Ο χαλκός αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους πρώτους πόρους της επόμενης δεκαετίας, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη, η άμυνα και η παγκόσμια ηλεκτροκίνηση μετασχηματίζουν τη δομή της ζήτησης. Νέα μελέτη της S&P Global εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση για χαλκό θα αυξηθεί κατά 50% έως το 2040, ωστόσο η προσφορά αδυνατεί να ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό.
Με τα υπάρχοντα ορυχεία να γερνούν, τις άδειες να καθυστερούν και τις επενδύσεις να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος και γεωπολιτικούς κινδύνους, η αγορά κινδυνεύει να εισέλθει σε μια περίοδο διαρθρωτικής στενότητας. Η άνοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης και των data centers προσθέτει έναν νέο, ισχυρό καταλύτη σε μια ήδη πιεσμένη αγορά.
Χαλκός: Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η άμυνα αλλάζουν τα δεδομένα της ζήτησης
Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και του αμυντικού τομέα αναμένεται να αυξήσει τη παγκόσμια ζήτηση χαλκού κατά 50% έως το 2040, σύμφωνα με έκθεση της συμβουλευτικής εταιρείας S&P Global. Ωστόσο, χωρίς σημαντική ενίσχυση της ανακύκλωσης και της εξορυκτικής δραστηριότητας, η προσφορά εκτιμάται ότι θα υπολείπεται της ζήτησης κατά περισσότερο από 10 εκατ. μετρικούς τόνους ετησίως.
Ο χαλκός χρησιμοποιείται διαχρονικά ευρέως στις κατασκευές, τις μεταφορές, την τεχνολογία και τα ηλεκτρονικά, καθώς αποτελεί έναν από τους καλύτερους αγωγούς ηλεκτρισμού, είναι ανθεκτικός στη διάβρωση και διαμορφώνεται εύκολα. Τα χαρακτηριστικά αυτά τον καθιστούν αναντικατάστατο σε έναν κόσμο που κινείται ταχύτατα προς την ηλεκτροκίνηση.
Παρότι η βιομηχανία ηλεκτρικών οχημάτων έχει ενισχύσει σημαντικά τη ζήτηση χαλκού την τελευταία δεκαετία, η S&P Global επισημαίνει ότι οι τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της άμυνας και της ρομποτικής θα απαιτήσουν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες μετάλλου τα επόμενα 14 χρόνια. Η αυξανόμενη κατανάλωση σε παραδοσιακές εφαρμογές, όπως τα κλιματιστικά και άλλες ενεργοβόρες οικιακές συσκευές, προσθέτει επιπλέον πίεση.
Σύμφωνα με την έκθεση, η παγκόσμια ζήτηση χαλκού θα ανέλθει σε 42 εκατ. μετρικούς τόνους ετησίως έως το 2040, από 28 εκατ. τόνους το 2025. Χωρίς νέες πηγές προσφοράς, σχεδόν το ένα τέταρτο αυτής της ζήτησης κινδυνεύει να παραμείνει ακάλυπτο.
«Ο βασικός παράγοντας πίσω από τη ζήτηση είναι η ηλεκτροδότηση του κόσμου και ο χαλκός είναι το μέταλλο της ηλεκτροδότησης», δήλωσε στο Reuters ο Νταν Γέργκιν, αντιπρόεδρος της S&P Global και ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης.
