Για περισσότερο από μια δεκαετία, η Ελλάδα επένδυε συστηματικά στην εκπαίδευση μηχανικών, ερευνητών και επιστημόνων, για να τους δει, τελικά, να χτίζουν καριέρες στο εξωτερικό. Το αποτέλεσμα ήταν ένα από τα εντονότερα κύματα brain drain στην Ευρώπη, με περισσότερους από 600.000 υψηλά καταρτισμένους επαγγελματίες να αποχωρούν μετά το 2009.
Σήμερα το ζητούμενο δεν είναι πλέον η απλή καταγραφή της απώλειας, αλλά η ενεργή δημιουργία των συνθηκών επιστροφής ταλέντου στην Ελλάδα. Σε αυτό το πεδίο τοποθετείται το Brain Gain Fund της Metavallon VC, ένα νέο pre-seed fund ύψους 5 εκατ. ευρώ, που επιχειρεί να μετατρέψει τη γνώση και το ταλέντο σε παραγωγική βάση εντός Ελλάδας.
Το fund εστιάζει σε deep-tech και life sciences startups, που έχουν ιδρυθεί εκτός Ελλάδας ή προέρχονται από ελληνικά πανεπιστήμια, με σαφή προϋπόθεση να δημιουργήσουν R&D ή προϊόν παγκόσμιας κλάσης στην Ελλάδα. Οι επενδύσεις θα κυμαίνονται από 200.000 έως 400.000 ευρώ ανά εταιρεία, αποκλειστικά στο pre-seed στάδιο.
Επικεφαλής του Brain Gain Fund είναι ο Δημήτρης Ιακωβίδης, με περισσότερα από επτά χρόνια εμπειρίας σε επενδύσεις deep-tech startups, ενώ τη διαχείριση έχει αναλάβει η Metavallon VC. Όπως σημειώνει ο κ. Ιακωβίδης, μιλώντας στο powergame.gr, οι πρώτες επενδύσεις του fund θα πρέπει να αναμένονται εντός των επόμενων δύο με τριών μηνών, σηματοδοτώντας την άμεση ενεργοποίηση του νέου επενδυτικού οχήματος, το οποίο υποστηρίζεται από διεθνείς επενδυτές με παρουσία στην Ελλάδα, καθώς και από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων.
Ενδιαφέρον διεθνών ομάδων για R&D στην Ελλάδα
Στην ερώτηση αν υπάρχει ενδιαφέρον από διεθνείς ομάδες να χτίσουν ουσιαστικό R&D στην Ελλάδα, ο επικεφαλής του νέου fund απαντά: «Ναι, κυρίως από ομάδες με Έλληνες ιδρυτές που δραστηριοποιούνται σε ώριμα οικοσυστήματα, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Κεντρική Ευρώπη. Παράλληλα, βλέπουμε ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον από ξένες ομάδες, χωρίς κάποια σύνδεση με την Ελλάδα, να επιλέγουν τη χώρα ως R&D center τους».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι λόγοι είναι συγκεκριμένοι και μετρήσιμοι: «Το χαμηλότερο κόστος ανθρώπινου δυναμικού, η αφοσίωση των εργαζομένων στην Ελλάδα, αλλά και το πολύ υψηλό επιστημονικό επίπεδο της χώρας μας».
Εκεί που «σπάει» η αλυσίδα χρηματοδότησης
Ιδιαίτερο βάρος δίνει το Brain Gain Fund στους τομείς όπου παρατηρείται έντονη αναντιστοιχία μεταξύ επιστημονικής αριστείας και διαθέσιμου pre-seed κεφαλαίου. Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής του fund, «η μεγαλύτερη αναντιστοιχία εντοπίζεται στο drug development, στα medical devices και diagnostics, καθώς και στη ρομποτική».
Πρόκειται για τομείς όπου, όπως τονίζει ο κ. Ιακωβίδης, «υπάρχει αξιόλογη έρευνα και ταλέντο, αλλά ανεπαρκές pre-seed funding που να κατανοεί τα regulatory timelines και τα ρίσκα -χρηματοοικονομικά, τεχνικά και εμπορικά- που χαρακτηρίζουν αυτές τις αγορές».
Track record και στρατηγική στόχευση
Το Brain Gain Fund φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως επενδυτής προστιθέμενης αξίας και όχι απλώς ως χρηματοδότης. Όπως τονίζει ο κ. Ιακωβίδης, το fund υποστηρίζει ενεργά τις ομάδες να επιστρέψουν ή να χτίσουν παρουσία στην Ελλάδα, βοηθώντας στην εύρεση κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού, στη δημιουργία συνεργασιών για pilot studies και στην πρόσβαση σε πιθανούς πελάτες.
Παράλληλα, οι ομάδες υποστηρίζονται από πολύ πρώιμο στάδιο στη διαμόρφωση της go-to-market στρατηγικής τους, ενώ αποκτούν πρόσβαση σε διεθνείς co-investors, strategic partners και follow-on capital μέσω του δικτύου της Metavallon VC. Οι εταιρείες που πετυχαίνουν τα επιχειρησιακά τους milestones μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσουν υποψήφιες για επόμενη επένδυση από τη Metavallon, εξασφαλίζοντας στήριξη από το pre-seed έως και το seed+ στάδιο.
Το νέο fund «πατά» πάνω στο αποδεδειγμένο track record της Metavallon VC, η οποία διαχειρίζεται συνολικά 68 εκατ. ευρώ και έχει ηγηθεί επενδύσεων σε deep-tech εταιρείες που κατέληξαν σε εξαγορές, όπως η Think Silicon από την Applied Materials, η Seervision από την Q-SYS και η Purposeful από τη PharOS. Αν και το Brain Gain Fund λειτουργεί ως ξεχωριστό όχημα, αξιοποιεί την υφιστάμενη πλατφόρμα της Metavallon, αποκτώντας πρόσβαση σε deal flow, δίκτυα και υποδομές υποστήριξης ιδρυτών.
Στρατηγικά, το Brain Gain Fund στοχεύει να συμβάλει στη μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο τεχνολογικής παραγωγής και όχι απλώς κατανάλωσης καινοτομίας, ακολουθώντας τη διαδρομή χωρών όπως η Εσθονία, η Πορτογαλία και το Ισραήλ στα πρώιμα στάδια ανάπτυξης των οικοσυστημάτων τους. Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο fund επιχειρεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως επενδυτικό εργαλείο, αλλά ως μηχανισμός μεταφοράς τεχνολογικής παραγωγής και R&D στην ελληνική οικονομία.
