγούς που πλήττονται από τα σοβαρές διαταραχές στη διακύμανση των τιμών. Παράλληλα, ειδική μνεία γίνεται στην ολοκληρωμένη πρόταση που έχει καταθέσει το ΠΑΣΟΚ στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα μας θα έπρεπε να έχει ήδη καταθέσει αντίστοιχη πρόταση για την ένταξη του ελαιόλαδου στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, με βάση ποιοτικά κριτήρια.
Σ’ αυτό τον κατάλογο έρχεται να προστεθεί η απουσία εθνικής στρατηγικής για την εξωστρέφεια και προστασία του ελληνικού ελαιόλαδου. Ειδικότερα, υπογραμμίζεται ότι: «η Ελλάδα, ενώ κατέχει το 7,5%-8,5% της παγκόσμιας παραγωγής, η συντριπτική πλειοψηφία διοχετεύεται χύμα σε χώρες εντός της Ε.Ε., ιδίως στην Ιταλία, και επανεξάγεται από εκεί σε τρίτες χώρες». Στο πλαίσιο αυτό και ένεκα της απουσίας ενός αποτελεσματικού ελεγκτικού μηχανισμού, έχουν καταγραφεί επανειλημμένα δεκάδες περιστατικά παράνομων ελληνοποιήσεων, δηλαδή αθέμιτων πρακτικών που νοθεύουν των ανταγωνισμό και εντέλει δημιουργούν τεχνική μείωση της τιμής εις βάρος των παραγωγών.
Προσθετικά, η πρακτική αυτή έχει οδηγήσει τη χώρα μας να κατέχει μόλις το 3% των εξαγωγών ελαιολάδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τρίτες χώρες, όταν η Ισπανία κατέχει το 56% και η Ιταλία το 28%. Με λίγα λόγια, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ επισημαίνουν ότι «η Ελλάδα δεν έχει διαμορφώσει μέχρι σήμερα ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο εξωστρέφειας για το ελληνικό ελαιόλαδο, το οποίο θα αξιοποιεί και θα αναδεικνύει την υψηλή ποιότητα και την προστιθέμενη αξία του, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά του στις διεθνείς αγορές».
Σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί και ενισχύει εμπορικές σχέσεις με τη Δημοκρατία της Τυνησίας, διευκολύνοντας την πρόσβαση του τυνησιακού λαδιού στην ευρωπαϊκή αγορά, παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή παραγωγή έχει τη δυνατότητα να καλύψει τις ανάγκες της. Συγκεκριμένα, με το άρθρο 2 του Κανονισμού (ΕΚ) 2006/1918 της Επιτροπής της 20ης Δεκεμβρίου 2006 προβλέφθηκε ότι η Τυνησία μπορεί να εξάγει 56.700 τόνους παρθένου ελαιόλαδο προς την Ε.Ε. με μηδενικό δασμολογικό συντελεστή ενώ κατά την περίοδο 2025/2026 οι συνολικές εξαγωγές της Τυνησίας προς την Ε.Ε. ανήλθαν περίπου στις 220.000 τόνους. Μάλιστα, ειδική αναφορά γίνεται σε πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Τυνησίας, στην οποία εκφράστηκε το ενδιαφέρον για την αύξηση των αδασμολόγητων εξαγωγών ελαιολάδου στους 100.000 τόνους ετησίως προς την Ε.Ε.
Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται αναφορά στην υπ. αριθμό πρωτ.2306/13.01.2026 κοινοβουλευτική ερώτηση του ΠΑΣΟΚ, με την οποία το κόμμα ζήτησε από την ελληνική κυβέρνηση να λάβει σαφή διπλωματικά μέτρα, ούτως ώστε να αποφευχθεί η νόθευση του ανταγωνισμού από την τυνησιακή αγορά και παράλληλα να εισηγηθεί προς την Ε.Ε. στοχευμένα μέτρα αναφορικά με την ιχνηλασιμότητα του τυνησιακού ελαιολάδου και την αποτροπή φαινομένων παράνομης ανάμειξης, επανετικετοποίησης και τριγωνοποίησής του», χωρίς, ωστόσο, έως σήμερα να έχετε ανταποκριθεί.
Δεδομένου ότι «ο πρωτογενής τομέας αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής της υπαίθρου, ενώ η διασφάλιση αξιοπρεπούς εισοδήματος και βιώσιμων συνθηκών παραγωγής για τους Έλληνες αγρότες αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας και την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας» και καθώς «η συνεχής μείωση των τιμών παραγωγού, σε συνδυασμό με την κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής, απειλεί πλέον άμεσα τη βιωσιμότητα των ελληνικών ελαιοκομικών εκμεταλλεύσεων και συρρικνώνει σημαντικά το εισόδημα των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών», οι βουλευτές του κόμματος έθεσαν τα ακόλουθα ερωτήματα στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων:
1) Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες και σε ποιο χρονοδιάγραμμα προτίθεται να προβεί η κυβέρνηση για την οικονομική στήριξη των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών, δεδομένης της σημαντικής μείωσης των τιμών παραγωγού και της αύξησης του κόστους παραγωγής; Προτίθεστε να ενεργοποιήσετε την ιδιωτική αποθεματοποίηση του ελαιόλαδου ή άλλο εναλλακτικό μηχανισμό de minimis προκειμένου να στηρίξετε τους παραγωγούς;
2) Στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ, ποια είναι η θέση της ελληνικής κυβέρνησης για την ένταξη του ελαιόλαδου με ποιοτικά κριτήρια στις συνδεδεμένες ενισχύσεις και ποια μέτρα έχετε λάβει προς αυτή την κατεύθυνση;
3) Πόσες είναι ακριβώς οι κενές θέσεις εργασίας στον πρωτογενή τομέα και ιδίως στον ελαιοκομικό κλάδο και σε ποια στοχευμένα μέτρα θα προβείτε για την πλήρη και άμεση κάλυψη τους;
4) Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο για την ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά ελαιόλαδου και την αντιμετώπιση των παράνομων ελληνοποιήσεων;
5) Ποια είναι η θέση της κυβέρνησης σχετικά με το ισχύον καθεστώς αδασμολόγητων εισαγωγών τυνησιακού ελαιολάδου στην ευρωπαϊκή αγορά και τι πρωτοβουλίες προτίθεστε να πάρετε σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την επανεξέταση των σχετικών ποσοστώσεων και τη θέσπιση αυστηρότερων κανόνων ιχνηλασιμότητας;