Η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται σε βασικό μοχλό αύξησης της ζήτησης χαλκού, με περισσότερα από 100 νέα έργα data centers να ανακοινώνονται μόνο πέρυσι, συνολικής αξίας σχεδόν 61 δισ. δολαρίων. Κάθε τέτοια εγκατάσταση απαιτεί τεράστιες ποσότητες καλωδίων, μετασχηματιστών και ηλεκτρικών υποδομών, στις οποίες ο χαλκός είναι κυρίαρχο υλικό.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, καθώς και οι κινήσεις χωρών όπως η Ιαπωνία και η Γερμανία για αύξηση των αμυντικών δαπανών, αναμένεται επίσης να ενισχύσουν τη ζήτηση χαλκού. «Η ζήτηση χαλκού στον αμυντικό τομέα είναι ουσιαστικά ανελαστική», σημείωσε ο Κάρλος Πασκουάλ, αντιπρόεδρος της S&P και πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Σχεδόν κάθε ηλεκτρονική συσκευή περιέχει χαλκό. Η Χιλή και το Περού είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί χαλκού παγκοσμίως, ενώ η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος χυτευτής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που έχουν επιβάλει δασμούς σε ορισμένες μορφές χαλκού, εισάγουν περίπου το 50% των αναγκών τους κάθε χρόνο.
Προσφορά χαλκού: Κορύφωση παραγωγής και δομικά εμπόδια με ελλείψεις
Η μελέτη δεν λαμβάνει υπόψη πιθανή μελλοντική προσφορά από εξορύξεις βαθέων υδάτων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της S&P Global, η παγκόσμια παραγωγή χαλκού αναμένεται να κορυφωθεί γύρω στο 2030, στους 33 εκατ. τόνους, καθώς η ποιότητα των κοιτασμάτων στα υφιστάμενα ορυχεία επιδεινώνεται και νέα έργα προσκρούουν σε εμπόδια αδειοδότησης, χρηματοδότησης και κατασκευής.
Ακόμη και με μια απότομη αύξηση της ανακύκλωσης —η οποία εκτιμάται ότι θα υπερδιπλασιαστεί φθάνοντας τους 10 εκατ. τόνους— παραμένει ένα ετήσιο κενό περίπου 10 εκατ. τόνων μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Οι υψηλές τιμές αποτελούν προς το παρόν ευλογία για τον κλάδο, ωστόσο δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι θα διατηρηθούν σε αυτά τα επίπεδα. «Θα ήμασταν επιφυλακτικοί στο να πούμε ότι αυτό αποδεικνύει πως οι τιμές βρίσκονται πλέον σε ένα μόνιμα υψηλότερο επίπεδο», δήλωσε ο Γέργκιν.
Ο χαλκός έχει εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά, πάνω από τα 13.000 δολάρια ανά μετρικό τόνο στο Λονδίνο, λόγω διακοπών στην παραγωγή ορυχείων και κινήσεων traders που συσσωρεύουν μέταλλο στις ΗΠΑ ενόψει πιθανών δασμών από μια κυβέρνηση Τραμπ. Αν και μέρος της ανόδου αποδίδεται σε προσωρινούς παράγοντες, οι νέες πηγές ζήτησης υποδεικνύουν μια ακόμη πιο σφιχτή αγορά σε βάθος χρόνου, μεταδίδει το Bloomberg.
Νέοι καταλύτες: Ανθρωποειδή ρομπότ και AI
Η S&P Global εντοπίζει και έναν ακόμη δυνητικό παράγοντα ζήτησης: τα ανθρωποειδή ρομπότ. Αν και η τεχνολογία βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, η λειτουργία 1 δισ. τέτοιων ρομπότ έως το 2040 θα απαιτούσε περίπου 1,6 εκατ. τόνους χαλκού ετησίως, ή περίπου το 6% της σημερινής παγκόσμιας κατανάλωσης.
«Η AI και τα data centers δεν ήταν καν στο ραντάρ πριν από τρία χρόνια», σημείωσε ο Οριάν ντε λα Νουέ, επικεφαλής συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ενεργειακή μετάβαση και τα κρίσιμα μέταλλα στη S&P Global. «Αυτό που δείχνει η μελέτη είναι ότι ο κόσμος οδεύει προς έλλειμμα προσφοράς ακόμη και πριν συνυπολογιστούν αυτοί οι νέοι μοχλοί ανάπτυξης».
