Η μάχη Ολλανδίας και Κίνας για τον έλεγχο της Nexperia, νέα επεισόδια στο δικαστικό θρίλερ

Το δικαστικό δράμα της Nexperia συνεχίζεται. Σε ποιον θα καταλήξει ο έλεγχος της εταιρείας που παράγει τσιπ αξίας άνω των 100 δισ.;

Εξωτερική άποψη του κτιρίου της Nexperia στο Ναϊμέγκεν © EPA/MARCEL KRIJGSMAN

Συνεχίζεται το δικαστικό δράμα της Nexperia, της εταιρείας που παράγει πάνω από 100 δισ. ημιαγωγούς, απαραίτητους στην παραγωγή αυτοκινήτων, κινητών τηλεφώνων και οικιακών συσκευών ανά την υφήλιο. Πέρσι το φθινόπωρο, η ολλανδική κυβέρνηση πήρε τον έλεγχο της Nexperia, θυγατρική της κινεζικής WingTech Technology που ίδρυσε ο Ζανγκ Σουεζένγκ το 2006. Συνέτρεχαν λόγοι εθνικής ασφάλειας για την κυβέρνηση και κατηγορίες κακοδιαχείρισης από τρία στελέχη στην Ευρώπη, με τις δικαστικές αρχές στο Άμστερνταμ να πρέπει να αποφασίσουν εάν θα γίνει πλήρης έρευνα για κακοδιαχείριση. Στην πρώτη ακρόαση που έλαβε χώρα στα μέσα Ιανουαρίου συμμετείχαν δώδεκα δικηγόροι, όπως επισημαίνεται από τη γερμανική εφημερίδα Handlesblatt.

Για να κατανοήσει κανείς την ουσία της δικαστικής διαμάχης θα πρέπει να λάβει υπόψη τη διπλή φύση της Nexperia, τα τσιπ της οποίας είναι απαραίτητα για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η εταιρεία με έδρα το Ναϊμέχεν διαθέτει εργοστάσια στο Αμβούργο της Γερμανίας και το Μάντσεστερ της Βρετανίας. Αυτό το σκέλος επικεντρώνεται στην κατασκευή των wafers, δηλαδή των πλακών κρυσταλλικού πυριτίου πάνω στην οποία τυπώνονται κυκλώματα. Ουσιαστικά τα wafers λειτουργούν ως «καμβάς» για την κατασκευή των τρανζίστορ και των διασυνδέσεων που απαρτίζουν τους επεξεργαστές των υπολογιστών, των κινητών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών. Η Nexperia στην Ευρώπη διατηρεί, επίσης, κέντρα έρευνας και ανάπτυξης στην Ολλανδία και τη Γερμανία, εστιάζοντας σε νέες τεχνολογίες.

Έπειτα υπάρχουν οι κύριες εγκαταστάσεις στην Γκουανγκντόνγκ της Κίνας καθώς και τη Μαλαισία και τις Φιλιππίνες. Αυτό το σκέλος αναλαμβάνει τη συσκευασία (packaging), τον έλεγχο και την τελική διανομή των τσιπ. Περίπου το 70-80% των ευρωπαϊκών ημιαγωγών της Nexperia αποστέλλονται στην Κίνα για το τελικό στάδιο για να επιστρέψουν στη Γηραιά Ήπειρο. Σενάρια ήθελαν τον Ζανγκ, διευθύνων σύμβουλος (CEO) της Nexperia και επικεφαλής της μητρικής εταιρείας Wingtech , να μεταφέρει όλη την παραγωγή στην Κίνα. Σε μια εποχή που η μάχη για τεχνολογική υπεροχή είναι ένα από τα βασικά πεδία στην αντιπαλότητα των ισχυρότερων οικονομιών, η ολλανδική κυβέρνηση θορυβήθηκε από το ενδεχόμενο μιας τέτοιας εξέλιξης. Πρώην υψηλό στέλεχος της Nexperia ανέφερε ότι η Wingtech είχε χτίσει νέο εργοστάσιο στην Κίνα, το οποίο θα μπορούσε να αναλάβει την παραγωγή από τα ευρωπαϊκά εργοστάσια.

Έτσι επικαλέστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου του 2025 για πρώτη φορά έναν νόμο της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, τον Νόμο περί Διαθεσιμότητας Αγαθών (Goods Availability Act). Στόχος ήταν να διασφαλιστεί η ροή των τσιπ προς την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία εξαρτάται άμεσα από τη Nexperia για τα ηλεκτρονικά συστήματα των οχημάτων. Αμέσως μετά την κρατική εντολή, τρία ανώτατα στελέχη της Nexperia (Ευρωπαίοι και Γερμανοί) προσέφυγαν στο Επιχειρηματικό Δικαστήριο του Άμστερνταμ (Enterprise Chamber). Το δικαστήριο προχώρησε στη ριζοσπαστική απόφαση να απομακρυνθεί ο Ζανγκ και ο έλεγχος των μετοχών της Wingtech πέρασε σε ανεξάρτητο, διορισμένο από το δικαστήριο διαχειριστή. Το Πεκίνο απάντησε απαγορεύοντας την εξαγωγή εξαρτημάτων από τα κινεζικά εργοστάσια της Nexperia προς την Ευρώπη, προκαλώντας τεράστια αναστάτωση στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κίνηση της Ολλανδίας ήρθε μετά από πιέσεις των ΗΠΑ, καθώς η Wingtech είχε μπει σε αμερικανική «μαύρη λίστα».

Σε αυτή τη φάση έχει δοθεί μια προσωρινή πολιτική λύση. Ο υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας, Βίνσεντ Κάρεμανς, παρέδωσε πίσω τον έλεγχο της Nexperia στην μητρική Wingtech Technology και εάν οι δικαστές αποφασίσουν να μην διεξαχθεί έρευνα τότε θα δοθεί ένα τέλος σε αυτήν την αντιπαράθεση. Από κινεζική σκοπιά, η διαδικασία είναι πολιτικά υποκινούμενη. Το νόημα: Το δικαστήριο ενεργεί κατ’ εντολή της κυβέρνησης, η οποία με τη σειρά της υποστηρίζει μόνο την προστατευτική εμπορική πολιτική των ΗΠΑ. Εάν το δικαστήριο διατάξει λοιπόν μια επίσημη έρευνα και αναθέσει σε ένα ειδικό άτομο να συγκεντρώσει όλες τις λεπτομέρειες για την υπόθεση, θα μπορούσε το Πεκίνο να το εκλάβει αυτό ως βήμα κλιμάκωσης και να δημιουργήσει νέα εμπορικά εμπόδια. Η Κίνα παρακολούθησε την ακρόαση με ακρίβεια. Τουλάχιστον δύο εκπρόσωποι της κινεζικής πρεσβείας στην Ολλανδία παρακολούθησαν τη διαδικασία επιτόπου, αποκάλυψε η γερμανική εφημερίδα.